Skip to content

Pakiet usług cyfrowych

Odpowiedzią UE na potrzebę uregulowania przestrzeni cyfrowej jest pakiet dotyczący usług cyfrowych. Zawiera on przepisy mające chronić użytkowników internetu, a jednocześnie wspierać innowacje.

Bezpieczna i otwarta przestrzeń cyfrowa dla obywateli i firm UE

Ważną część rynku cyfrowego i gospodarki cyfrowej w UE stanowią platformy internetowe. Państwa członkowskie UE uważają, że należy wzmocnić, unowocześnić i doprecyzować przepisy o usługach cyfrowych i tym samym:

  • zapewnić bezpieczeństwo użytkownikom internetu
  • umożliwić rozwój innowacyjnym firmom cyfrowym.

Unijne ramy prawne dotyczące usług cyfrowych nie zmieniły się od czasu dyrektywy o handlu elektronicznym z 2000 r. i dlatego wymagają pilnego zaktualizowania. Tymczasem technologie cyfrowe, modele biznesowe i usługi ewoluują w niespotykanym tempie.

W grudniu 2020 r. Komisja Europejska przedstawiła pakiet dotyczący usług cyfrowych. W skład pakietu wchodzą:

  • akt o usługach cyfrowych
  • akt o rynkach cyfrowych.

Oba akty zostały szybko przyjęte przez Radę i Parlament Europejski w 2022 r.

Nowe przepisy lepiej regulują przestrzeń cyfrową i usługi cyfrowe, w tym media społecznościowe. W szczególności:

  • zapewniają użytkownikom cyfrowym dostęp do bezpiecznych produktów i chronią prawa podstawowe użytkowników
  • umożliwiają wolną i uczciwą konkurencję w sektorach cyfrowych w celu pobudzenia innowacyjności i wzrostu.

Kto skorzysta z nowych przepisów?

Nowe przepisy dotyczące usług cyfrowych przynoszą korzyści różnorodnym użytkownikom i platformom, w tym:

  • obywatelom
  • dostawcom usług cyfrowych
  • użytkownikom biznesowym korzystającym z usług cyfrowych
  • całemu społeczeństwu.

Cyfrowy świat: jak UE pomaga nam i chroni nas on-line?


Unia Europejska aktywnie dąży do poprawy środowiska cyfrowego z korzyścią dla wszystkich Europejczyków. Nasz cyfrowy świat powinien być bezpieczny, prosty i zgodny z podstawowymi wolnościami.

Reportaż zawiera najnowsze informacje o obu kluczowych rozporządzeniach i pokazuje, jak UE ułatwia Państwu życie w internecie i czyni je bezpieczniejszym.

Cyfrowy świat: jak UE pomaga nam i chroni nas on-line?

Akt o usługach cyfrowych – co to jest?

Akt o usługach cyfrowych koncentruje się na tworzeniu bezpieczniejszego środowiska internetowego dla użytkowników i firm cyfrowych oraz na ochronie praw podstawowych w przestrzeni cyfrowej. Wprowadza nowe przepisy dotyczące:

  • zwalczania nielegalnych treści w internecie, w tym nielegalnych towarów, usług i informacji, z pełnym poszanowaniem Karty praw podstawowych
  • przeciwdziałania zagrożeniom społecznym w internecie
  • identyfikowalności przedsiębiorców na internetowych platformach handlowych
  • środków przejrzystości w odniesieniu do platform internetowych
  • wzmocnionego nadzoru.

Akt ustanawia obowiązki i jasne ramy odpowiedzialności i przejrzystości mające zastosowanie do dostawców usług pośrednich, takich jak:

  • internetowe platformy handlowe
  • serwisy społecznościowe
  • platformy udostępniania treści
  • internetowe platformy z ofertami podróży i zakwaterowania.

Oznacza to, że wszyscy pośrednicy internetowi oferujący swoje usługi na jednolitym rynku – bez względu na to, czy mają siedzibę w UE czy poza nią – będą musieli przestrzegać nowych przepisów.

Firmy będą miały obowiązki proporcjonalne do charakteru ich usług, a także do ich wielkości i wpływu społecznego. Oznacza to, że bardzo duże platformy internetowe i bardzo duże wyszukiwarki internetowe będą podlegały surowszym wymogom.

Akt o usługach cyfrowych – korzyści

Akt o usługach cyfrowych zapewnia ochronę praw i uzasadnionych interesów wszystkich zaangażowanych stron, zwłaszcza obywateli UE.

Użytkownicy internetowi w UE mają większą kontrolę nad tym, co oglądają w internecie, oraz lepsze rozeznanie co do oglądanych reklam. Użytkownicy mogą sygnalizować nielegalne treści, a platforma ma obowiązek powiadomić ich o swojej decyzji.

Akt zwiększa przejrzystość przepisów o moderowaniu treści w internecie, a jednocześnie zapewnia organom i badaczom szerszy dostęp do danych, tak by mogli lepiej poznawać przestrzeń internetową, jej oddziaływanie społeczne i potencjalne zagrożenia.

Nowe przepisy lepiej też chronią małoletnich. Platformy, które są im dostępne, nie mogą wyświetlać ukierunkowanych reklam opierających się na ich danych osobowych zdefiniowanych w unijnych przepisach.

Przepisy aktu o usługach cyfrowych mają chronić zwłaszcza:

  • wolność wypowiedzi i informacji
  • wolność prowadzenia działalności gospodarczej
  • prawo do niedyskryminacji.
Pojedyncze bańki symbolizujące państwa członkowskie przedstawiają dane o ich e-handlu.
Akt o usługach cyfrowych (infografika)

Akt o usługach cyfrowych (infografika)

Mechanizm kryzysowy w związku z agresją Rosji na Ukrainę

W kontekście wojny w Ukrainie i skutków manipulowania informacjami w internecie dodano nowy artykuł, który wprowadza mechanizm reagowania kryzysowego.

Pozwoli on analizować wpływ działalności bardzo dużych platform i bardzo dużych wyszukiwarek na dany kryzys oraz podejmować decyzje o środkach, które należy wprowadzić, by zapewnić poszanowanie praw podstawowych.

Kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy?

Akt o usługach cyfrowych Rada przyjęła 4 października 2022 r. Nowe przepisy zaczną obowiązywać 15 miesięcy po wejściu w życie.

Akt o rynkach cyfrowych – co to jest?

Akt o rynkach cyfrowych koncentruje się na zapewnieniu równych warunków działania wszystkim firmom cyfrowym, bez względu na ich wielkość. Ma zagwarantować konkurencyjność i uczciwość sektora cyfrowego i w tym celu:

  • zakazuje nieuczciwych praktyk platform internetowych mających największy udział w rynku
  • umożliwia użytkownikom biznesowym oferowanie konsumentom większych możliwości wyboru
  • zapewnia konsumentom lepsze usługi i uczciwsze ceny
  • ustala jasne prawa i obowiązki dla dużych platform internetowych
  • promuje innowacje i uczciwsze środowisko platform internetowych dla start-upów technologicznych.

Akt o rynkach cyfrowych zawiera jasne przepisy dotyczące dużych platform. Dzięki niemu żadna duża platforma internetowa nie powinna odgrywać roli „strażnika dostępu”, czyli prywatnego podmiotu kształtującego zasady na rynkach cyfrowych poprzez kontrolowanie co najmniej jednej z tzw. podstawowych usług platformowych.

Podstawowe usługi platformowe obejmują:

  • usługi pośrednictwa internetowego (tj. platformy handlowe, sklepy z aplikacjami)
  • wyszukiwarki internetowe
  • serwisy społecznościowe
  • usługi w chmurze
  • usługi reklamowe.

Które platformy uznaje się za strażników dostępu?

Aby platforma została uznana za strażnika dostępu, po pierwsze musi uzyskiwać na przestrzeni ostatnich trzech lat roczny obrót na terytorium UE wynoszący co najmniej 7,5 mld EUR lub mieć kapitalizację rynkową wynoszącą co najmniej 75 mld EUR, a po drugie musi z niej korzystać co najmniej 45 mln użytkowników końcowych miesięcznie i co najmniej 10 000 użytkowników biznesowych z siedzibą w Unii.

Platforma musi również świadczyć co najmniej jedną podstawową usługę platformową w co najmniej trzech państwach członkowskich.

Unijny akt prawny, w tle bardzo dużo żółtych kropek symbolizujących platformy internetowe MŚP.
Akt o rynkach cyfrowych (infografika)

Akt o rynkach cyfrowych (infografika)

Skutki dla strażników dostępu

Strażnicy dostępu nie będą mogli:

  • plasować swoich usług i produktów na korzystniejszych zasadach niż usługi i produkty oferowane przez inne podmioty rynkowe
  • uniemożliwiać sprzedawcom aplikacji korzystania z zewnętrznych platform płatniczych
  • przetwarzać danych osobowych użytkowników do celów reklamy ukierunkowanej, chyba że wyrazili na to zgodę
  • ustanawiać nieuczciwych warunków dla użytkowników biznesowych
  • preinstalować pewnych aplikacji ani uniemożliwiać użytkownikom łatwego ich odinstalowania
  • stosować ograniczeń wobec użytkowników biznesowych korzystających z platform.

Strażnicy dostępu będą musieli:

  • oferować więcej możliwości wyboru, np. możliwość wyboru określonego oprogramowania w systemie operacyjnym użytkownika
  • zapewnić, aby rezygnacja z subskrypcji podstawowych usług platformowych była równie łatwa jak sama subskrypcja
  • przekazywać informacje o liczbie użytkowników, którzy odwiedzają ich platformy, dzięki czemu można będzie ustalić, czy dana platforma jest strażnikiem dostępu
  • zapewnić użytkownikom biznesowym dostęp do własnych danych na temat wyników działań marketingowych lub reklamowych na platformie
  • informować Komisję Europejską o przeprowadzanych przez siebie fuzjach i przejęciach
  • zapewnić interoperacyjność podstawowych funkcji usług komunikacji natychmiastowej, tj. umożliwić użytkownikom wymianę wiadomości tekstowych, głosowych lub plików.

Uczciwa konkurencja w zakresie usług cyfrowych ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia, aby firmy i konsumenci mogli w ten sam sposób korzystać z możliwości cyfrowych. Prowadzi również do zwiększenia innowacyjności i poprawy ochrony konsumentów.

Kto zapewnia przestrzeganie przepisów przez strażników dostępu?

Komisja Europejska będzie jedynym organem uprawnionym do egzekwowania rozporządzenia – ma to zapewnić wysoki poziom harmonizacji na rynku wewnętrznym.

Aby upewnić się, że strażnicy dostępu właściwie rozumieją przepisy, których muszą przestrzegać, Komisja może podjąć decyzję o przeprowadzeniu dialogu regulacyjnego.

Ustanowione zostaną komitet doradczy i grupa wysokiego szczebla, które będą pomagać Komisji Europejskiej i ułatwiać jej prace.

Co jeśli strażnicy dostępu nie przestrzegają przepisów?

Jeżeli duże przedsiębiorstwo internetowe zostało uznane za strażnika dostępu, musi w ciągu sześciu miesięcy zapewnić zgodność z przepisami aktu o rynkach cyfrowych.

W przypadku gdy strażnik dostępu narusza te przepisy, może zostać obciążony grzywną w wysokości do 10% swojego łącznego światowego obrotu. Jeśli dochodzi do ponownego naruszenia, wysokość grzywny może wzrosnąć do 20% łącznego światowego obrotu.

W przypadku systematycznego nieprzestrzegania aktu o rynkach cyfrowych – to znaczy gdy strażnik dostępu naruszy przepisy co najmniej 3 razy w ciągu 8 lat – Komisja Europejska może rozpocząć badanie rynku i, w razie potrzeby, zastosować behawioralne lub strukturalne środki zaradcze.

Kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy?

Akt o rynkach cyfrowych Rada przyjęła 18 lipca 2022 r. Nowe przepisy zaczną obowiązywać 6 miesięcy po publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Tematy