Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, 15 Νοεμβρίου 2023

Κύρια αποτελέσματα

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου

Οι υπουργοί άρχισαν τις προετοιμασίες για τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 14-15 Δεκεμβρίου 2023 συζητώντας σχέδιο σχολιασμένης ημερήσιας διάταξης.

Κατά την προσεχή τους σύνοδο, οι ηγέτες και οι ηγέτιδες της ΕΕ θα επικεντρωθούν στα εξής θέματα:

• επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας
• η κατάσταση στη Μέση Ανατολή
• επόμενα βήματα σχετικά με τη διεύρυνση και τη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης
• πρόταση αναθεώρησης του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027
• θέματα ασφάλειας και άμυνας

• Σχέδιο σχολιασμένης ημερήσιας διάταξης

Κράτος δικαίου στην Πολωνία

Στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 7 παράγραφος 1, το Συμβούλιο συζήτησε το κράτος δικαίου στην Ουγγαρία και την Πολωνία.

Η διαδικασία σχετικά με την Πολωνία κινήθηκε από την Επιτροπή το 2017 και καλύπτει μια σειρά ζητημάτων που σχετίζονται με την ανεξαρτησία της πολωνικής δικαιοσύνης. Η τελευταία ακρόαση της Πολωνίας πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2023.

Η Επιτροπή ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με τις εξελίξεις μετά την εν λόγω ακρόαση, επισημαίνοντας τις εμμένουσες ανησυχίες σχετικά με το Ανώτατο Δικαστήριο, το Εθνικό Δικαστικό Συμβούλιο και τον ρόλο και τη νομολογία του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Υπενθύμισε επίσης ότι η μεταρρύθμιση του πειθαρχικού καθεστώτος που εφαρμόζεται στους πολωνούς δικαστές από τις πολωνικές αρχές δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ.

Οι υπουργοί τόνισαν ότι είναι σημαντικό να επιλυθούν όλα τα ζητήματα που αφορούν την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και το κράτος δικαίου στην Πολωνία και δήλωσαν την υποστήριξή τους προς την Επιτροπή όσον αφορά τους προβληματισμούς που έχουν διατυπωθεί, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η Πολωνία θα δώσει σύντομα λύσεις. Η Πολωνία είχε την ευκαιρία να υποβάλει τις παρατηρήσεις της.

Η Προεδρία δήλωσε εν κατακλείδι ότι το Συμβούλιο θα εξακολουθήσει να επιλαμβάνεται του θέματος.

• Αιτιολογημένη πρόταση για την ενεργοποίηση της διαδικασίας του άρθρου 7 για την Πολωνία
• Έκθεση του 2023 για το κράτος δικαίου — Κεφάλαιο για την Πολωνία
• Κράτος δικαίου (γενικές πληροφορίες)

Σεβασμός των αξιών της ΕΕ στην Ουγγαρία

Στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 7 παράγραφος 1 της ΣΕΕ, το Συμβούλιο συζήτησε επίσης τις εξελίξεις σχετικά με τον σεβασμό των αξιών της ΕΕ στην Ουγγαρία.

Η διαδικασία του άρθρου 7 για την Ουγγαρία κινήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2018 και καλύπτει διάφορα ζητήματα, από την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τη διαφθορά έως την ελευθερία της έκφρασης, την ακαδημαϊκή ελευθερία και τα δικαιώματα των ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες. Η τελευταία ακρόαση της Ουγγαρίας πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2023.

Η Επιτροπή ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με την πρόοδο στους τομείς της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και της καταπολέμησης της διαφθοράς μετά την τελευταία ακρόαση της Ουγγαρίας, επισημαίνοντας παράλληλα τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν εν προκειμένω. Περιέγραψε επίσης τις σοβαρές εμμένουσες ανησυχίες σε άλλους τομείς, όπως η ανεξαρτησία και η πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης, τα δικαιώματα των μεταναστών και των ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες, συμπεριλαμβανομένων των ΛΟΑΤΚΙ, η πίεση στην κοινωνία των πολιτών και η εκτεταμένη χρήση έκτακτων εξουσιών από την κυβέρνηση.

Οι υπουργοί συμμερίστηκαν τις ανησυχίες της Επιτροπής και παρότρυναν την Ουγγαρία να συνεχίσει να επεξεργάζεται όλα τα ζητήματα που έχουν τεθεί υπόψη της. Η Ουγγαρία υπέβαλε τις παρατηρήσεις της.

Η Προεδρία δήλωσε εν κατακλείδι ότι το Συμβούλιο θα εξακολουθήσει να επιλαμβάνεται του θέματος.

Ευρωπαϊκός εκλογικός νόμος

Το Συμβούλιο πραγματοποίησε συζήτηση προσανατολισμού σχετικά με την πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την αναθεώρηση των κανόνων της ΕΕ που διέπουν τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αυτή ήταν η τρίτη συζήτηση σχετικά με την πρόταση αυτή στο Συμβούλιο.

Οι υπουργοί κλήθηκαν να δηλώσουν εάν θα μπορούσαν να συμφωνήσουν με τη βασική ιδέα των υπερεθνικών ψηφοδελτίων και της ευρωπαϊκής εκλογικής περιφέρειας, και ποια μορφή αναμένουν να λάβουν οι περαιτέρω εργασίες σχετικά με την πρόταση του Κοινοβουλίου.

Η συζήτηση επιβεβαίωσε ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν σαφείς επιφυλάξεις όσον αφορά την ιδέα των υπερεθνικών ψηφοδελτίων και των κορυφαίων υποψηφίων (Spitzenkandidaten), καθώς και όσον αφορά τη δημιουργία πανευρωπαϊκής εκλογικής περιφέρειας με βάση τα εν λόγω ψηφοδέλτια. Ωστόσο, τα κράτη μέλη δήλωσαν στη μεγάλη τους πλειοψηφία πρόθυμα να συνεχίσουν τις εργασίες σε τεχνικό επίπεδο σχετικά με τον εν λόγω φάκελο, ξεκινώντας από τα στοιχεία της πρότασης του Κοινοβουλίου που είχαν συγκεντρώσει τη μεγαλύτερη υποστήριξη σύμφωνα με την έρευνα που εκπόνησε η σουηδική Προεδρία.

Η Προεδρία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι εργασίες επί του φακέλου αυτού θα συνεχιστούν σε τεχνικό επίπεδο.

• Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την εκλογή των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με άμεση καθολική ψηφοφορία
• Ενημερωτικό σημείωμα για τη συζήτηση
• Αποτελέσματα της έρευνας της σουηδικής Προεδρίας

Σχέσεις ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου

Το Συμβούλιο έκανε έναν απολογισμό των εξελίξεων στις σχέσεις ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου.

Η Επιτροπή ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με τις εξελίξεις στις σχέσεις ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου τους τελευταίους μήνες και τις προγραμματισμένες μελλοντικές εργασίες.

Οι υπουργοί εξέφρασαν ικανοποίηση για το γεγονός ότι η συμφωνία για το πλαίσιο του Ουίνδσορ επέτρεψε στην ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο να γυρίσουν σελίδα όσον αφορά τις μεταξύ τους σχέσεις και να δώσουν πλέον έμφαση στην ανάπτυξη μιας θετικής και σταθερής εταιρικής σχέσης με βάση κοινές αξίες, ενώ παράλληλα διασφάλισε τον σεβασμό των συμφερόντων της ΕΕ.

Τόνισαν τη σημασία της πλήρους εφαρμογής όλων των συμφωνιών μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα δικαιώματα των πολιτών, και υπογράμμισαν τη συνεχιζόμενη ενότητα της ΕΕ. Οι υπουργοί εξέφρασαν επίσης την υποστήριξή τους για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η συμφωνία εμπορίου και συνεργασίας προς αμοιβαίο όφελος της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου, έχοντας ωστόσο υπόψη τα όρια που θέτουν οι ισχύουσες συμφωνίες.

Το Συμβούλιο έδωσε σήμερα το πράσινο φως, χωρίς να προηγηθεί συζήτηση, για τη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στα προγράμματα «Ορίζων Ευρώπη» και Copernicus της ΕΕ, εγκρίνοντας την κατ’ αρχήν συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ της Επιτροπής και της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου στις 7 Σεπτεμβρίου 2023.

• Σχέσεις ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου: Πράσινο φως από το Συμβούλιο για τη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στα προγράμματα «Ορίζων Ευρώπη» και Copernicus (δελτίο Τύπου, 15 Νοεμβρίου 2023)
• Σχέσεις της ΕΕ με το Ηνωμένο Βασίλειο (γενικές πληροφορίες)

Το μέλλον της Ευρώπης

Οι υπουργοί συζήτησαν επίσης την εσωτερική προετοιμασία της ΕΕ για περαιτέρω διεύρυνση, δηλαδή πώς η ΕΕ μπορεί να ενσωματώσει νέα κράτη μέλη ενώ παράλληλα θα διαφυλάττει και θα εμβαθύνει την εξελικτική της πορεία όσον αφορά τις πολιτικές της, τον προϋπολογισμό και την ικανότητα δράσης της. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην οργάνωση της σχετικής διαδικασίας προβληματισμού και μεταρρύθμισης.

Οι υπουργοί Ευρωπαϊκών Υποθέσεων συζήτησαν επανειλημμένα φέτος την εσωτερική προετοιμασία της ΕΕ για τη διεύρυνση, μεταξύ άλλων κατά τις άτυπες συνόδους τους στη Στοκχόλμη στις 21-22 Ιουνίου και στη Μούρθια στις 28-29 Σεπτεμβρίου, καθώς και κατά τη διάρκεια υπουργικών γευμάτων στο περιθώριο των συνόδων του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων στις 19 Σεπτεμβρίου και στις 24 Οκτωβρίου.

Οι ηγέτες της ΕΕ εξέτασαν επίσης το ζήτημα αυτό κατά την άτυπη σύνοδό τους στη Γρανάδα στις 6 Οκτωβρίου. Στη δήλωση της Γρανάδας, επιβεβαίωσαν ότι η διεύρυνση αποτελεί γεωστρατηγική επένδυση στην ειρήνη, την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την ευημερία επισημαίνοντας ότι, παράλληλα με τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες των επίδοξων μελών, η Ένωση πρέπει να θέσει τις απαραίτητες εσωτερικές βάσεις και να προβεί στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις.

• Άτυπη σύνοδος των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων, Γρανάδα, 6 Οκτωβρίου 2023
• Άτυπη υπουργική σύνοδος γενικών υποθέσεων, Μούρθια, 28 Σεπτεμβρίου 2023
• Άτυπη σύνοδος του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων, Στοκχόλμη, 21-22 Ιουνίου 2023

Κανονισμός του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1/1958

Η Προεδρία ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με το αίτημα της Ισπανίας για τροποποίηση του κανονισμού αριθ. 1/1958 ώστε να συμπεριλάβει την καταλανική, τη βασκική και τη γαλικιανή γλώσσα.

Η Προεδρία ενημέρωσε τους υπουργούς ότι στις 13 Νοεμβρίου η Ισπανία υπέβαλε προσαρμοσμένη πρόταση, βάσει των συζητήσεων που πραγματοποιήθηκαν σε προηγούμενες συνόδους του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων.

Η Προεδρία υπενθύμισε επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκπονεί εκτίμηση κόστους σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού αριθ. 1/1958.

Νομοθετικές εργασίες

Η Επιτροπή παρουσίασε το πρόγραμμα εργασιών της για το 2024, στο οποίο προσδιορίζονται 15 νέες πρωτοβουλίες και 154 εν εξελίξει φάκελοι προτεραιότητας, και δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη μείωση του διοικητικού φόρτου για τις επιχειρήσεις, τις διοικήσεις και τους πολίτες.

• Πρόγραμμα εργασιών της Επιτροπής για το 2024
• Ενημερωτικό σημείωμα για τη συζήτηση