Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (Εσωτερικές Υποθέσεις), 28 Σεπτεμβρίου 2023

Κυριότερα αποτελέσματα

Εσωτερικές υποθέσεις

Άσυλο και μετανάστευση: Εξωτερική διάσταση

Με δεδομένο τον μεγάλο αριθμό παράτυπων αφίξεων μεταναστών και αιτούντων άσυλο παντού στην ΕΕ, το Συμβούλιο συζήτησε τρόπους για τη διαμόρφωση στενής και μόνιμης συνεργασίας με τις βασικές χώρες διέλευσης και προέλευσης μεταναστών.

Οι υπουργοί υποστήριξαν την ανάγκη να ενισχυθεί η εξωτερική διάσταση της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ προκειμένου να βρεθούν λύσεις στις μεταναστευτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ΕΕ, από κοινού με άλλες ηπείρους και χώρες. Τόνισαν ότι καθοριστικός παράγοντας για την πρόληψη της παράτυπης μετανάστευσης είναι να συνδυαστούν συντονισμένα η αναπτυξιακή βοήθεια για την καταπολέμηση των βασικών αιτίων της μετανάστευσης και η καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών, η ανάπτυξη περισσότερων νόμιμων οδών ως εναλλακτική λύση για την αντικανονική μετανάστευση και μια βιώσιμη πολιτική επανεισδοχής και επιστροφής.

Η συζήτηση στράφηκε γύρω από την ανάπτυξη ενός προληπτικού μοντέλου το οποίο, βασιζόμενο σε στιβαρή χρηματοδότηση, εκτιμάται ότι θα ανακόψει τις παράτυπες αναχωρήσεις. Η ιδέα είναι να βασιστεί στη συνεργασία με τις χώρες καταγωγής και διέλευσης και να περιλαμβάνει στοιχεία όπως κοινές περιπολίες, κοινά επιχειρησιακά κέντρα, σταθερή συνεργασία σε βάθος χρόνου και ανάπτυξη εύτακτων, νόμιμων και ασφαλών μεταναστευτικών οδών.

Η εξωτερική μεταναστευτική πολιτική απαιτεί ευρείες συνεργασίες με ορισμένους από τους άμεσους γείτονές μας και διαλόγους για τη μετανάστευση και την κινητικότητα με πιο μακρινούς εταίρους. Η εξωτερική μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ χρειάζεται μια πιο προληπτική προσέγγιση προκειμένου να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι διαρθρωτικές προκλήσεις στις χώρες καταγωγής και διέλευσης.

Fernando Grande-Marlaska Gómez, ασκών χρέη Υπουργού Εσωτερικών της Ισπανίας

Σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο

Η Προεδρία γνωστοποίησε στους υπουργούς τα νεότερα στοιχεία όσον αφορά τους διάφορους νομοθετικούς φακέλους του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Η Προεδρία επανέλαβε επίσης τη δέσμευσή της να συμμορφωθεί με τον στόχο που τέθηκε στον οδικό χάρτη, ο οποίος συμφωνήθηκε μεταξύ των 5 εναλλασσόμενων Προεδριών, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον Σεπτέμβριο του 2022, να υπάρξει συμφωνία επί των φακέλων του Συμφώνου πριν από το τέλος της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου.

Η Προεδρία εξέφρασε επίσης την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι οι αντιπροσωπίες στήριξαν ευρέως το πιο πρόσφατο συμβιβαστικό κείμενο σχετικά με τον κανονισμό για την κρίση και δήλωσε πεπεισμένη ότι είναι δυνατό να διατυπωθεί σύντομα διαπραγματευτική εντολή στο Συμβούλιο.

Μετά τη μεταναστευτική κρίση του 2015 τα κράτη μέλη διαπραγματεύτηκαν μια σειρά από νομοθετικές πράξεις της ΕΕ για τη μεταρρύθμιση του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Μόλις εγκριθούν αυτές οι νομοθετικές πράξεις της ΕΕ, που βρίσκονται επί του παρόντος υπό διαπραγμάτευση, θα διαμορφώσουν ένα κοινό πλαίσιο που θα καλύπτει όλες τις πτυχές της διαχείρισης του ασύλου και της μετανάστευσης. Θα υπάρξει μεγαλύτερη αλληλεγγύη για τα κράτη μέλη στα οποία φθάνουν οι περισσότεροι μετανάστες, μεγαλύτερος επιμερισμός των ευθυνών, καθώς και σαφέστεροι κανόνες για τη διαχείριση προσώπων που ζητούν διεθνή προστασία. Ταυτόχρονα, το Σύμφωνο θα ορίζει αποτελεσματικότερες και δικαιότερες διαδικασίες για τα πρόσωπα που χρήζουν διεθνούς προστασίας αλλά και για τα πρόσωπα που δεν χρήζουν τέτοιας προστασίας.

Συνολικά, η ισπανική Προεδρία τόνισε τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί μέχρι στιγμής, αλλά και τις σημαντικές εργασίες που μένουν να υλοποιηθούν στο πλαίσιο των διοργανικών διαπραγματεύσεων μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τους διάφορους φακέλους του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.

• Πολιτική της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο (γενικές πληροφορίες)
• Κανόνες της ΕΕ για το άσυλο (γενικές πληροφορίες)

Συνεργασία με τη Λατινική Αμερική για την εσωτερική ασφάλεια

Το Συμβούλιο εξέτασε τη συνεργασία με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής από την άποψη της εσωτερικής ασφάλειας και ιδίως της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος και της διακίνησης ναρκωτικών. Πριν συζητηθεί αυτό το σημείο της ημερήσιας διάταξης, οι υπουργοί της ΕΕ παραβρέθηκαν σε γεύμα εργασίας με τους υπουργούς της Επιτροπής Εσωτερικής Ασφάλειας της Λατινικής Αμερικής (CLASI)· στη διάρκεια του γεύματος συζήτησαν θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος σε σχέση με την καταπολέμηση του διασυνοριακού σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος.

Ο υπουργός της ΕΕ και ο υπουργός των χωρών της CLASI συμφώνησαν σε κοινή δήλωση στην οποία τόνισαν την ανάγκη να ενώσουν τις δυνάμεις τους για να ανταποκριθούν στις εγκληματικές απειλές που αντιμετωπίζουν η ΕΕ και οι χώρες της Λατινικής Αμερικής. Στη δήλωση τονίστηκε επίσης η ανάγκη –μεταξύ άλλων– να οικοδομηθούν αποτελεσματικές ικανότητες για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης ναρκωτικών, της εμπορίας ανθρώπων και της παράνομης διακίνησης μεταναστών και να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών και των λατινοαμερικανικών οργανισμών.

Η συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και των χωρών της Λατινικής Αμερικής για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος είναι καίριας σημασίας. Η ανταλλαγή απόψεων με τους υπουργούς της Επιτροπής Εσωτερικής Ασφάλειας της Λατινικής Αμερικής που πραγματοποιήθηκε σήμερα αποτελεί σημαντική στιγμή για την ενίσχυση της διαπεριφερειακής εταιρικής μας σχέσης. Fernando Grande-Marlaska Gómez, ασκών χρέη Υπουργού Εσωτερικών της Ισπανίας

• Ο αγώνας της ΕΕ κατά του οργανωμένου εγκλήματος (γενικές πληροφορίες)
• Πολιτική της ΕΕ για τα ναρκωτικά (γενικές πληροφορίες)
• Κοινή δήλωση ΕΕ-CLASI

Προσωρινή προστασία Ουκρανών προσφύγων

Προκειμένου να ζουν με σιγουριά οι περισσότεροι από 4 εκατομμύρια εκτοπισθέντες από την Ουκρανία που ζουν επί του παρόντος στην ΕΕ, το Συμβούλιο συμφώνησε να παρατείνει την προσωρινή προστασία για τα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, από τις 4 Μαρτίου 2024 έως τις 4 Μαρτίου 2025. Ο μηχανισμός προσωρινής προστασίας ενεργοποιήθηκε στις 4 Μαρτίου 2022 —λίγες μόνο ημέρες μετά τη μεγάλης κλίμακας εισβολή των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων στην Ουκρανία— και παρατάθηκε αυτόματα κατά ένα έτος. Το γεγονός ότι τα κράτη μέλη και οι πολίτες της ΕΕ έδωσαν καταφύγιο σε αυτούς τους ανθρώπους αποτελεί μια γενναία πράξη αλληλεγγύης. Η ΕΕ έδειξε την αλληλεγγύη της προς τους εκτοπισθέντες και προς τα κράτη μέλη μέσω ενός ευέλικτου συστήματος επιμερισμού των ευθυνών.

Το σύστημα παρέχει άμεση και συλλογική προστασία (χωρίς δηλαδή να απαιτείται εξέταση ατομικών αιτήσεων) σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία που δεν είναι σε θέση να επιστρέψουν στην Ουκρανία.

• Αντίδραση της ΕΕ στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία
• Αλληλεγγύη της ΕΕ προς την Ουκρανία
• Εισροή προσφύγων από την Ουκρανία

Συνέπειες της επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας

Η Προεδρία, μέσω ενημέρωσης από τον Συντονιστή Αντιτρομοκρατικής Δράσης της ΕΕ, παρουσίασε την πορεία του διαλόγου με την Ουκρανία για την εσωτερική ασφάλεια. Ο διάλογος θεσπίστηκε όταν ξεκίνησε ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας με σκοπό να μετριαστούν οι πιθανές επιπτώσεις του στην εσωτερική ασφάλεια της ΕΕ. Τα θέματα που συζητούνται περιλαμβάνουν την ασφάλεια των συνόρων και τη διακίνηση πυροβόλων όπλων.

Διάφορα

Ο υπουργός της Πορτογαλίας ενημέρωσε τις αντιπροσωπίες σχετικά με τη 2η ευρωαραβική διάσκεψη για την ασφάλεια των συνόρων, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Πόρτο στις 15 και 16 Νοεμβρίου.

Σημεία «Α»

Το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση σχετικά με τους όρους συμμετοχής της Νορβηγίας, της Ισλανδίας και της Ελβετίας στο Ταμείο για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Συνόρων (ΤΟΔΣ-Ταμείο ΜΔΣΘ) για την περίοδο 2021-2027, ενισχύοντας έτσι τον χώρο Σένγκεν στο σύνολό του.