Συμβούλιο Περιβάλλοντος, 25 Μαρτίου 2024

Κύρια αποτελέσματα

Οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα

Οι υπουργοί Περιβάλλοντος της ΕΕ πραγματοποίησαν συζήτηση προσανατολισμού σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής για αναθεώρηση της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα, εστιάζοντας στους τομείς της κλωστοϋφαντουργίας και των τροφίμων. Γενικός στόχος της συζήτησης ήταν η παροχή περαιτέρω καθοδήγησης στις εν εξελίξει τεχνικές εργασίες για τις προτεινόμενες τροποποιήσεις.

Κάθε χρόνο, εκατομμύρια τόνοι τροφίμων και κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων απορρίπτονται ως απόβλητα στην ΕΕ, με τεράστιο αρνητικό αντίκτυπο για το περιβάλλον μας. Πρόκειται για ανησυχητικά στοιχεία και η πρόταση που συζητήσαμε σήμερα έχει ως στόχο να τερματίσει οριστικά αυτή την τάση και να τονώσει την κυκλική οικονομία. Είχαμε μια γόνιμη συζήτηση για την περαιτέρω καθοδήγηση του σημαντικού έργου που επιτελείται σχετικά με τη στοχευμένη αναθεώρηση της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα. Είμαι βέβαιος ότι θα καταλήξουμε σε ισορροπημένη συμφωνία τους προσεχείς μήνες.

Alain Maron, Υπουργός για την Κλιματική Μετάβαση, το Περιβάλλον, την Ενέργεια και τη Συμμετοχική Δημοκρατία της κυβέρνησης της Περιφέρειας Βρυξελλών-Πρωτευούσης

Στόχος της πρότασης είναι η μείωση των περιβαλλοντικών και κλιματικών επιπτώσεων που συνδέονται με την παραγωγή και τη διαχείριση αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και τροφίμων. Όσον αφορά τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, εισάγει υποχρεωτικά και εναρμονισμένα συστήματα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού σε ολόκληρη την ΕΕ, ώστε οι παραγωγοί να καλύπτουν το κόστος της διαχείρισης των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. Οι προτεινόμενοι κανόνες έχουν επίσης ως σκοπό να διασφαλίσουν ότι τα μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα υποβάλλονται σε διαλογή για επαναχρησιμοποίηση και πως ό,τι δεν μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί ανακυκλώνεται, σύμφωνα με την «ιεράρχηση των αποβλήτων».

Η πρόταση θέτει επίσης νομικά δεσμευτικούς στόχους μείωσης της σπατάλης τροφίμων για τα κράτη μέλη, οι οποίοι πρέπει να επιτευχθούν έως το 2030 ώστε να συμβάλουν στις δεσμεύσεις της ΕΕ στο πλαίσιο των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ). Επιπλέον, η τροποποιημένη οδηγία απαιτεί από τα κράτη μέλη να επανεξετάσουν και να προσαρμόσουν τα εθνικά τους προγράμματα για την πρόληψη της σπατάλης τροφίμων, με σκοπό να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί.

Μεταξύ άλλων, οι υπουργοί συζήτησαν το επίπεδο φιλοδοξίας των στόχων μείωσης της σπατάλης τροφίμων για το 2030 και την αποτελεσματικότητα της διευρυμένης ευθύνης των παραγωγών κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων.

• Ενημερωτικό έγγραφο της Προεδρίας
• Παρακολουθήστε τη δημόσια συνεδρίαση
• Πρόταση για στοχευμένη αναθεώρηση της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
• Μείωση της απώλειας και της σπατάλης τροφίμων (γενικές πληροφορίες)
• Κυκλική οικονομία (γενικές πληροφορίες)

Μείωση της ρύπανσης από μικροπλαστικά

Οι υπουργοί πραγματοποίησαν επίσης συζήτηση προσανατολισμού σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής για την πρόληψη των απωλειών κόκκων πλαστικού στο περιβάλλον. Ο προτεινόμενος κανονισμός αποσκοπεί στην περαιτέρω μείωση της ρύπανσης από μικροπλαστικά, ιδίως στην αντιμετώπιση της ακούσιας έκλυσης μικροπλαστικών από τον χειρισμό κόκκων πλαστικού.

Η πρόταση θεσπίζει γενική υποχρέωση για τους φορείς εκμετάλλευσης και τους μεταφορείς της ΕΕ και τρίτων χωρών να προλαμβάνουν τις απώλειες κόκκων πλαστικού και περιλαμβάνει βέλτιστες πρακτικές χειρισμού για τους φορείς εκμετάλλευσης, υποχρεωτικό σύστημα πιστοποίησης και εναρμονισμένη μεθοδολογία για την εκτίμηση των απωλειών.

Οι υπουργοί εξέφρασαν ικανοποίηση για την πρόταση και συμφώνησαν ότι είναι σημαντικό να επικεντρωθεί η νομοθεσία σε επίπεδο ΕΕ στη μείωση της ρύπανσης από μικροπλαστικά. Εστίασαν στο εάν θεωρούν επαρκείς τις διατάξεις και στην αξιολόγηση του προτεινόμενου κανονισμού όσον αφορά την ευθύνη που ανατίθεται σε διάφορους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Αξιολόγησαν την ανάγκη να συμπεριληφθούν μέτρα σχετικά με τις θαλάσσιες μεταφορές, οι οποίες δεν καλύπτονται από την πρόταση που υπέβαλε η Επιτροπή.

• Ενημερωτικό έγγραφο της Προεδρίας
• Παρακολουθήστε τη δημόσια συνεδρίαση
• Πρόταση κανονισμού σχετικά με την πρόληψη των απωλειών κόκκων πλαστικού με σκοπό τη μείωση της ρύπανσης από μικροπλαστικά (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
• Σχέδιο δράσης για μηδενική ρύπανση (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)

Κλιματικός στόχος για το 2040

Οι υπουργοί Περιβάλλοντος της ΕΕ αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με την πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής για τον κλιματικό στόχο της ΕΕ για το 2040. Στόχος της ανακοίνωσης είναι η έναρξη πολιτικού διαλόγου και η τροφοδότηση της προετοιμασίας του ευρωπαϊκού πλαισίου πολιτικής για το κλίμα για την περίοδο μετά το 2030.

Για τον σκοπό αυτό, η ανακοίνωση παρουσιάζει ένα όραμα για την επίτευξη του στόχου της Ευρώπης για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050, που περιλαμβάνει ενδιάμεσο στόχο για το 2040, όπως ορίζεται στο ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα. Η Επιτροπή συνέστησε την καθαρή μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου του θερμοκηπίου κατά 90 % έως το 2040 σε σχέση με το 1990.

Ειδικότερα, οι υπουργοί εξέφρασαν ικανοποίηση για την ανακοίνωση και τόνισαν την ανάγκη για έναν φιλόδοξο στόχο που θα διασφαλίζει ταυτόχρονα τη δίκαιη μετάβαση και την ανταγωνιστική βιωσιμότητα. Συζήτησαν σχετικά με το πώς η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει τη μετάβαση προς την κλιματική ουδετερότητα και ποιες θα είναι οι σημαντικές ευνοϊκές συνθήκες ενός πλαισίου για την περίοδο μετά το 2030. Αντάλλαξαν επίσης απόψεις σχετικά με το ποιοι τομείς έχουν τις μεγαλύτερες δυνατότητες να συμβάλουν στη μετάβαση.

• Ενημερωτικό έγγραφο της Προεδρίας
• Παρακολουθήστε τη δημόσια συνεδρίαση
• Ανακοίνωση σχετικά με τον κλιματικό στόχο της ΕΕ για το 2040 (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
• Κλιματική αλλαγή: Η δράση της ΕΕ (γενικές πληροφορίες)
• Κλιματική ουδετερότητα (γενικές πληροφορίες)

Σημεία «A» και «Διάφορα»

Στην έναρξη της συνόδου, οι υπουργοί Περιβάλλοντος της ΕΕ ενέκριναν επίσημα την αναθεώρηση του κανονισμού για τις μεταφορές αποβλήτων ως νομοθετικό σημείο «Α».

• Μεταφορές αποβλήτων: Πράσινο φως του Συμβουλίου για αποτελεσματικότερους και επικαιροποιημένους κανόνες (δελτίο Τύπου, 25 Μαρτίου 2024)

Κατά το γεύμα, στην ομάδα των υπουργών προστέθηκαν o Επίτροπος Wopke Hoekstra και ο Patrick Willems, καθηγητής του KU Leuven, για να συζητήσουν σχετικά με την ανθεκτικότητα των υδάτων. Η άτυπη συζήτηση επικεντρώθηκε στις διασυνοριακές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής όσον αφορά την ανθεκτικότητα των υδάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς και στην ανάγκη παροχής περαιτέρω χρηματοδοτικής και ρυθμιστικής στήριξης από την ΕΕ.

Στο σημείο «Διάφορα», η Προεδρία ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με την εν εξελίξει πρόοδο όσον αφορά τον κανονισμό για πλαίσιο παρακολούθησης των δασών της ΕΕ και τον κανονισμό για την αποκατάσταση της φύσης.

• Νομοθετικές προτάσεις υπό εξέταση: Πλαίσιο παρακολούθησης των δασών (ενημερωτικό σημείωμα)

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN
• Αποκατάσταση της φύσης: Συμφωνία του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου σχετικά με νέους κανόνες για την αποκατάσταση και την προστασία των υποβαθμισμένων οικοτόπων στην ΕΕ (δελτίο Τύπου, 9 Νοεμβρίου 2023)

Η Επιτροπή παρουσίασε την ενδιάμεση αξιολόγηση του όγδοου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον και την ανακοίνωσή της σχετικά με τη διαχείριση των κλιματικών κινδύνων στην Ευρώπη. Ενημέρωσε επίσης τους υπουργούς σχετικά με την πορεία των εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα.

• Ενδιάμεση επανεξέταση του 8ου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
• Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη διαχείριση των κλιματικών κινδύνων
• Πρόοδος των κρατών μελών προς την επίτευξη των κλιματικών στόχων για το 2030 (ενημερωτικό σημείωμα)

Η Προεδρία υπέβαλε έκθεση σχετικά με εκδηλώσεις υψηλού επιπέδου που διοργάνωσε και, από κοινού με την Επιτροπή, σχετικά με τις κύριες πρόσφατες διεθνείς συνόδους, στις οποίες περιλαμβάνονται:

• η 14η συνεδρίαση της διάσκεψης των μερών της σύμβασης για τη διατήρηση των αποδημητικών ειδών της άγριας πανίδας (COP 14) στη Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν (12-17 Φεβρουαρίου 2024), και
• η έκτη σύνοδος της Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEA-6) στο Ναϊρόμπι της Κένυας (26 Φεβρουαρίου — 1 Μαρτίου 2024).

• Έκθεση σχετικά με εκδηλώσεις υψηλού επιπέδου που διοργάνωσε η Προεδρία (ενημερωτικό σημείωμα)

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN
• Αποτελέσματα της COP 14 (ενημερωτικό σημείωμα)

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN
• UNEA-6 (ενημερωτικό σημείωμα)

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN

Η Επιτροπή ενημέρωσε επίσης τους υπουργούς σχετικά με την κύρωση διαφόρων πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών (ΠΠΣ).

• Κύρωση πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών (ΠΠΣ) — ενημερωτικό σημείωμα

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN

Οι υπουργοί ενημερώθηκαν από την Τσεχία και τη Σλοβακία σχετικά με τη «Δήλωση ετήσιου πολιτικού διαλόγου του Κάρλοβι Βάρι» και την ανάγκη ενίσχυσης της δίκαιης μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο από την απανθρακοποίηση.

• Ενίσχυση της δίκαιης μετάβασης (ενημερωτικό σημείωμα)

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN

Η Αυστρία ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με τη σημασία των μικροκαλλιεργητών και των δικτύων γεωργών για έναν βιώσιμο κανονισμό της ΕΕ για τους σπόρους, στο πλαίσιο των εν εξελίξει εργασιών σχετικά με τον κανονισμό της ΕΕ για το φυτικό αναπαραγωγικό υλικό.

• Σημείο «Διάφορα» της Αυστρίας σχετικά με τον κανονισμό της ΕΕ για τους σπόρους (ενημερωτικό σημείωμα)

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN

Η ρουμανική, η σλοβακική και η φινλανδική αντιπροσωπία ενημέρωσαν τους υπουργούς σχετικά με την επαναξιολόγηση της κατάστασης προστασίας της καφέ αρκούδας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

• Επαναξιολόγηση της κατάστασης προστασίας των πληθυσμών καφέ αρκούδας σε ολόκληρη την Ευρώπη (ενημερωτικό σημείωμα)

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN

Οι υπουργοί ενημερώθηκαν επίσης από τη Γαλλία, τη Δανία και τη Σουηδία σχετικά με πρόταση για αυστηρότερο έλεγχο των εξαγωγών αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων σε αναπτυσσόμενες χώρες, στο πλαίσιο της 17ης συνόδου της διάσκεψης των μερών της Σύμβασης της Βασιλείας (COP17).

• Αυστηρότεροι έλεγχοι στις εξαγωγές αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων προς αναπτυσσόμενες χώρες (ενημερωτικό σημείωμα)

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN

Η Λιθουανία, με την υποστήριξη της Τσεχίας, της Εσθονίας και της Λετονίας, υπέβαλε έκκληση για ανάληψη δράσης με σκοπό να σταματήσουν οι εισαγωγές αποβλήτων από τη Ρωσία στην ΕΕ.