Raad Milieu, 25 maart 2024

Voornaamste resultaten

Kaderrichtlijn afvalstoffen

De ministers van Milieu hielden een oriënterend debat over het voorstel van de Commissie om de kader­richtlijn afvalstoffen te herzien, waarbij ze zich vooral richtten op de textiel- en voedings­middelen­sector. De bespreking was bedoeld om verdere sturing te geven aan de technische werkzaamheden aan de voorgestelde wijzigingen.

Elk jaar worden miljoenen tonnen voedsel en textiel in de EU weggegooid, wat enorme negatieve gevolgen heeft voor het milieu. Het zijn verontrustende cijfers. Het voorstel waarover wij vandaag hebben gesproken wil deze trend doorbreken en de circulaire economie stimuleren. Het waren vruchtbare besprekingen die als leidraad dienen voor alles wat gedaan moet worden voor de gerichte herziening van de kader­richtlijn afvalstoffen. Ik verwacht dat we de komende maanden tot een evenwichtig akkoord zullen komen.

Alain Maron, minister van Klimaattransitie, Leefmilieu, Energie en Participatieve Democratie van de regering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Het voorstel moet de milieu- en klimaat­effecten die het gevolg zijn van de productie en het beheer van textiel- en voedsel­afval verminderen Op het gebied van textiel introduceert het in de hele EU verplichte en geharmoniseerde regelingen voor uitgebreide producenten­verantwoordelijkheid, zodat producenten de kosten van het beheer van textielafval dekken. De voorgestelde regels moeten er ook voor zorgen dat gebruikt textiel wordt gesorteerd voor hergebruik, en dat wat niet kan worden hergebruikt, wordt gerecycled, in overeenstemming met de afvalhiërarchie.

Het voorstel bevat tevens juridisch bindende doelstellingen voor de vermindering van levensmiddelen­afval voor de lidstaten, die in 2030 moeten zijn bereikt om bij te dragen aan de verplichtingen van de EU in het kader van de duurzame­ontwikkelings­doelen (SDG's). Daarnaast verplicht de gewijzigde richtlijn de lidstaten om hun nationale programma's voor de preventie van levensmiddelen­afval te herzien en aan te passen om deze doelstellingen te bereiken.

De ministers bespraken onder meer het ambitie­niveau van de doelstellingen voor de vermindering van levensmiddelen­afval voor 2030 en bogen zich over de vraag of de uitgebreide verantwoordelijkheid van textiel­producenten de milieueffecten van textielafval kan tegengaan.

• Achtergrondnota van het voorzitterschap
• Bekijk de openbare zitting
• Voorstel voor een gerichte wijziging van de kaderrichtlijn afvalstoffen (Europese Commissie)
• Voedselverlies en -verspilling tegengaan (achtergrond­informatie)
• Circulaire economie (achtergrond­informatie)

Verontreiniging door microplastics verminderen

De ministers hielden ook een oriënterend debat over het voorstel van de Commissie over de voorkoming van het verlies van kunststof­pellets in het milieu. De voorgestelde verordening moet de verontreiniging door microplastics verder verminderen, en met name het onbedoeld vrijkomen van microplastics bij de verwerking van kunst­stofpellets aanpakken.

Exploitanten en vervoerders uit de EU en derde landen moeten verplicht worden het verlies van kunststof­pellets te voorkomen. De verordening reikt hiervoor beste praktijken aan. Ook zou een verplicht certificerings­systeem en een geharmoniseerde methode om verliezen te ramen moeten worden ingevoerd.

De ministers waren ingenomen met het voorstel en waren het erover eens dat EU-wetgeving voor het verminderen van verontreiniging door microplastics belangrijk is. Ze bogen zich met name over de vraag of de bepalingen adequaat zijn en bespraken de verantwoordelijkheid die aan de verschillende publieke en private actoren wordt toegewezen. Ook gingen ze in op de vraag of het nodig is maatregelen in de verordening op te nemen die verband houden met het zeevervoer, wat geen onderdeel uitmaakt van het voorstel van de Commissie.

• Achtergrondnota van het voorzitterschap
• Bekijk de openbare zitting
• Voorstel voor een verordening inzake de voorkoming van het verlies van kunststofpellets om verontreiniging door microplastics te verminderen (Europese Commissie)
• Actieplan voor nulverontreiniging (Europese Commissie)

Klimaatdoelstelling voor 2040

De ministers van Milieu wisselden ook van gedachten over de recente mededeling van de Commissie over de klimaat­doelstelling van de EU voor 2040. Deze mededeling beoogt het politieke debat op gang te brengen en dient als voorbereiding op het Europees klimaat­beleids­kader voor na 2030.

De mededeling zet daartoe een visie uiteen om de EU-doelstelling van klimaat­neutraliteit in 2050 bereikt te hebben, met inbegrip van een tussentijdse doelstelling voor 2040, zoals vastgelegd in de EU-klimaatwet. De Commissie adviseert de nettobroeikasgas­emissies in de EU uiterlijk in 2040 met 90% verminderd te hebben ten opzichte van 1990.

De ministers waren tevreden met de mededeling en benadrukten dat een ambitieuze doelstelling, die tegelijkertijd zorgt voor een rechtvaardige transitie en concurrerende duurzaamheid, noodzakelijk is. Ze bespraken de manier waarop de EU de transitie naar klimaat­neutraliteit moet nastreven en wat de belangrijke rand­voorwaarden zijn voor een kader voor de periode na 2030. Ze wisselden ook van gedachten over welke sectoren het grootste potentieel hebben om bij te dragen aan de transitie.

• Achtergrondnota van het voorzitterschap
• Bekijk de openbare zitting
• Mededeling over de klimaatdoelstelling van de EU voor 2040 (Europese Commissie)
• Klimaatverandering: wat onderneemt de EU? (achtergrond­informatie)
• Klimaatneutraliteit (achtergrond­informatie)

A-punten en overige zaken

De EU-ministers van Milieu namen de herziening van de verordening inzake de overbrenging van afvalstoffen formeel aan als A-punt van wetgevende aard.

• Overbrenging van afvalstoffen: Raad keurt nieuwe regels goed (persmededeling, 25 maart 2024)

Tijdens de lunch schoven commissaris Wopke Hoekstra en professor Patrick Willems van de KU Leuven aan om te praten over de waterweerbaarheid. Op informeel niveau werd daarbij ingegaan op de grens­overschrijdende gevolgen van klimaat­verandering voor water­weerbaarheid in Europa, en de noodzaak dat de EU verdere financiële en regelgevende steun verleent.

Het voorzitterschap informeerde de ministers over de vorderingen met de verordening betreffende een EU-monitoringkader voor bossen en de verordening natuurherstel.

• Lopende wetgevingsvoorstellen: kader voor bosmonitoring (informatieve nota)

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN
• Natuurherstel: Raad en Parlement bereiken akkoord over nieuwe regels voor aangetaste habitats in de EU (persmededeling, 9 november 2023)

De Commissie presenteerde haar tussentijdse evaluatie van het 8e milieuactie­programma (MAP) en haar mededeling over het beheer van klimaatrisico's in Europa. Ook praatte ze de ministers bij over de nationale energie- en klimaatplannen.

• Tussentijdse evaluatie van het achtste MAP (Europese Commissie)
• Mededeling van de Commissie over het beheer van klimaatrisico's
• Stand van zaken in de lidstaten met betrekking tot de klimaatdoelstellingen voor 2030 (informatieve nota)

Het voorzitterschap bracht verslag uit over de evenementen op hoog niveau die het heeft georganiseerd en bracht samen met de Commissie verslag uit over de belangrijkste recente internationale bijeenkomsten, waaronder:

• de 14e vergadering van de Conferentie van de partijen bij het Verdrag inzake de bescherming van trekkende wilde diersoorten (COP 14) in Samarkand, Oezbekistan (12–17 februari 2024), en
• de 6e zitting van de Milieuvergadering van de VN (UNEA-6) in Nairobi, Kenia (26 februari – 1 maart 2024)

• Verslag over door het voorzitterschap georganiseerde evenementen op hoog niveau (informatieve nota)

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN
• Resultaten van COP 14 (informatieve nota)

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN
• UNEA-6 (informatieve nota)

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN

De Commissie informeerde de ministers ook over de ratificatie van verschillende multilaterale milieu­overeenkomsten.

• Ratificatie van multilaterale milieuovereenkomsten – informatieve nota

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN

Tsjechië en Slowakije spraken over de "Verklaring – jaarlijkse politieke dialoog – Karlsbad" en de noodzaak om de rechtvaardige transitie te versterken in regio's die het meest te lijden hebben onder de decarbonisatie.

• De rechtvaardige transitie versterken (informatieve nota)

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN

Oostenrijk informeerde de ministers over het belang van kleine landbouwers en netwerken van landbouwers voor een duurzame zaad­verordening in het kader van de EU-verordening over teeltmateriaal.

• Oostenrijk over de EU-zaadverordening (informatieve nota)

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN

De Roemeense, de Slowaakse en de Finse delegatie hebben de ministers geïnformeerd over de herbeoordeling van de staat van instand­houding van bruine beren in Europa.

• Herbeoordeling van de staat van instandhouding van de populaties bruine beren in Europa (informatieve nota)

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN

De ministers hebben ook geluisterd naar Frankrijk, Denemarken en Zweden over een voorstel voor strengere controle op de uitvoer van textielafval naar ontwikkelings­landen, in het kader van de 17e vergadering van de Conferentie van de partijen bij het Verdrag van Bazel.

• Strengere controles op de uitvoer van textielafval naar ontwikkelingslanden (informatieve nota)

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN

Litouwen riep, gesteund door Tsjechië, Estland en Letland, op tot maatregelen om de invoer van afval uit Rusland in de EU te stoppen.