Tijdlijn – migratie- en asielbeleid

De Raad keurt een pakket wetgeving goed ter hervorming van het rechtskader van de EU voor migratie en asielbeheer .

Hiermee komt een reeks regels tot stand die zullen helpen:

• aankomsten ordelijk af te handelen
• efficiënte en uniforme procedures tot stand te brengen
• de lasten eerlijk tussen de lidstaten te verdelen

• Raad keurt EU-migratie- en asielpact goed (persmededeling, 14 mei 2024)

De permanente vertegenwoordigers van de EU-lidstaten (Coreper) keuren het voorlopige akkoord tussen Raad en Europees Parlement van 20 december 2023 goed. Dat akkoord betreft 5 belangrijke wetten (het "migratie- en asielpact") waarbij het EU-asiel- en migratiestelsel wordt hervormd.

Ook keurt het Coreper 3 asiel- en migratiewetten goed waarover Raad en Parlement al in 2022 overeenstemming hadden bereikt. Die 3 wetten omvatten:

• een herziening van de richtlijn opvangvoorzieningen
• een actualisering van de verordening asielnormen
• een verordening hervestiging

• Asiel- en migratiehervorming: EU-lidstaten geven groen licht voor akkoord met Europees Parlement (persmededeling, 8 februari 2024)

De 5 EU-wetten waarover het Spaanse voorzitterschap en het Europees Parlement overeenstemming bereiken, hebben betrekking op alle fasen van asiel- en migratiebeheer:

• screening van irreguliere migranten bij aankomst in de EU
• verzameling van biometrische gegevens
• procedures voor het indienen en behandelen van asielaanvragen
• regels om te bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielaanvraag
• samenwerking en solidariteit tussen de lidstaten en de aanpak van crisissituaties, waaronder gevallen van instrumentalisering van migranten

• Raad en Parlement bereiken doorbraak bij hervorming EU-asiel- en migratiestelsel

De ministers krijgen van het voorzitterschap een voortgangsverslag over alle wetgevings­dossiers van het migratie- en asielpact.

De Raad en het Europees Parlement voeren momenteel trialoog­onderhandelingen over 5 wetgevings­dossiers. Samen zullen ze het gemeenschappelijk Europees asielstelsel hervormen en een EU-kader tot stand brengen waarin alle aspecten van asiel- en migratiebeheer aan bod komen. Het is de bedoeling de onderhandelingen spoedig af te ronden en de verschillende wetgevings­voorstellen nog voor het einde van deze zittingsperiode formeel aan te nemen.

De ministers worden ook bijgepraat over de externe dimensie van migratie. Dit betreft het EU-beleid om de migratie-uitdagingen aan te pakken die de EU met andere continenten en landen deelt. De Commissie geeft een update over de samenwerking met partnerlanden.

• Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, 4-5 december 2023

De vertegenwoordigers van de EU-lidstaten zijn akkoord over het laatste onderdeel van een gemeen­schappelijk Europees asiel- en migratiebeleid.

Ze hebben daarmee een mandaat om te onderhandelen over een verordening inzake crisissituaties, instrumentalisering van migratie en overmacht op het gebied van migratie en asiel. De onderhandelingen zullen plaatsvinden tussen het voorzitterschap van de Raad en het Europees Parlement.

• Migratiebeleid: Raad akkoord over EU-wetgevingsvoorstel inzake crisissituaties (persmededeling, 4 oktober 2023)

De Raad bereikt een akkoord over 2 verordeningen uit het asiel- en migratiepakket:

Verordening asielprocedures

De asielprocedure­verordening moet alle lidstaten in de EU dezelfde procedure doen volgen bij verzoeken om internationale bescherming.

Verordening asiel- en migratiebeheer

De verordening asiel- en migratiebeheer moet de huidige Dublinverordening vervangen. In de Dublinverordening staan afspraken om uit te maken in welke lidstaat een asielaanvraag moet worden behandeld. De nieuwe verordening asiel- en migratiebeheer zal deze afspraken stroomlijnen en de termijnen inkorten.

Om het huidige systeem evenwichtiger te maken, is een nieuw solidariteits­mechanisme voorgesteld. Dit mechanisme is eenvoudig, voorspelbaar en werkbaar. Het gaat om een combinatie van verplichte solidariteit en flexibiliteit voor de lidstaten wat betreft de wijze waarop zij lidstaten die onder migratiedruk staan, helpen.

• Migratiebeleid: Raad akkoord over 2 voorstellen uit asiel- en migratiepact (persmededeling, 8 juni 2023)

De Raad keurt onderhandelings­mandaten goed voor 2 wetgevings­besluiten inzake asiel- en migratie, op basis van de voorstellen van de Commissie in het kader van het migratie- en asielpact:

• Eurodac-verordening: bedoeld om de lidstaten te helpen beter toezicht te houden op de trajecten van asiel­zoekers en personen in een irreguliere situatie binnen de EU
• screeningverordening: draagt bij tot strengere personen­controles aan de buitengrenzen

Daarnaast bevestigen 21 lidstaten en geassocieerde landen de aanneming van een solidariteits­verklaring over een vrijwillig mechanisme voor herplaatsingen en andere vormen van solidariteit, zoals financiële bijdragen.

• Migratie en asiel: onderhandelings­mandaten van Raad voor Eurodac- en screening­verordening en solidariteits­verklaring van 21 staten (persmededeling, 22 juni 2022)
• IT-systemen voor criminaliteits­bestrijding en beveiliging EU-grenzen (achtergrond­informatie)

Op 19 januari 2022 komt het Asiel­agentschap van de Europese Unie (EUAA) in de plaats van het Europees Ondersteunings­bureau voor asiel­zaken (EASO).

Het nieuwe agentschap moet het gemeen­schappelijk Europees asiel­stelsel beter laten functioneren door de lidstaten uitgebreidere operationele en technische ondersteuning te verlenen, en door meer samenhang te brengen in de beoordeling van verzoeken om internationale bescherming.

• EU-Asielagentschap (website)

De Raad neemt een verordening tot oprichting van het Asielagentschap van de EU aan. Doel is de uitvoering van het asielbeleid in de EU te verbeteren door het huidige Europees Ondersteunings­bureau voor asielzaken (EASO) om te vormen tot een volwaardig agentschap.

Dit agentschap zal het gemeen­schappelijk Europees asielstelsel beter moeten doen functioneren, door:

• de lidstaten meer operationele en technische ondersteuning te bieden
• er te helpen voor zorgen dat de beoordeling van verzoeken om internationale bescherming minder uiteenloopt

• Migratie- en asielpact: Raad neemt verordening EU-Asielagentschap aan (persmededeling, 9 december 2021)

Het voorzitterschap van de Raad en vertegenwoordigers van het Europees Parlement komen tot een voorlopig akkoord over een verordening betreffende het EU-Asielagentschap.

Doel van de verordening is het asielbeleid in de EU beter te helpen uitvoeren door het huidige Europees Ondersteunings­bureau voor asielzaken (EASO) om te vormen tot een volwaardig agentschap. Dit agentschap zal het gemeen­schappelijk Europees asielstelsel beter moeten doen functioneren, door:

• de lidstaten meer operationele en technische ondersteuning te bieden
• er te helpen voor zorgen dat de beoordeling van verzoeken om internationale bescherming minder uiteenloopt

• EU-Asielagentschap: Raadsvoorzitterschap en Europees Parlement bereiken voorlopig akkoord (pers­mededeling, 29 juni 2021)

Op 23 september 2020 presenteerde de Europese Commissie een nieuw migratie- en asielpact en 5 nieuwe wetgevings­voorstellen tot hervorming van de EU-asielregels.

De EU-ministers bespreken de belangrijkste elementen van het pact: de externe dimensie, de voorgestelde fase vóór toetreding, het solidariteits­mechanisme, het interne migratie- en asielbeheer, manieren om terugkeer te verbeteren, de rol van agentschappen, legale manieren om Europa binnen te komen en integratie.

• Videoconferentie van de ministers van Binnenlandse Zaken (14 december 2020)

De EU-binnenlandministers bespreken de toekomst van het migratie- en asielbeleid van de EU, op basis van een verslag van het Finse voorzitterschap. Ze prijzen het voornemen van de Commissie om een nieuw migratie- en asielpact uit te brengen. Ook bevestigen ze dat er een totaal­aanpak voor migratie moet komen, met een overheids­brede benadering voor de hele route.

• Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, 2-3 december 2019

De ministers van Binnenlandse Zaken maken een stand van zaken op over migratie. Ze bespreken de situatie in de EU op alle routes, met bijzondere aandacht voor de stijging van het aantal aankomsten in het oostelijke Middellandse Zeegebied. Ook nemen ze akte van de verklaring van Frankrijk, Duitsland, Italië en Malta over tijdelijke regelingen voor ontscheping.

• Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, 07‑08/10/2019

De ambassadeurs bij de EU keuren een mandaat goed voor onderhandelingen over ontwerpregels voor de erkenning van asielzoekers en betere levensomstandigheden voor asielzoekers in de hele EU. De Raad zal nu beginnen te onderhandelen met het Europees Parlement.

• Opvangvoorzieningen voor asielzoekers: Raad keurt onderhandelingsmandaat goed (persmededeling, 29/11/2017)

De ambassadeurs bij de EU keuren een mandaat goed voor onderhandelingen over een verordening tot vaststelling van een EU‑kader voor hervestiging met het oog op het toelaten van asielzoekers.

De ontwerpverordening moet zorgen voor:

• legale en veilige routes naar de EU
• gemeenschappelijke regels voor hervestiging en toelating op humanitaire gronden
• minder druk op niet‑EU‑landen met een groot aantal ontheemde asielzoekers

• EU-hervestigingskader: Raad klaar voor onderhandelingen (persmededeling, 15/11/2017)

Het Maltese voorzitterschap en de vertegenwoordigers van het Europees Parlement bereiken een breed politiek akkoord ad referendum over de 12 hoofdstukken van de verordening inzake het Asielagentschap van de EU.

De komende tijd zal verder worden gewerkt aan de overwegingen, waarna het Coreper het akkoord nog moet goedkeuren. Voorts heeft het akkoord geen betrekking op een aantal tekstgedeelten die verband houden met andere, nog af te ronden wetgevingsvoorstellen uit het pakket over de herziening van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel (CEAS).

• Asielagentschap van de EU: voorzitterschap en EP bereiken breed politiek akkoord (persmededeling, 29/6/2017)

De Europese Commissie presenteert een tweede reeks voorstellen om het gemeenschappelijk Europees asielstelsel te hervormen, en een voorstel om een gemeenschappelijk EU-kader voor hervestiging te creëren.

• Hervorming van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel bijna klaar
• Reguliere kanalen optimaliseren: Commissie stelt oprichting van gemeenschappelijk EU‑hervestigingskader voor

De Europese Commissie dient een reeks voorstellen in voor de hervorming van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel.

• Naar een duurzaam en billijk gemeenschappelijk Europees asielstelsel

Ook dient de Commissie een voorstel in voor een uitvoeringsbesluit van de Raad met een aanbeveling om in uitzonderlijke omstandigheden toe te staan dat het tijdelijke toezicht aan de binnengrenzen wordt verlengd.