Een modernere EU-douane-unie

Douanehervorming van de EU

De EU hervormt haar douaneregeling. Die staat namelijk onder zware druk door intensievere handelsstromen, versnipperde nationale regelingen, de snelle toename van e-commerce en de veranderende geopolitieke realiteit.

In mei 2023 stelde de Europese Commissie een fundamentele hervorming van het EU-douanekader voor. Op 26 maart 2026 werden de Raad en het Parlement het eens over nieuwe en innovatieve instrumenten om de handel met de rest van de wereld te vergemakkelijken, de inning van douanerechten te verbeteren en te voorkomen dat niet-conforme, gevaarlijke of onveilige goederen de EU binnenkomen.

Door de hervorming komt er:

• een nieuwe EU-douaneautoriteit
• een EU-douanedatahub
• een verdere ­vereenvoudiging voor de betrouwbaarste handelaren
• een nieuwe EU-brede afhandelingsvergoeding

• EU-douane: Raad en Parlement akkoord over baanbrekende hervorming (persmededeling, 26 maart 2026)

EU-douaneautoriteit

De 2 wetgevers zijn overeengekomen een gedecentraliseerd EU-agentschap (de douaneautoriteit van de Europese Unie) op te richten om de werkzaamheden van de douaneautoriteiten van de lidstaten te coördineren en te ondersteunen.

De nieuwe EU-douaneautoriteit zal naar verwachting:

• zorgen voor risicobeheer op EU-niveau
• prioritaire controlegebieden en risicocriteria vastleggen
• crisisbeheersing op EU-niveau coördineren

De EU-douaneautoriteit zal bij haar werkzaamheden gebruikmaken van voortdurend bijgewerkte invoer- en uitvoergegevens van de EU-douanedatahub.

Tegelijkertijd zullen de nationale douaneautoriteiten hun eigen risicoanalyses blijven uitvoeren, afgestemd op de nationale behoeften.

De EU-douaneautoriteit zal in Lille worden gevestigd en naar verwachting ongeveer 250 personeelsleden tellen.

Ze wordt opgericht op de datum waarop de overkoepelende verordening van kracht wordt.

• Lille gaststad voor nieuwe EU-douaneautoriteit (persmededeling, 25 maart 2026)

EU-douanedatahub

Er is overeengekomen een EU-douanedatahub op te richten. Handelaren kunnen hierdoor op één onlineplatform douane- en productinformatie indienen.

De EU-douanedatahub:

• vormt een platform voor het verzamelen en analyseren van douanegegevens, zodat een vlotte goederenstroom naar en uit de EU kan worden gewaarborgd
• voorziet autoriteiten van gedeelde actuele gegevens om een sneller, consistenter en doeltreffender risicobeheer mogelijk te maken
• vermindert de administratieve rompslomp voor ondernemingen en maakt de douaneprocessen nauwkeuriger

Volgens het akkoord wordt de datahub op 1 juli 2028 in gebruik genomen voor e‑commercegoederen. Na een gefaseerde uitrol valt uiterlijk op 1 maart 2034 uiteindelijk al het goederenvervoer eronder.

Voordelen voor ondernemingen en autoriteiten

Ondernemingen

• hoeven invoer- en uitvoergegevens slechts 1 keer in te dienen (in plaats van 27 keer in de verschillende nationale systemen)
• kunnen dezelfde gegevens hergebruiken voor meerdere zendingen
• hebben minder administratieve rompslomp en minder kosten

Nationale autoriteiten

• ontvangen een volledig overzicht van de handelsstromen en toeleveringsketens
• krijgen toegang tot gedeelde actuele gegevens uit de hele EU
• kunnen sneller, consistenter en doeltreffender inspelen op risico's

Vereenvoudigingen voor de betrouwbaarste handelaren

De hervormde wetgeving voorziet in verdere vereenvoudiging voor de betrouwbaarste handelaren.

De nieuwe regels omvatten een nieuwe categorie van zeer transparante handelaren: vertrouwde en gecontroleerde marktdeelnemers. Ondernemingen die uitgebreide informatie over het verkeer en de conformiteit van goederen verstrekken en aan strenge criteria voldoen, kunnen met dit label profiteren van gestroomlijnde douaneverplichtingen.

Voor deze zeer betrouwbare handelaren zullen vereenvoudigde verplichtingen gelden. Zo zullen ze in bepaalde gevallen hun goederen in de EU in omloop kunnen brengen zonder enige actieve douanetussenkomst.

Andere ondernemingen kunnen blijven profiteren van de bestaande vereenvoudigingen in het kader van de regeling voor geautoriseerde marktdeelnemers.

De toevloed van kleine pakketjes beheren

Elke dag wordt de EU overspoeld met kleine pakketjes van geringe waarde. Volgens de Europese Commissie werden in 2024 maar liefst 4,6 miljard e-commercepakketten onder € 150 in de EU ingevoerd, waarvan 91% uit China.

De snelle groei van e-commerce zet douaneautoriteiten onder druk, leidt tot hogere kosten voor het toezicht op binnenkomende pakketten, verhoogt het risico op fraude en leidt tot oneerlijke concurrentie voor EU-bedrijven.

De 27 EU-lidstaten hebben overeenstemming bereikt over een combinatie van korte- en langetermijn­maatregelen om deze problemen aan te pakken.

De langetermijn­oplossingen zijn: de drempel voor vrijstelling van douanerechten wordt afgeschaft en er wordt een nieuwe afhandelingsvergoeding voor pakketjes van geringe waarde ingevoerd.

Aangezien de afschaffing van de vrijstellingsdrempel voor douanerechten pas in 2028 in werking zal treden, heeft de EU ook een kortetermijnmaatregel aangenomen. Er komt een vast douanerecht van € 3 voor kleine pakketjes met een waarde van minder dan € 150 die de EU binnenkomen.

Zie ook