"Aby łatwiej było ci korzystać z portalu, używamy plików cookie. Niezbędne pliki cookie pozwalają na obsługę podstawowych funkcji portalu. Opcjonalne pliki cookie pomagają nam opracowywać anonimowe, zagregowane raporty statystyczne, abyśmy mogli lepiej odpowiadać na twoje potrzeby.
Za twoją zgodą zastosujemy pliki cookie do wygenerowania zbiorczych, anonimowych danych o sposobach korzystania z naszego portalu. Wykorzystamy te dane do jego zoptymalizowania.
Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, 8–9 grudnia 2022
Wymiar sprawiedliwości (piątek 9 grudnia)
Walka z bezkarnością w Ukrainie
Rada przyjęła konkluzje Rady w sprawie walki z bezkarnością w odniesieniu do zbrodni popełnionych w związku z rosyjską wojną napastniczą przeciwko Ukrainie.
Już od dziewięciu miesięcy Rosja prowadzi przerażające masowe ataki na ukraińskich obywateli i infrastrukturę cywilną. Codziennie odkrywane są nowe dowody na zbrodnie wojenne popełnione na Ukrainie. UE wspiera Ukrainę i jej obywateli i będzie nadal wspierać władze ukraińskie i Międzynarodowy Trybunał Karny, by zagwarantować, że osoby odpowiedzialne za te zbrodnie zostały postawione przed wymiarem sprawiedliwości.
Pavel Blažek, czeski minister sprawiedliwości
W konkluzjach wezwano państwa członkowskie i odpowiednie organy UE do dalszego wspierania ukraińskiej prokuratury generalnej i Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK). Zwrócono się również do państw członkowskich o przyjęcie środków w celu pełnego wdrożenia definicji najpoważniejszych zbrodni wagi międzynarodowej i trybów odpowiedzialności oraz o umożliwienie wykonywania jurysdykcji uniwersalnej lub innych form jurysdykcji krajowej w odniesieniu do tych przestępstw. Państwa członkowskie powinny również zwiększyć wsparcie i ochronę ofiar najpoważniejszych zbrodni wagi międzynarodowej w ramach postępowań karnych.
Ministrowie omówili projekt dyrektywy o odzyskiwaniu i konfiskacie mienia. Skupili się w szczególności na prawach procesowych osób niebędących podejrzanymi. Zastanawiali się, czy prawa do rzetelnego procesu sądowego i skutecznego środka odwoławczego zawarte w projekcie zapewniają wystarczającą ochronę wszystkim osobom, których dotyczą sankcje. Ocenili również, czy należy rozszerzyć prawo do obrony na osoby, które nie są oskarżone o popełnienie przestępstwa, lecz których dotyczą sankcje.
Ministrowie wyrazili szerokie poparcie dla zapewnienia ochrony proceduralnej wszystkim osobom, których dotyczą sankcje, w tym osobom, które nie są oskarżone lub podejrzane o popełnienie przestępstwa, przynajmniej w zakresie przewidzianym we projekcie. W oparciu o wyniki tej dyskusji kontynuowane będą teraz prace na szczeblu technicznym.
Rada uzgodniła dziś mandat do negocjacji z Parlamentem Europejskim w sprawie dyrektywy o przestępstwach przeciwko środowisku. Akt ma celu poprawę prowadzenia dochodzeń w sprawie przestępstw przeciwko środowisku i ich ścigania. Dokładniej definiuje się w nim przestępstwa przeciwko środowisku i dodaje ich nowe rodzaje. Zharmonizowano poziom kar dla osób fizycznych i po raz pierwszy – również dla osób prawnych.
Rada przyjęła dziś mandat do negocjacji z Parlamentem Europejskim w sprawie proponowanego rozporządzenia o cyfryzacji współpracy sądowej i dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz w sprawie proponowanej dyrektywy, która towarzyszy temu rozporządzeniu. Oba akty zwiększą skuteczność i szybkość postępowań sądowych i ułatwią obywatelom dostęp do wymiaru sprawiedliwości.
Strategiczne powództwa zmierzające do stłumienia debaty publicznej
Ministrowie po raz pierwszy poddali dyskusji projekt dyrektywy w sprawie strategicznych powództw zmierzających do stłumienia debaty publicznej (dyrektywa antySLAPP). Skupili się w szczególności na potrzebie odpowiednich zabezpieczeń przed nadużywaniem postępowań cywilnych przy jednoczesnym zapewnieniu utrzymania prawa do skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości.
Niniejszy wniosek ma na celu ochronę dziennikarzy i obrońców praw człowieka przed nadużywaniem drogi sądowej w celu ich uciszenia. Państwa członkowskie szeroko poparły cel dyrektywy, jakim jest ochrona prawa do wolności wypowiedzi i informacji. Zasygnalizowały również potrzebę zapewnienia, aby gwarancje proceduralne przewidziane w projekcie nie były nadużywane oraz aby nadal gwarantowany był dostęp powoda do wymiaru sprawiedliwości, co jest również prawem podstawowym. Środki te powinny być starannie ukierunkowane i zgodne z prawem do rzetelnego procesu sądowego.
W czasie obiadu ministrowie rozmawiali o zwalczaniu antysemityzmu. Zastanawiali się, jak zmaksymalizować wysiłki na rzecz zwalczania antysemityzmu na wszystkich szczeblach i w całym społeczeństwie, jak skutecznie usprawnić dyskusje, jakie instrumenty mają największe znaczenie dla zwalczania antysemityzmu w internecie, co robią państwa członkowskie, aby poprawić rejestrowanie i zgłaszanie incydentów antysemickich oraz jakie działania są podejmowane w celu zabezpieczenia i przeznaczenia odpowiednich środków finansowych na szczeblu krajowym i unijnym.
Prawa podstawowe
Ministrowie omówili przystąpienie UE do europejskiej konwencji praw człowieka, a w szczególności ostateczne nierozstrzygnięte elementy tych negocjacji. Negocjacje z Radą Europy zostały formalnie wznowione w czerwcu 2020 r. i od tej pory poczyniono bardzo duże postępy, m.in. osiągając wstępne porozumienie w sprawie szeregu kluczowych elementów.
W ramach punktu „Sprawy różne” Komisja przedstawiła sprawozdanie roczne w sprawie stosowania Karty praw podstawowych UE. Tegoroczne sprawozdanie koncentruje się na wzmocnieniu pozycji organizacji społeczeństwa obywatelskiego, obrońców praw człowieka i pracowników wymiaru sprawiedliwości jako kluczowych podmiotów w naszych demokracjach.
Elektroniczny materiał dowodowy
Prezydencja poinformowała o postępach w pracach nad aktami dotyczącymi elektronicznego materiału dowodowego. Poinformowała ministrów o wstępnym porozumieniu politycznym osiągniętym z Parlamentem Europejskim 29 listopada. Obecnie trwają prace techniczne nad finalizacją tekstów prawnych, tak aby można je było przedłożyć państwom członkowskim do zatwierdzenia.
Projekty te mają przyspieszyć dostęp do elektronicznego materiału dowodowego, gdyż utworzą ramy prawne pozwalające kierować nakazy sądowe bezpośrednio do usługodawcy lub jego przedstawiciela prawnego w innym państwie członkowskim.
Rada przyjęła konkluzje w sprawie zwiększenia zdolności europejskiej sieci sądowej ds. cyberprzestępczości (EJCN), wspierając tym samym utworzenie formalnego sekretariatu EJCN, który powinien funkcjonować jako niezbędna struktura wspierająca EJCN, aby sieć ta mogła zaspakajać potrzeby i oczekiwania praktyków w dziedzinie walki z cyberprzestępczością.
Prezydencja poinformowała też o przygotowaniach do kolejnego posiedzenia ministerialnego UE–USA w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych oraz o porządku obrad na tym posiedzeniu, a także o wynikach forum ministerialnego UE–Bałkany Zachodnie poświęconego wymiarowi sprawiedliwości i sprawom wewnętrznym.
Prezydencja poinformowała ministrów o konferencji na temat informowania o nieprawidłowościach, która odbyła się w Pradze 26–27 października. Podczas tego spotkania przeanalizowano rozwój sytuacji w zakresie transpozycji dyrektywy w sprawie informowania o nieprawidłowościach i ogólnie w sprawie ochrony sygnalistów.
Prezydencja przedstawiła również wyniki warsztatów na temat cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości, które odbyły się 24 października w Brukseli.
Komisja przedstawiła zalecenie w sprawie praw procesowych podejrzanych i oskarżonych, wobec których zastosowano areszt tymczasowy, oraz w sprawie materialnych warunków pozbawienia wolności.
Szwecja, która niebawem przejmuje prezydencję w Radzie, zaprezentowała program prac i priorytety na najbliższych sześć miesięcy.
Sprawy wewnętrzne (czwartek 8 grudnia)
Strefa Schengen
Rada przyjęła dziś decyzję o pełnym zastosowaniu dorobku prawnego Schengen w Chorwacji.
Cieszę się, że w trakcie prezydencji czeskiej Chorwacja mogła poczynić dwa ważne kroki w integracji europejskiej: przystąpić do strefy euro i do strefy Schengen. Jestem przekonany, że sukcesy te utorują drogę innym państwom członkowskim, które spełnią warunki, by podjąć kolejny krok na swojej europejskiej ścieżce. Moi koledzy i ja będziemy kontynuować intensywne prace nad tym, abyśmy w bliskiej przyszłości mogli powitać w schengeńskiej rodzinie Bułgarię i Rumunię.
Vít Rakušan, czeski minister spraw wewnętrznych
Ministrowie przyjrzeli się też ogólnemu stanowi strefy Schengen, ze szczególnym uwzględnieniem środków bezpieczeństwa wewnętrznego, w tym interoperacyjności systemów informatycznych i przeciwdziałania przemytowi migrantów. Zatwierdzili szereg działań mających na celu zwalczanie przemytu migrantów i podlegających trzem obszarom: utrzymywanie solidnej orientacji sytuacyjnej, wspieranie silniejszych transgranicznych działań operacyjnych przeciwko siatkom przestępczym oraz rola agencji WSiSW i współpracy międzyagencyjnej. Ministrowie zatwierdzili również zmieniony harmonogram uruchomienia zmodernizowanego systemu informacyjnego Schengen, które – zgodnie z obecnymi planami – ma nastąpić do 7 marca 2023 r.
Azyl i migracja
Prezydencja przedstawiła stan prac nad pakietami dotyczącymi azylu i migracji. W ostatnich miesiącach intensywne prace koncentrowały się głównie na prowadzeniu dalszych działań w zakresie unijnej solidarności migracyjnej, odpowiedzialności i reagowania kryzysowego. Prace nad włączeniem tych zasad do tekstów ustawodawczych będą kontynuowane podczas nadchodzącej prezydencji szwedzkiej. Prezydencja poinformowała również o ostatnich pozytywnych wydarzeniach związanych ze współpracą międzyinstytucjonalną między Radą a Parlamentem Europejskim, co umożliwiło wznowienie prac nad 5 projektami ustawodawczymi w ramach paktu o migracji i azylu.
Ministrowie ocenili postępy w pracach nad rozporządzeniem mającym zaradzić sytuacjom instrumentalizacji w dziedzinie migracji i azylu. Rozporządzenie pozwoliłoby państwom członkowskim doświadczającym instrumentalizacji na wyjątkowe odstępstwo od niektórych wspólnych europejskich przepisów azylowych, jeżeli byłoby to konieczne i proporcjonalne. Ustanawia się w nim również przepisy szczegółowe dotyczące środków wsparcia i środków solidarnościowych, które mogą zostać podjęte w takiej sytuacji.
Ministrowie wymienili również poglądy na temat zewnętrznego wymiaru migracji i sytuacji na głównych szlakach migracyjnych. Podkreślili, że należy zająć się zewnętrznym wymiarem migracji w sposób kompleksowy, z uwzględnieniem wszystkich szlaków i w miarę możliwości podejmując wspólne lub uzupełniające działania. W ramach tego punktu Komisja Europejska przedstawiła swój niedawno opracowany plan działania dotyczący szlaku zachodniobałkańskiego, będący kontynuacją jej planu działania dotyczącego środkowej części Morza Śródziemnego, opublikowanego 21 listopada. Komisja została poproszona o zaproponowanie planów działania na pozostałych trasach.
W czasie obiadu ministrowie rozmawiali o tym, jak poprawić skuteczność unijnej polityki powrotowej. Podkreślili znaczenie efektu dźwigni wizowej i zatwierdzili harmonogram zaproponowany przez prezydencję, podkreślając jednocześnie potrzebę wykorzystania tej dźwigni w różnych dziedzinach w celu poprawy współpracy państw trzecich w zakresie readmisji.
Rada przyjęła również, jako punkt bez dyskusji, decyzję wykonawczą przewidującą podwyższenie do 120 EUR opłaty wizowej obowiązującej obywateli Gambii, aby skłonić Gambię do lepszej współpracy w zakresie powrotu i readmisji swoich obywateli.
Ministrowie wymienili poglądy na temat sytuacji ukraińskich uchodźców w UE, zwłaszcza w kontekście struktur zakwaterowania i przyjmowania oraz na temat planowania ewentualnościowego w okresie zimy. Według najnowszych danych państwa członkowskie UE przyjmują prawie 4 mln ukraińskich uchodźców, a co najmniej 700 000 dzieci zapisanych jest do unijnych systemów edukacji.
Ministrowie podsumowali też dialog na temat bezpieczeństwa wewnętrznego prowadzony z Ukrainą, by odnieść się do wyzwań wynikających z rosyjskiej wojny napastniczej, w tym do kwestii bezpieczeństwa granic, ryzyka nielegalnego handlu bronią i innych poważnych przestępstw.
W punkcie „Sprawy różne” Komisja przedstawiła ministrom aktualne informacje na temat reakcji poprzez unijny mechanizm ochrony ludności na wyzwania wynikające z wojny w Ukrainie, w tym na temat ostatnich wyzwań w dziedzinie energii.
Rada przyjęła również bez dyskusji decyzję o nieakceptowaniu rosyjskich dokumentów wydawanych na Ukrainie i w Gruzji. Rosyjskie dokumenty podróży, które zostały wydane w okupowanych przez Rosję obwodach Ukrainy lub na terytoriach separatystycznych w Gruzji albo które zostały wystawione mieszkańcom tych obwodów lub terytoriów, nie będą akceptowane jako ważne dokumenty podróży, które pozwalają ubiegać się o wizę lub przekroczyć granice strefy Schengen.
Rada przyjęła dyrektywę i zalecenie, które mają zmniejszyć podatność podmiotów krytycznych na zagrożenia i wzmocnić ich odporność. Podmioty krytyczne to podmioty świadczące usługi kluczowe – tj. takie, które mają podstawowe znaczenie dla utrzymania niezbędnych funkcji społecznych, dla działalności gospodarczej, zdrowia i bezpieczeństwa publicznego oraz środowiska. Podmioty te muszą być w stanie zapobiegać atakom hybrydowym, klęskom żywiołowym, zagrożeniom terrorystycznym i stanom zagrożenia zdrowia publicznego, chronić się przed nimi, reagować na nie, sprostać im i przezwyciężać ich skutki.
Ministrowie ocenili postępy prac nad projektem rozporządzenia o zapobieganiu niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych i zwalczaniu tego procederu. Dyskusje w Radzie odbyły się na szczeblu technicznym, który zakończył pierwszą analizę całości tekstu. W związku z tym prezydencja przedstawiła kilka propozycji zmiany tekstu, w szczególności w odniesieniu do przedmiotu i zakresu stosowania, definicji, obowiązków dostawców usług internetowych oraz nadzoru, egzekwowania i współpracy. Prace nad rozporządzeniem będą kontynuowane podczas zbliżającej się prezydencji szwedzkiej w Radzie.
W obecności grupy ds. zwalczania terroryzmu ministrowie wysłuchali informacji na temat współpracy właściwych organów zajmujących się zwalczaniem terroryzmu.
Prezydencja poinformowała ministrów o stanie prac nad bieżącymi projektami legislacyjnymi.
Prezydencja poinformowała też o przygotowaniach do kolejnego posiedzenia ministerialnego UE–USA w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych oraz o porządku obrad na tym posiedzeniu, a także o wynikach forum ministerialnego UE–Bałkany Zachodnie poświęconego wymiarowi sprawiedliwości i sprawom wewnętrznym.
Prezydencja poinformowała o wynikach konferencji ministerialnej w ramach procesu praskiego, na której przyjęto wspólną deklarację i plan działania na lata 2023–2027.
Portugalia przedstawiła punkt dotyczący mianowania dyrektora generalnego Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji (IOM).
Komisja przedstawiła punkt dotyczący gotowości na wypadek pożarów lasów w kontekście Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności w związku z intensywnymi pożarami tego lata w UE.
Szwecja, która niebawem przejmuje prezydencję w Radzie, zaprezentowała program prac i priorytety na najbliższych sześć miesięcy.
Szczegóły akredytacji znajdują się na tej stronie.
Udzielaniem akredytacji prasowej na szczyty międzynarodowe odbywające się w krajach spoza Unii Europejskiej będą zajmowały się organy rządowe tych krajów.
Już od dziewięciu miesięcy Rosja prowadzi przerażające masowe ataki na ukraińskich obywateli i infrastrukturę cywilną. Codziennie odkrywane są nowe dowody na zbrodnie wojenne popełnione na Ukrainie. UE wspiera Ukrainę i jej obywateli i będzie nadal wspierać władze ukraińskie i Międzynarodowy Trybunał Karny, by zagwarantować, że osoby odpowiedzialne za te zbrodnie zostały postawione przed wymiarem sprawiedliwości.
Cieszę się, że w trakcie prezydencji czeskiej Chorwacja mogła poczynić dwa ważne kroki w integracji europejskiej: przystąpić do strefy euro i do strefy Schengen. Jestem przekonany, że sukcesy te utorują drogę innym państwom członkowskim, które spełnią warunki, by podjąć kolejny krok na swojej europejskiej ścieżce. Moi koledzy i ja będziemy kontynuować intensywne prace nad tym, abyśmy w bliskiej przyszłości mogli powitać w schengeńskiej rodzinie Bułgarię i Rumunię.