Όσα θέλατε να ξέρετε για τους εργαζόμενους σε ψηφιακές πλατφόρμες στην ΕΕ
Η εργασία μέσω ψηφιακής πλατφόρμας είναι ένας σχετικά νέος τρόπος εργασίας σύμφωνα με τον οποίο ένα αίτημα πελάτη για δεδομένη υπηρεσία αντιστοιχίζεται στο πλαίσιο μιας επιγραμμικής πλατφόρμας —όπως ένας ιστότοπος ή μια εφαρμογή— με την παροχή αμειβόμενης εργασίας από ένα άτομο.
Η νέα οδηγία, σκοπεύει να βελτιώσει τις συνθήκες εργασίας ατόμων που εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών, διατηρώντας παράλληλα τις ευκαιρίες και τα οφέλη που προσφέρει η οικονομία των πλατφορμών.
Στις 13 Δεκεμβρίου 2023 το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για την προτεινόμενη οδηγία.
Οι νέοι κανόνες αντιμετωπίζουν περιπτώσεις εσφαλμένης κατηγοριοποίησης εργαζομένων σε πλατφόρμες και διευκολύνουν την ανακατάταξη των εργαζομένων αυτών στην κατηγορία των μισθωτών, έτσι ώστε να έχουν ευκολότερη πρόσβαση στα δικαιώματά τους ως μισθωτοί βάσει ενωσιακού δικαίου. Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης διατάξεις που θα προστατεύουν καλύτερα τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των εργαζομένων σε πλατφόρμες και θα αυξήσουν τη διαφάνεια για το πώς χρησιμοποιούνται αλγοριθμικά συστήματα για να λαμβάνονται αποφάσεις στον χώρο εργασίας.
Τον Οκτώβριο του 2024, το Συμβούλιο ενέκρινε νέους κανόνες που αποσκοπούν στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας για τα περισσότερα από 28 εκατομμύρια άτομα που εργάζονται σε ψηφιακές πλατφόρμες εργασίας σε ολόκληρη την ΕΕ.
Πέντε βασικά ερωτήματα για τους εργαζόμενους σε πλατφόρμες στην ΕΕ
1. Ποιος ο ρόλος τους στην οικονομία των πλατφορμών;
Οι άνθρωποι που εργάζονται μέσω των ψηφιακών πλατφορμών εργασίας εκτελούν εργασίες για λογαριασμό των πελατών έναντι χρηματικής αμοιβής. Οι ψηφιακές πλατφόρμες συνταιριάζουν τους μεν με τους δε και συντονίζουν την εκτελούμενη εργασία.
Πελάτης – αλγοριθμική αντιστοίχιση μέσω ψηφιακής πλατφόρμας εργασίας – άτομο που εργάζεται μέσω ψηφιακής πλατφόρμας
2. Για τι αριθμό μιλάμε;
Οι εργαζόμενοι σε πλατφόρμες συνιστούν ένα σημαντικό εργατικό δυναμικό στην ΕΕ (28,3 εκατομμύρια το 2022), σχεδόν όσοι είναι και οι εργαζόμενοι στον τομέα της μεταποίησης (29 εκατομμύρια).
Ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί με ταχείς ρυθμούς και να ανέλθει σε 43 εκατομμύρια το 2025, σημειώνοντας αύξηση κατά 52 % σε τρία έτη.
3. Ποιο είναι το συνηθισμένο προφίλ τους;
- συνήθως είναι άντρες και μικρής ηλικίας
- οι περισσότεροι έχουν μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση
- η εργασία σε πλατφόρμα αποτελεί συνήθως τη δευτερεύουσα πηγή εισοδημάτων τους, επιπρόσθετα της κανονικής δουλειάς τους
4. Τι είδους εργασίες εκτελούν και για ποιους;
Εισοδήματα των ανθρώπων που εργάζονται μέσω πλατφορμών ανάλογα με την εκτελούμενη υπηρεσία:
- ταξί: 39%
- παραδόσεις (παράδοση τροφίμων, υπηρεσίες μεταφορών, ψώνια): 24%
- οικιακές υπηρεσίες (καθάρισμα, χειρωνακτικές εργασίες): 19%
- επαγγελματικές υπηρεσίες (λογιστικά): 7%
- ελεύθερα επαγγέλματα (σχεδίαση γραφικών, επεξεργασία φωτογραφιών): 6%
- οικιακή εργασία (φροντίδα παιδιών, υγειονομική περίθαλψη): 3%
- μικροεργασίες (κατηγοριοποίηση αντικειμένων, σήμανση): 2%
Όλες οι υπηρεσίες παρέχονται μέσω πλατφορμών με βάση την τοποθεσία, εκτός από τις εργασίες από ελεύθερους επαγγελματίες και τις μικροεργασίες, οι οποίες εκτελούνται μέσω διαδικτυακών πλατφορμών.
Οι περισσότεροι έχουν υπερεπαρκή προσόντα για τη δουλειά που κάνουν. Το 70 % των υπηρεσιών που παρέχονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών εργασίας απαιτούν χαμηλή εξειδίκευση, το 20 % χαμηλή προς μέτρια και μέτρια εξειδίκευση, το 6 % υψηλή εξειδίκευση, ενώ το 4 % απαιτεί συνδυασμό όλων των δεξιοτήτων.
Η πλειονότητα των υπηρεσιών (83 %) παρέχεται σε μεμονωμένους πελάτες. Το υπόλοιπο 17 % παρέχεται σε επιχειρήσεις ή σε συνδυασμό μεμονωμένων ατόμων και επιχειρήσεων.
5. Είναι υπάλληλοι ή αυτοαπασχολούμενοι;
Το σωστό καθεστώς απασχόλησης για τους εργαζόμενους σε πλατφόρμα είναι κρίσιμης σημασίας για να διασφαλιστεί ότι απολαμβάνουν τα εργασιακά δικαιώματα τα οποία δικαιούνται.
55 % εξ αυτών εισπράττουν λιγότερο από το καθαρό ελάχιστο ωρομίσθιο στη χώρα όπου εργάζονται, όπου αυτό έχει καθοριστεί.
Το 41% του χρόνου που αφιερώνουν στη δουλειά σε πλατφόρμα είναι απλήρωτο (π.χ. εργασίες που σχετίζονται με την έρευνα, αναμονή για αναθέσεις, παρακολούθηση αγγελιών κ.λπ.).
Εργαζόμενοι που εσφαλμένα κατατάσσονται ως αυτοαπασχολούμενοι δεν δικαιούνται τα ίδια δικαιώματα και ρυθμίσεις προστασίας με όσους εργάζονται ως υπάλληλοι.
Από τα 28,3 εκατομμύρια άτομα που απασχολούνται μέσω πλατφόρμας εργασίας, το 7 % (2 εκατομμύρια) είναι υπάλληλοι και το 93 % (26,3 εκατομμύρια) είναι αυτοαπασχολούμενοι. Μεταξύ των αυτοαπασχολούμενων, το 19 % είναι πιθανό να έχει καταχωριστεί εσφαλμένα (περίπου 5 εκατομμύρια).
Πηγές:
- Εκτίμηση επιπτώσεων σχετικά με τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των εργαζομένων σε πλατφόρμες (έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, 10 Δεκεμβρίου 2021)
- «Study to support the impact assessment of an EU Initiative on improving the working conditions in platform work» (Μελέτη για την υποστήριξη της εκτίμησης επιπτώσεων σχετικά με πρωτοβουλία της ΕΕ για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των εργαζομένων σε πλατφόρμες) (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
- Ψηφιακές πλατφόρμες εργασίας στην ΕΕ (μελέτη CEPS για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
- Eurostat (απασχολούμενοι σε οικονομικές δραστηριότητες, 2020)
Γενικές πληροφορίες:
Τελευταία ενημέρωση: 4 Φεβρουαρίου 2025