Kif il-pajjiżi tal-UE qed jindirizzaw il-kriżi globali tal-ikel
L-operazzjonijiet militari, l-imblokk tal-portijiet fil-Baħar l-Iswed u u l-attakki tar-Russja fuq l-infrastruttura tat-trasport u l-għelejjel fl-Ukrajna xekklu l-esportazzjoni ta' prodotti agrikoli Ukreni u wasslu għal żieda rekord fil-prezzijiet tal-ikel, billi poġġew il-provvista tal-ikel għal miljuni ta' nies f'riskju kbir.
Ħafna pajjiżi, b'mod partikolari fl-Afrika u fil-Lvant Nofsani, jiddependu mill-esportazzjonijiet Ukreni – peress li l-Ukrajna hija l-ħames l-akbar esportatur tal-qamħ fid-dinja.
Il-pajjiżi tal-UE qed jikkoordinaw azzjonijiet biex jgħinu liċ-ċittadini Ewropej u madwar id-dinja, b'mod partikolari dawk l-aktar vulnerabbli, biex ikollhom biżżejjed ikel nutrittiv bi prezzijiet affordabbli.
Infografika - Ir-rispons tal-UE għall-kriżi globali tal-ikel
Fil-gwerra mhux ġustifikata tagħha kontra l-Ukrajna, ir-Russja qed tuża l-ikel bħala arma tal-gwerra.
Il-prezzijiet għoljin tal-ikel u l-iskarsezza tal-provvisti qed iqiegħdu lil miljuni ta' nies madwar id-dinja f'diffikultà kbira biex isibu l-ikel.
1. Appoġġ għall-esportazzjonijiet tal-Ukrajna
Wara imblokk tal-portijiet tal-Ukrajna tal-Baħar l-Iswed min-naħa tar-Russja li dam xhur sħaħ, il-pajjiżi tal-UE qed jgħinu lill-Ukrajna tesporta l-prodotti agrikoli tagħha.
Korsiji ta' solidarjetà
L-UE pprovdiet l-infrastruttura u l-mezzi biex l-ikel tal-Ukrajna jiġi ttrasportat l-aktar bl-art.
- ġew ipprovduti ferroviji, bastimenti u trakkijiet
- konnessjonijiet aħjar tat-trasport
- operazzjonijiet doganali aktar rapidi
- ħżin fit-territorju tal-UE
Minn Mejju 2022, aktar minn 48 miljun tunnellata ta' ċereali, żrieragħ żejtnin u prodotti oħra ġew esportati permezz tal-korsiji ta' solidarjetàbejn l-UE u l-Ukrajna.
L-Inizjattiva tal-Baħar l-Iswed dwar iċ-Ċereali, ikkoordinata min-Nazzjonijiet Uniti, ikkontribwiet ukoll biex l-ikel tal-Ukrajna jintbagħat lill-aktar pajjiżi vulnerabbli madwar id-dinja. Madankollu, f'Lulju 2023, ir-Russja ddeċidiet unilateralment li ttemm l-inizjattiva.
Minn Awwissu 2023, madwar 80 miljun tunnellata ta' prodotti agrikoli ntbagħtu mill-Ukrajna kemm permezz tal-korsiji ta' solidarjetà kif ukoll permezz tal-inizjattiva biex tittaffa l-kriżi globali tas-sigurtà tal-ikel.
Minn Marzu 2022 sa Ġunju 2023, il-qamħirrum kien il-prodott agrikolu ewlieni esportat mill-Ukrajna (32 miljun tunnellata); it-tieni wieħed kien il-qamħ (17-il miljun tunnellata) u mbagħad iż-żejt tal-ġirasol (6 miljun tunnellata). Id-data ġejja mill-Ministeru għall-Politika Agrarja u l-Ikel tal-Ukrajna.
2. Approċċ komuni għall-kriżi
Is-27 pajjiż tal-UE qablu dwar azzjonijiet koordinati biex jirrispondu għall-kriżi globali tal-ikel li tistabbilixxi erba' prijoritajiet:
Solidarjetà
- għajnuna ta' emerġenza u umanitarja lil dawk l-aktar fil-bżonn
impenn ta' €8 biljun għas-sigurtà tal-ikel għall-2021-2024
Produzzjoni sostenibbli
- għajnuna għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw biex jagħmlu l-produzzjoni tal-ikel tagħhom aktar sostenibbli u reżiljenti għall-kriżijiet
Kummerċ miftuħ
- kollaborazzjoni mas-sħab globali għal kummerċ mingħajr ostakli tal-prodotti agroalimentari tal-Ukrajna
Kooperazzjoni globali
- koordinazzjoni tar-rispons billi jiġu appoġġati inizjattivi internazzjonali, bħall-Missjoni Internazzjonali ta' Reżiljenza Alimentari u Agrikola (FARM).
3. Fl-UE
Ma hemm l-ebda riskju ta' nuqqas ta' ikel fl-UE. Dan huwa grazzi għas-settur agrikolu stabbilit sew tal-UE li huwa appoġġat mill-politika agrikola komuni tal-UE.
Ir-rata ta' awtosuffiċjenza tal-UE-27 għal prodotti agrikoli magħżula fl-2022 hija ugwali għal:
- żejt taż-żebbuġa: 142%
- trab tal-ħalib xkumat: 216%
- ċereali: 116%
Il-bdiewa tal-UE qed jirċievu appoġġ addizzjonali mill-UE biex jiżguraw il-kontinwità tal-produzzjoni agrikola u biex ilaħħqu ma' spejjeż ogħla:
- €500 miljun għall-aktar bdiewa milquta
- pagamenti antiċipati
- possibbiltà li tintuża art imwarrba għall-biedja
Fil-livell nazzjonali, biex jgħinu liċ-ċittadini jlaħħqu mal-prezzijiet ogħla tal-ikel, il-pajjiżi tal-UE jistgħu:
- inaqqsu r-rati tal-VAT
- iħeġġu lill-bejjiegħa jżommu l-prezzijiet baxxi
- jużaw fondi tal-UE ddedikati biex jgħinu lil dawk l-aktar fil-bżonn