Nieformalna wideokonferencja ministrów rolnictwa i rybołówstwa, 25 stycznia 2021

Główne wyniki

Ministrowie zebrani na całodniowej nieformalnej wideokonferencji omówili szereg kwestii. Przedyskutowali wskazówki dotyczące rozpoczęcia formalnych dwustronnych konsultacji UE z Wielką Brytanią w sprawie ustalenia ostatecznych uprawnień do połowów na 2021 r. (i dla pewnych stad na 2022 r.), skutki i perspektywy dla sektora rolnego UE w związku z najnowszymi wydarzeniami w handlu oraz stan negocjacji międzyinstytucjonalnych dotyczących pakietu reformującego wspólną politykę rolną (WPR) po roku 2020.

Prezydencja portugalska rozpoczęła spotkanie od przedstawienia swoich priorytetów. Jej głównym celem jest zakończyć wiosną negocjacje dotyczące reformy WPR. Prezydencja nakreśliła również pozostałe priorytety w dziedzinie rolnictwa (strategia rozwoju obszarów wiejskich, decyzja Rady w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów oraz uzgodnienie priorytetów UE na szczyt ONZ w sprawie systemów żywnościowych) i rybołówstwa (uzgodnienie głównych uprawnień do połowów z Wielką Brytanią i Norwegią, zakończenie prac nad rozporządzeniem w sprawie nowego Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury oraz uzgodnienie podejścia ogólnego do przeglądu systemu kontroli).

Rybołówstwo

Ministrowie omówili priorytety związane z rozpoczęciem formalnych dwustronnych konsultacji UE z Wielką Brytanią w sprawie ustalenia ostatecznych uprawnień do połowów na 2021 r. dla stad wspólnie zarządzanych (i na lata 2021 i 2022 – dla wspólnie eksploatowanych stad głębokowodnych). Ponadto poparli wstępne wskazówki prezydencji dla Komisji Europejskiej, która będzie prowadzić konsultacje, i podkreślili potrzebę poszanowania zasad wspólnej polityki rybołówstwa. Ministrowie priorytetowo potraktowali kwestię jak najszybszego zagwarantowania pewności społecznościom rybackim w UE oraz promowanie zrównoważenia sektora pod względem środowiskowym, gospodarczym i społecznym. Ministrowie zaapelowali również do Komisji Europejskiej o jasność i przejrzystość podczas prowadzenia konsultacji. Podkreślili, że muszą być w pełni informowani i angażowani w trakcie tego procesu, i to na różnych szczeblach.

Niektóre państwa członkowskie wyraziły obawy w związku z niedawną jednostronną decyzją Norwegii co do kwot dla pewnych wspólnie eksploatowanych stad i wezwały do szybkiego zakończenia negocjacji między UE a Norwegią w sprawie uprawnień do połowów.

Przeprowadzenie konsultacji między UE a Wielką Brytanią w sprawie uprawnień do połowów na 2021 r. to zadanie o dużym znaczeniu. Po raz pierwszy będziemy wdrażać umowę o handlu i współpracy między UE a Wielką Brytanią. Chcemy wyznaczyć właściwą drogę do osiągnięcia porozumienia, które ma na względzie przede wszystkim zrównoważony charakter i zapewnia podstawy egzystencji naszym społecznościom rybackim.

Ricardo Serrão Santos, portugalski minister gospodarki morskiej

Rolnictwo

Podczas sesji popołudniowej ministrowie przeprowadzili wymianę poglądów, a za podstawę posłużyła im prezentacja Komisji o ostatnich wydarzeniach w handlu międzynarodowym i ich wpływie na unijny sektor rolno-spożywczy. Kilku ministrów podkreśliło konieczność zagwarantowania równych warunków w umowach handlowych zawieranych przez UE, np. z Mercosurem, tak by europejscy rolnicy byli traktowani sprawiedliwie. Wielu było zdania, że produkty rolno-spożywcze należy importować z państw trzecich tylko wtedy, gdy, tak jak produkty unijne spełniają wysokie normy dotyczące środowiska i zrównoważoności. Ministrowie z zadowoleniem przyjęli umowę między UE a Wielką Brytanią i pozataryfowy status produktów rolno-spożywczych, podkreślając, że należy ściśle monitorować proces jej wdrażania w celu zagwarantowania pewności i stabilności w sektorze, w tym kwestie takie jak oznaczenia geograficzne. Ministrowie odnieśli się również do pojawiających się perspektyw i możliwości, jakie wiążą się z nową administracją USA, w szczególności w kwestii deeskalacji napięć w handlu.

Ponadto Komisja Europejska przedstawiła pokrótce wyniki zaktualizowanej wersji badania z 2016 r. przeprowadzonego przez Wspólne Centrum Badawcze (JRC), w którym to badaniu wzięto pod uwagę najnowsze umowy wynegocjowane przez UE, np. z Mercosurem, Kanadą, Japonią, Wietnamem i Meksykiem. Wstępne rezultaty (uzyskane poprzez prognozowanie różnych scenariuszy) potwierdziły, że unijny sektor rolny może odnieść korzyści z agendy handlowej UE. Ministrowie wyrazili zadowolenie z wstępnych wniosków, lecz chcieliby otrzymać wyniki badania, by dokładniej je przeanalizować, a następnie omówić na kolejnym spotkaniu ministerialnym.

Prezydencja poinformowała też ministrów o stanie negocjacji dotyczących pakietu reformującego WPR po 2020 r. Wyjaśniła, że zaplanowano kilka posiedzeń politycznych i technicznych, a celem jest osiągnięcie porozumienia wiosną bieżącego roku. Skupiono się m.in. na nowym modelu realizacji, zielonej architekturze i normach środowiskowych oraz na handlu z państwami trzecimi i nadzwyczajnych środkach rynkowych. Ministrowie zasadniczo zachęcali prezydencję, by podczas negocjacji międzyinstytucjonalnych respektowała podejście ogólne Rady (uzgodnione w październiku 2020 r.), również w kontekście szeroko dyskutowanej zielonej architektury tej reformy, choć niektórzy z ministrów poparli pewne poprawki Parlamentu Europejskiego. Ministrowie powtórzyli, że należy uprościć przepisy, zapewnić zrównoważenie skutków środowiskowych i społeczno-gospodarczych oraz osiągnąć porozumienie jak najszybciej na podstawie systemu zorientowanego na wyniki.

• Przyszłość WPR po 2020 r. (podsumowanie informacyjne)

Osiągnięcie wiosną porozumienia w sprawie reformy WPR jest absolutnym priorytetem naszej prezydencji. W tym celu zamierzamy oprzeć się na ciężkiej pracy wykonanej przez poprzednie prezydencje i wykorzystać ich osiągnięcia. Ogólne podejście Rady pozostaje podstawą naszych negocjacji, gdyż jest to wyważony tekst, który pomoże wypracować wyważone porozumienie. Rolnictwo jest jednym z kluczowych narzędzi pozwalających odblokować i przyspieszyć efekty europejskich planów zakładających odbudowę i transformację cyfrową. Maria do Céu Antunes, portugalska minister rolnictwa

W ramach punktu „sprawy różne” omówiono: i) informacje delegacji chorwackiej na temat skutków niedawnego trzęsienia ziemi w Chorwacji dla tamtejszego sektora rolnego i niektórych obszarów wiejskich wraz z wnioskiem do Komisji o elastyczność i uruchomienie wszelkich dostępnych środków, by pomóc w odbudowie, oraz ii) apel delegacji słoweńskiej (poparty przez 13 państw członkowskich) o wprowadzenie na szczeblu UE środków, które pomogąsektorowi wieprzowiny radzić sobie ze znacznym spadkiem cen spowodowanym przez pandemię Covid-19.