"We gebruiken cookies om uw browse-ervaring te verbeteren. Noodzakelijke cookies zijn nodig om essentiële functies van de website van de Raad te ondersteunen. Optionele cookies helpen ons om anonieme en geaggregeerde statistische overzichten op te stellen, om beter aan uw behoeften te voldoen.
De ministers bespraken de situatie in Israël, de Gazastrook en de regio, op basis van de verklaring die de Raad de dag voordien unaniem had aangenomen. Daarin wordt onder meer opgeroepen tot onmiddellijke humanitaire pauzes in de vijandelijkheden in Gaza en tot de opening van humanitaire corridors.
Bijzondere aandacht ging uit naar de humanitaire situatie in Gaza, toegelicht door commissaris Lenarčič. Volgens de Raad is de openstelling van de grensovergang bij Rafah positief maar onvoldoende.
De doorvoercapaciteit moet omhoog door meer grensovergangen over land open te stellen of een specifieke zeeroute aan te leggen. De ministers vroegen opnieuw om alle gijzelaars onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten en het Rode Kruis hen te laten helpen.
Daarna besprak de Raad de noodzaak om escalatie en overloopeffecten naar de regio te vermijden. Daartoe richt de EU zich tot alle betrokken regionale actoren, met bijzondere aandacht voor de situatie met Hezbollah aan de noordelijke grens van Israël met Libanon.
Tot slot spraken de ministers over een oplossing voor de langere termijn, een postconflictscenario met stabiliteit en duurzame vrede voor Palestina, Israël en de ruimere regio.
Deze dramatische crisis eist steeds meer levens, zowel aan Israëlische als aan Palestijnse zijde, en toont aan dat de internationale gemeenschap op politiek en moreel gebied tekortschiet. We zijn er niet in geslaagd een oplossing te vinden. Het is tijd dat iedereen inziet dat het zo niet verder kan en dat een tweestatenoplossing de enige uitweg is. Het gaat niet alleen om de wederopbouw van Gaza. Dat hebben we al meermaals gedaan. We moeten de Palestijnen een staat geven.
Josep Borrell, hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
De hoge vertegenwoordiger stelde de ministers een reeks voorwaarden voor om in nauw overleg met de Verenigde Staten en de Arabische landen aan een oplossing te werken.
De Palestijnen mogen niet uit Gaza worden gedwongen. De Palestijnen mogen niet worden verdreven, in de hoop dat ze elders onderdak krijgen. […] Geen wijziging of vermindering van het grondgebied van Gaza. Geen permanente herbezetting door de Israëlische strijdkrachten. En ook geen terugkeer van Hamas naar Gaza.
Josep Borrell, hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
Wat de toekomst betreft, benadrukte de hoge vertegenwoordiger dat de situatie in Gaza niet los van de algemene Palestijnse kwestie kan worden gezien, maar deel moet uitmaken van de alomvattende en duurzame oplossing. De verschillende actoren moeten al het mogelijke doen om oplossingen te vinden voor een Palestijnse Autoriteit in Gaza, waarvan het mandaat en de legitimiteit zorgvuldig moeten worden uitgewerkt en overeengekomen door de VN-Veiligheidsraad.
De hoge vertegenwoordiger onderstreepte ook hoe belangrijk het is dat de Arabische landen en de Europese Unie meer betrokken zijn bij de regio.
De ministers bespraken Ruslands agressie tegen Oekraïne, nadat minister van Buitenlandse Zaken van Oekraïne Dmytro Koeleba hen via videoconferentie had bijgepraat over de jongste ontwikkelingen ter plaatse en de militaire prioriteiten en behoeften van Oekraïne.
De Raad herhaalde zich onwrikbaar te blijven inzetten om Oekraïne te steunen en het land te helpen zich te verdedigen tegen Poetins oorlog. Voorts spraken de ministers over de militaire steun en de toekomstige veiligheidstoezeggingen van de EU, na daartoe in oktober 2023 opdracht te hebben gekregen van de Europese leiders.
De hoge vertegenwoordiger bevestigde dat de eerste prioriteit vanaf 2024 het veiligstellen van extra militaire steun is, via de voorgestelde specifieke middelen uit de EPF: het fonds voor bijstand aan Oekraïne.
Daarnaast zal de EU Oekraïense soldaten blijven opleiden via de EU-adviesmissie Oekraïne. Daarmee zijn in minder dan een jaar al ruim 30 000 soldaten opgeleid, en zullen er binnen afzienbare tijd nog eens 10 000 worden opgeleid.
Tot slot zal de EU aandacht blijven vragen voor een andere belangrijke prioriteit: de Oekraïense vredesformule. Volgens de Raad is dit het enige voorstel voor een rechtvaardige en duurzame vrede dat op internationaal niveau moet worden besproken.
Armenië/Azerbeidzjan
De ministers bespraken de situatie Armenië/Azerbeidzjan in het licht van de militaire operatie van Azerbeidzjan in Nagorno-Karabach van 19 en 20 september 2023, de massale ontheemding van meer dan 100 000 Karabach-Armeniërs die daarop volgde, en de lopende inspanningen om de betrekkingen te normaliseren.
In oktober 2023 besprak de Europese Raad hoe de samenwerking van de EU met Armenië kan worden opgevoerd en steun kan worden verleend aan de democratisch verkozen autoriteiten, de veerkracht, de veiligheid en de voortzetting van de hervormingen van het land.
Op basis daarvan besloot de Raad na te gaan of onder de Europese Vredesfaciliteit niet-dodelijke steun kan worden verleend aan Armenië en de EU-missie in Armenië kan worden versterkt, met meer waarnemers en patrouilles, ook in gevoelige gebieden. De ministers bekeken ook de mogelijkheid van visumliberalisering voor Armenië.
We moeten zeer waakzaam zijn voor pogingen tot destabilisatie van Armenië, zowel van binnen- als van buitenuit. Onze boodschap aan Azerbeidzjan is duidelijk: schendingen van de territoriale integriteit van Armenië zijn onaanvaardbaar en zullen onze betrekkingen ernstig aantasten.
We roepen Armenië en Azerbeidzjan ertoe op de onderhandelingen te hervatten op basis van het werk van de voorzitter van de Europese Raad. Het vredesverdrag moet worden gesloten, en we zijn vastbesloten onze bemiddelende rol voort te zetten. We hebben besloten de minister van Buitenlandse Zaken van Armenië uit te nodigen voor een van de komende Raden Buitenlandse Zaken.
Josep Borrell, hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
Andere besluiten
Tot slot nam de Raad zonder debat de A-punten van wetgevende en niet-wetgevende aard aan.
Klimaatdiplomatie
De ministers kregen het gezelschap van voorgedragen voorzitter van de COP28 sultan Ahmed Al Jaber om over klimaatdiplomatie te spreken. Tijdens de bespreking werd opnieuw duidelijk dat de EU vastbesloten is ervoor te zorgen dat de VN-klimaatconferentie ondanks de huidige geopolitieke onrust gericht blijft op de existentiële strijd tegen de opwarming van de aarde en klimaatverandering, met ambitieuze besluiten en toezeggingen.
Ministeriële bijeenkomst EU-Westelijke Balkan
Na de formele Raad Buitenlandse Zaken namen de EU-ministers samen met de 6 ministers van Buitenlandse Zaken van de Westelijke Balkan deel aan de ministeriële bijeenkomst EU-Westelijke Balkan: Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kosovo*, Montenegro, Noord-Macedonië en Servië.
Doel was de betrokkenheid van de EU bij de Westelijke Balkan verder op te schroeven, met bijzondere aandacht voor gemeenschappelijke veiligheidsuitdagingen, zoals buitenlandse inmenging en informatiemanipulatie, cyberdreigingen, en de gevolgen van Ruslands agressie tegen Oekraïne, en voor samenwerking in internationale fora.
* Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet, en is in overeenstemming met Resolutie 1244 van de VN-Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.
Deze dramatische crisis eist steeds meer levens, zowel aan Israëlische als aan Palestijnse zijde, en toont aan dat de internationale gemeenschap op politiek en moreel gebied tekortschiet. We zijn er niet in geslaagd een oplossing te vinden. Het is tijd dat iedereen inziet dat het zo niet verder kan en dat een tweestatenoplossing de enige uitweg is. Het gaat niet alleen om de wederopbouw van Gaza. Dat hebben we al meermaals gedaan. We moeten de Palestijnen een staat geven.