Modernizacja unii celnej UE

Reforma celna UE

UE pracuje nad reformą swojego systemu celnego, ponieważ zwiększone przepływy handlowe, rozdrobnione systemy krajowe, szybki rozwój handlu elektronicznego i zmieniające się realia geopolityczne wywierają na niego znaczną presję.

W maju 2023 r. Komisja Europejska zaproponowała zasadniczą reformę unijnych przepisów celnych. 26 marca 2026 r. Rada i Parlament uzgodniły nowe i innowacyjne instrumenty, które mają ułatwić światowy handel, usprawnić pobór ceł i zapobiec wprowadzaniu do UE towarów niespełniających wymogów, niebezpiecznych lub stanowiących zagrożenie.

Uzgodniona reforma wprowadza:

• nowy urząd UE do spraw celnych
• unijne centrum danych celnych
• większe uproszczenia dla najbardziej zaufanych firm
• nową ogólnounijną opłatę manipulacyjną.

• Cła w UE: Rada i Parlament zgodne co do kluczowej reformy (komunikat prasowy z 26 marca 2026)

Urząd UE do spraw celnych

Porozumienie między współprawodawcami przewiduje ustanowienie zdecentralizowanej agencji – urzędu UE do spraw celnych (EUCA). Będzie on koordynować i wspierać krajowe organy celne w całej Unii.

Nowy urząd UE do spraw celnych ma w założeniu:

• zapewniać zarządzanie ryzykiem na szczeblu Unii
• określać priorytetowe obszary kontroli i kryteria ryzyka
• koordynować zarządzanie kryzysowe na szczeblu Unii.

EUCA ma wykonywać swoje zadania z wykorzystaniem stale aktualizowanych danych na temat importu i eksportu pochodzących z unijnego centrum danych celnych.

Jednocześnie krajowe organy celne będą nadal przeprowadzać własne analizy ryzyka dostosowane do swoich potrzeb.

Urząd ten będzie miał siedzibę w Lille. Ma zatrudniać około 250 pracowników.

Zostanie on ustanowiony z dniem wejścia w życie nadrzędnego rozporządzenia.

• Lille siedzibą nowego urzędu UE do spraw celnych (komunikat prasowy z 25 marca 2026)

Unijne centrum danych celnych

Uzgodnione przepisy ustanawiają jedno unijne centrum danych celnych. Przedsiębiorcy mogą przekazywać do niego informacje celne i informacje o produktach za pośrednictwem jednej platformy internetowej.

Unijne centrum danych celnych ma:

• gromadzić i analizować dane celne w celu zapewnienia sprawnego przepływu towarów do Unii i z Unii
• dostarczać organom wspólne dane w czasie rzeczywistym, co umożliwi szybsze, spójniejsze i skuteczniejsze zarządzanie ryzykiem
• zmniejszać obciążenia administracyjne dla firm i poprawiać dokładność procesów celnych.

Zgodnie z warunkami uzgodnionej reformy centrum danych zacznie funkcjonować w odniesieniu do towarów w handlu elektronicznym 1 lipca 2028 r. Stopniowo – do 1 marca 2034 r. – centrum danych obejmie zakresem działania wszystkie przepływy towarów.

Korzyści dla firm i organów krajowych

Przedsiębiorstwa

• przekazują dane dotyczące importu i eksportu jednokrotnie (co zastępuje nawet 27 systemów krajowych)
• ponownie wykorzystują te same dane w odniesieniu do wielu przesyłek
• podlegają mniejszym obciążeniom i kosztom administracyjnym

Organy krajowe

• uzyskują pełny ogląd przepływów handlowych i łańcuchów dostaw
• mają dostęp do wspólnych danych w czasie rzeczywistym w całej UE
• zapewniają szybsze, spójniejsze i skuteczniejsze reakcje na ryzyko

Uproszczenia dla najbardziej zaufanych firm

Planowana aktualizacja przepisów ma wprowadzić nowy zestaw uproszczeń dla najbardziej zaufanych przedsiębiorców.

Nowe przepisy stworzyłyby nową kategorię najbardziej przejrzystych firm: zaufani przedsiębiorcy (trust and check). W ramach tego programu firmy, które dostarczają wyczerpujących informacji na temat przepływu towarów i ich zgodności z przepisami oraz spełniają rygorystyczne kryteria, skorzystałyby z uproszczonych obowiązków celnych.

Ci najbardziej zaufani przedsiębiorcy mieliby dostęp do szeregu uproszczeń w odniesieniu do swoich obowiązków, w tym w niektórych przypadkach do możliwości dopuszczenia swoich towarów do obrotu w UE bez żadnej aktywnej interwencji organów celnych.

Pozostałe firmy nadal będą mogły korzystać z istniejących uproszczeń dostępnych w ramach systemu upoważnionych przedsiębiorców (AEO).

Zaradzenie napływowi małych paczek

Każdego dnia UE jest zalewana małymi paczkami o niskiej wartości. Według Komisji Europejskiej w 2024 r. do UE przywieziono 4,6 mld paczek w handlu elektronicznym o wartości poniżej 150 euro, a 91% tych przesyłek pochodziło z Chin.

Szybki rozwój handlu elektronicznego wywarł presję na organy celne, zwiększył koszty monitorowania przychodzących paczek oraz ryzyko nadużyć finansowych i stworzył nieuczciwą konkurencję dla przedsiębiorstw z UE.

Aby zaradzić tym problemom, 27 państw członkowskich UE postanowiło połączyć rozwiązania długo- i krótkoterminowe.

Długoterminowe rozwiązania polegają m.in. na zniesieniu progu bezcłowego importu i wprowadzeniu nowej opłaty manipulacyjnej za paczki o niskiej wartości.

Zniesienie progu bezcłowego importu nastąpi dopiero w 2028 r. Dlatego UE przyjęła również środek krótkoterminowy, który wprowadza stałą opłatę celną w wysokości 3 euro za przedmioty w małych paczkach trafiających na teren UE i wartych mniej niż 150 euro.

Więcej informacji