Proces decyzyjny: akty delegowane i wykonawcze
Co to jest akt delegowany?
Akt nieustawodawczy o zasięgu ogólnym. Może zostać przyjęty tylko wtedy, gdy akt ustawodawczy przekazuje takie uprawnienia.
Co to jest akt wykonawczy?
Akt o charakterze nieustawodawczym. Określa szczegółowe zasady jednolitego wykonywania prawnie wiążących aktów Unii.
Dlaczego są potrzebne?
Akt delegowany pozwala Komisji szybko i elastycznie reagować w dziedzinach takich jak:
- informacje o podróży
- bezpieczeństwo żywności i pasz
- zdrowie i dobrostan zwierząt
- zdrowie roślin.
Akty delegowane mogą być przyjmowane tylko na podstawie uprawnień przekazanych w akcie ustawodawczym.
Jak się przyjmuje akty delegowane?
Należy spełnić pewne warunki. Komisja przygotowuje projekt aktu delegowanego:
- zgodnie z warunkami przekazanych uprawnień określonymi w zatwierdzonych przepisach
- we współpracy z ekspertami, także z państw członkowskich.
Etap 1: Komisja konsultuje się z grupami eksperckimi i przyjmuje akt.
Jednocześnie: Rada (grupa robocza) i Parlament (właściwa komisja) analizują proponowany akt. Mają na to 2 miesiące (z możliwością jednokrotnego przedłużenia tego terminu).
Opcja 1: brak sprzeciwu
Jeżeli w określonym terminie nie zostanie zgłoszony sprzeciw, akt delegowany wchodzi w życie.
Etap 2: Komisja sama decyduje, czy przyjąć projekt aktu. Ma na uwadze opinię komitetu, nawet jeśli jest ona negatywna.
Opcja 2: zgłoszenie sprzeciwu
Rada może zgłosić sprzeciw w formie decyzji przyjmowanej kwalifikowaną większością głosów.
Parlament może zgłosić sprzeciw większością głosów w głosowaniu plenarnym.
Jeżeli Rada albo Parlament zgłoszą sprzeciw, akt nie może wejść w życie.
Jak się przyjmuje akty wykonawcze?
Najczęściej uprawnienia wykonawcze powierza się Komisji Europejskiej.
Wyjątkowo w należycie uzasadnionych przypadkach i w sytuacjach przewidzianych w art. 24 i 26 TUE powierza się je Radzie.
Procedura komitetowa jest to procedura obowiązująca przy przyjmowaniu większości aktów wykonawczych przez Komisję.
W skład komitetów wchodzą przedstawiciele państw UE (eksperci z państw członkowskich).
Etap 1: Projekty aktów wykonawczych przygotowywane przez Komisję są z reguły przedkładane komitetom procedury komitetowej. Istnieją dwa rodzaje procedury komitetowej:
Procedura doradcza:
Etap 1: Komitet doradczy wydaje opinię zwykłą większością głosów. Opinia ta nie jest wiążąca.
Etap 2: Komisja sama decyduje, czy przyjąć projekt aktu. Ma na uwadze opinię komitetu, nawet jeśli jest ona negatywna.
Procedura sprawdzająca:
Etap 1: Komitet procedury sprawdzającej wydaje opinię kwalifikowaną większością głosów.
Opcja 1:
Jeżeli opinia komitetu jest pozytywna, Komisja przyjmuje akt.
Opcja 2:
Jeżeli opinia komitetu jest negatywna, Komisja nie może przyjąć aktu wykonawczego.
Opcja 3:
Jeżeli komitet nie wyda opinii, Komisja może przyjąć projekt aktu wykonawczego – z wyjątkiem przypadków określonych w rozporządzeniu dotyczącym procedury komitetowej.
Opcja 4:
W razie negatywnej opinii lub braku opinii Komisja ma miesiąc na przedłożenie projektu środka komitetowi odwoławczemu (ekspertom z państw członkowskich) albo dwa miesiące na przedłożenie nowej wersji temu samemu komitetowi.
W przypadku aktu wykonawczego mającego natychmiastowe zastosowanie procedura jest inna:
Etap 1: Komisja przyjmuje akt wykonawczy przed konsultacjami z komitetem w razie należycie uzasadnionej szczególnie pilnej potrzeby, o ile przewiduje to akt podstawowy.
Ramy czasowe: Akt obowiązuje maksymalnie przez sześć miesięcy, o ile akt podstawowy nie stanowi inaczej.
Etap 2: W ciągu 14 dni od przyjęcia aktu Komisja musi skonsultować się z właściwym komitetem.
Opcja 1:
Jeżeli zastosowanie ma procedura sprawdzająca i komitet wyda opinię negatywną, Komisja jest zobowiązana niezwłocznie uchylić dany akt.
Ostatnia aktualizacja: 22 kwietnia 2022