Rada ds. Środowiska, 25 marca 2024

Główne wyniki

Dyrektywa ramowa o odpadach

Unijni ministrowie środowiska przeprowadzili debatę orientacyjną na temat zaproponowanej przez Komisję zmiany dyrektywy ramowej o odpadach. Zmiana dotyczy sektora włókienniczego i spożywczego. Ogólnym celem dyskusji było przedstawienie dalszych wskazówek dla trwających prac technicznych nad proponowanymi zmianami.

Co roku miliony ton żywności i tekstyliów są usuwane w UE jako odpady, co ma olbrzymi negatywny wpływ na nasze środowisko. To alarmujące dane. Omawiany dziś projekt ma w zdecydowany sposób położyć kres temu zjawisku i pobudzić gospodarkę o obiegu zamkniętym. Przeprowadziliśmy owocną dyskusję w celu dalszego ukierunkowania głównych prac nad zmianą dyrektywy o odpadach. Jestem przekonany, że w nadchodzących miesiącach uda się nam wypracować wyważone porozumienie.

Alain Maron, minister rządu Regionu Stołecznego Brukseli, odpowiedzialny za zmianę klimatu, środowisko, energię i demokrację uczestniczącą

Celem projektu jest zmniejszenie skutków środowiskowych i klimatycznych związanych z wytwarzaniem odpadów żywnościowych i włókienniczych i z gospodarką tymi odpadami. Wprowadza on w sektorze włókienniczym w całej UE obowiązkowe i ujednolicone systemy rozszerzonej odpowiedzialności producenta, tak aby to producenci pokrywali koszty gospodarowania odpadami włókienniczymi. Proponowane przepisy przewidują również, że wyroby włókiennicze mają być sortowane w celu ponownego użycia, a te, które nie mogą zostać ponownie użyte, powinny być poddawane recyklingowi zgodnie z „hierarchią postępowania z odpadami”.

Projekt wyznacza też prawnie wiążące cele dla państw członkowskich w zakresie ograniczenia marnowania żywności. Państwa członkowskie powinny je osiągnąć do 2030 r., aby przyczynić się do realizacji zobowiązań UE dotyczących celów zrównoważonego rozwoju. Zmieniona dyrektywa nakazuje też państwom członkowskim przegląd i dostosowanie – pod kątem realizacji tych celów – krajowych programów zapobiegania marnowaniu żywności.

Ministrowie dyskutowali też o poziomie ambicji celów na 2030 r. dotyczących ograniczania powstawania odpadów żywności oraz o skuteczności rozszerzonej odpowiedzialności producentów tekstyliów za przeciwdziałanie wpływowi odpadów włókienniczych na środowisko.

• Dokument informacyjny prezydencji
• Obejrzyj sesję publiczną
• Projekt ukierunkowanej zmiany dyrektywy ramowej w sprawie odpadów (Komisja Europejska)
• Jak ograniczyć straty i marnotrawienie żywności? (podsumowanie informacyjne)
• Gospodarka o obiegu zamkniętym (podsumowanie informacyjne)

Ograniczanie zanieczyszczenia mikrodrobinami plastiku

Ministrowie przeprowadzili także debatę orientacyjną na temat zaproponowanego przez Komisję aktu o zapobieganiu stratom granulatu z tworzyw sztucznych trafiającym do środowiska. Proponowane rozporządzenie ma na celu dalsze ograniczanie zanieczyszczenia mikrodrobinami plastiku, a zwłaszcza niezamierzonego uwalniania tych mikrodrobin podczas wykorzystywania granulatu z tworzyw sztucznych.

Nakłada na podmioty gospodarcze i na przewoźników z UE i spoza UE ogólne zobowiązanie do zapobiegania stratom granulatu i wprowadza wzorcowe praktyki obchodzenia się z nim. Przewiduje również obowiązkowy system certyfikacji i zharmonizowane metody szacowania strat.

Ministrowie pozytywnie odnieśli się do projektu aktu i zgodzili się, że bardzo ważne jest, by wprowadzić na szczeblu Unii przepisy ograniczające zanieczyszczenie mikrodrobinami plastiku. Skupili się na tym, czy przepisy są ich zdaniem adekwatne, i ocenili projekt pod kątem odpowiedzialności przypisanej różnym podmiotom publicznym i prywatnym. Zastanawiali się też, czy w proponowanym rozporządzeniu należy uwzględnić środki dotyczące transportu morskiego, których nie było w projekcie Komisji.

• Dokument informacyjny prezydencji
• Obejrzyj sesję publiczną
• Projekt rozporządzenia o zapobieganiu stratom granulatu z tworzyw sztucznych w celu ograniczenia zanieczyszczenia mikrodrobinami plastiku (Komisja Europejska)
• Plan działania na rzecz eliminacji zanieczyszczeń (Komisja Europejska)

Cel klimatyczny 2040

Unijni ministrowie środowiska dyskutowali o niedawnym komunikacie Komisji w sprawie celu klimatycznego UE na 2040 r. Celem komunikatu jest rozpoczęcie debaty politycznej i wniesienie wkładu w przygotowanie europejskich ram polityki klimatycznej na okres po 2030 r.

Przedstawia on wizję osiągnięcia europejskiego celu neutralności klimatycznej do 2050 r., który obejmuje cel pośredni na 2040 r. i który określono w unijnym prawie o klimacie. Komisja zaleciła ograniczenie do 2040 r. emisji gazów cieplarnianych netto o 90% w porównaniu z 1990 r.

Ministrowie pozytywnie odnieśli się do komunikatu i podkreślili potrzebę wyznaczenia ambitnego założenia, które jednocześnie zapewni sprawiedliwą transformację i konkurencyjną zrównoważoność. Dyskutowali o tym, jak powinny wyglądać dążenia UE do neutralności klimatycznej i jakie ważne warunki należy zapewnić, aby możliwe było określenie ram działania na okres po 2030 r. Zastanawiali się też, które sektory mogą wnieść największy wkład w te dążenia.

• Dokument informacyjny prezydencji
• Obejrzyj sesję publiczną
• Komunikat w sprawie celu klimatycznego UE na 2040 r. (Komisja Europejska)
• Zmiana klimatu: co robi UE? (podsumowanie informacyjne)
• Neutralność klimatyczna (podsumowanie informacyjne)

Punkty A i punkt „Sprawy różne”

Na początku posiedzenia unijni ministrowie środowiska formalnie przyjęli – w ramach punktów A – zmianę rozporządzenia o przemieszczaniu odpadów.

• Przemieszczanie odpadów: Rada ostatecznie zatwierdza skuteczniejsze zaktualizowane przepisy (komunikat prasowy z 25 marca 2024)

Podczas obiadu do ministrów dołączyli komisarz Wopke Hoekstra i profesor Uniwersytetu KU Leuven Patrick Willems, aby przeprowadzić dyskusję na temat odporności na deficyt wody. Nieformalna dyskusja dotyczyła transgranicznych skutków zmiany klimatu dla odporności na deficyt wody w całej Europie oraz konieczności zapewnienia przez UE dalszego wsparcia finansowego i regulacyjnego.

W punkcie „Sprawy różne” prezydencja poinformowała ministrów o postępach w pracach nad rozporządzeniem o ramach monitorowania lasów w UE i nad rozporządzeniem o odbudowie zasobów przyrodniczych.

• Bieżące wnioski ustawodawcze: ramy monitorowania lasów (nota informacyjna)

  Obecnie tylko w następujących językach:

  EN
• Odbudowa przyrody: Rada i Parlament porozumiały się co do przepisów o przywróceniu i ochronie siedlisk w UE (komunikat prasowy z 9 listopada 2023)

Komisja przedstawiła śródokresową ocenę 8. programu działania na rzecz środowiska i komunikat w sprawie zarządzania ryzykiem klimatycznym w Europie. Przekazała też ministrom aktualne informacje o krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu.

• Przegląd 8. programu działania na rzecz środowiska (Komisja Europejska)
• Komunikat Komisji w sprawie zarządzania ryzykiem klimatycznym
• Postępy państw członkowskich w realizacji celów klimatycznych 2030 (nota informacyjna)

Prezydencja poinformowała o zorganizowanych przez nią wydarzeniach wysokiego szczebla i, wspólnie z Komisją – o najważniejszych niedawnych spotkaniach międzynarodowych, w tym o:

• 14. posiedzeniu Konferencji Stron Konwencji o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt (COP 14) w Samarkandzie, w Uzbekistanie (12–17 lutego 2024)
• 6. sesji Zgromadzenia ONZ ds. Ochrony Środowiska (UNEA-6) w Nairobi, w Kenii (26 lutego – 1 marca 2024).

• Sprawozdanie na temat wydarzeń wysokiego szczebla zorganizowanych przez prezydencję (nota informacyjna)

  Obecnie tylko w następujących językach:

  EN
• Wyniki COP 14 (nota informacyjna)

  Obecnie tylko w następujących językach:

  EN
• 6. sesja Zgromadzenia ONZ ds. Ochrony Środowiska (nota informacyjna)

  Obecnie tylko w następujących językach:

  EN

Komisja poinformowała również ministrów o ratyfikacji szeregu wielostronnych umów środowiskowych.

• Ratyfikacja wielostronnych umów środowiskowych (nota informacyjna)

  Obecnie tylko w następujących językach:

  EN

Delegacje Czech i Słowacji przekazały informacje na temat oświadczenia z Karlowych Warów w sprawie corocznego dialogu politycznego oraz na temat konieczności wzmocnienia sprawiedliwej transformacji w regionach najbardziej dotkniętych dekarbonizacją.

• Wzmocnienie sprawiedliwej transformacji (nota informacyjna)

  Obecnie tylko w następujących językach:

  EN

Delegacja Austrii poinformowała ministrów o znaczeniu małych gospodarstw rolnych i sieci rolników w kontekście rozporządzenia o zrównoważonym rozwoju nasion w UE – z myślą o trwających pracach nad rozporządzeniem o roślinnym materiale rozmnożeniowym w UE.

• Informacje delegacji Austrii na temat rozporządzenia o nasionach w UE (nota informacyjna)

  Obecnie tylko w następujących językach:

  EN

Delegacje Rumunii, Słowacji i Finlandii poinformowały ministrów o ponownej ocenie stanu ochrony niedźwiedzi brunatnych w całej Europie.

• Ponowna ocena stanu ochrony populacji niedźwiedzi brunatnych w całej Europie (nota informacyjna)

  Obecnie tylko w następujących językach:

  EN

Ministrowie zapoznali się też z informacjami przekazanymi przez delegacje Francji, Danii i Szwecji na temat propozycji bardziej rygorystycznej kontroli wywozu odpadów włókienniczych do krajów rozwijających się – w kontekście 17. posiedzenia Konferencji Stron konwencji bazylejskiej (COP17).

• Bardziej rygorystyczna kontrola wywozu odpadów włókienniczych do krajów rozwijających się (nota informacyjna)

  Obecnie tylko w następujących językach:

  EN

Delegacja Litwy, przy wsparciu delegacji Czech, Estonii i Łotwy, zaapelowała o podjęcie działań w celu powstrzymanie przywozu odpadów z Rosji do UE.