Amlíne – an comhshocrú maidir le himirce agus tearmann

Ghlac an Chomhairle sraith gníomhartha reachtacha chun athchóiriú a dhéanamh ar chreat dlíthiúil an Aontais maidir le bainistiú imirce agus tearmainn.

Leis sin, bunaítear sraith rialacha a chuideoidh:

• leis na daoine a thagann isteach a bhainistiú ar bhealach ordúil
• le nósanna imeachta éifeachtúla aonfhoirmeacha a chruthú
• lena chinntiú go ndéanfar an t-ualach a roinnt go cothrom idir na Ballstáit

• Comhshocrú an Aontais maidir le himirce agus tearmann glactha ag an gComhairle (preaseisiúint, an 14 Bealtaine 2024)

D’fhormheas ionadaithe Bhallstáit an Aontais (Coreper) an comhaontú sealadach ar tháinig Uachtaránacht na Comhairle agus Parlaimint na hEorpa air an 20 Nollaig 2023 maidir le cúig phríomhdhlí (arb iad a bhí sa chomhshocrú maidir le tearmann agus imirce) lena ndéanfar athchóiriú ar chóras tearmainn agus imirce an Aontais.

Thairis sin, d’fhormheas Coiste na mBuanionadaithe trí dhlí tearmainn agus imirce ar tháinig an Chomhairle agus an Pharlaimint ar chomhaontú ina leith cheana féin in 2022. Is éard atá sna trí dhlí sin:

• athbhreithniú ar an treoir maidir le dálaí glactha
• nuashonrú ar an rialachán cáilitheachta
• rialachán lena mbunaítear creat athlonnaithe an Aontais

• Athchóiriú ar thearmann agus imirce: comhaontú le Parlaimint na hEorpa formheasta ag ionadaithe Bhallstáit an Aontais (preaseisiúint, an 8 Feabhra 2024)

Baineann na cúig dhlí de chuid an Aontais atá comhaontaithe ag Uachtaránacht na Spáinne agus an Pharlaimint le gach céim de bhainistiú tearmainn agus imirce, lena gcuirtear san áireamh:

• imircigh neamhrialta a scagadh agus iad ag teacht isteach san Aontas
• sonraí bithmhéadracha a thógáil
• nósanna imeachta maidir le hiarratais ar thearmann a dhéanamh agus a láimhseáil
• na rialacha maidir lena chinneadh cén Ballstát atá freagrach as iarratas ar thearmann a láimhseáil
• comhar agus dlúthpháirtíocht idir na Ballstáit agus conas déileáil le géarchéimeanna, cásanna ina ndéantar imircigh a ionstraimiú san áireamh

• An Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa tagtha ar thobréiteach san athchóiriú ar chóras imirce agus tearmainn an Aontais

Chuir an Uachtaránacht tuarascáil ar dhul chun cinn ar fáil do na hairí maidir le comhaid reachtacha uile an chomhshocraithe maidir le himirce agus tearmann.

Tá an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa i mbun caibidlíocht thríthaobhach faoi láthair maidir le cúig chomhad reachtacha, mar a thugtar orthu. Déanfar athchóiriú leo ar an gComhchóras Eorpach Tearmainn agus beidh creat coiteann de chuid an Aontais mar thoradh air lena ndéileálfar le gach gné maidir le bainistiú tearmainn agus imirce. Is mian leis an dá institiúid deireadh a chur leis an gcaibidlíocht agus na tograí reachtacha éagsúla a ghlacadh go foirmiúil roimh dheireadh na tréimhse reachtaí seo.

Ina theanna sin cuireadh na hairí ar an eolas faoi staid na himeartha a bhaineann le gné sheachtrach na himirce. Baineann sé sin le beartais an Aontais lena dtugtar aghaidh ar na dúshláin atá le sárú ag an Aontas agus ag ilchríocha agus tíortha eile i dtaca le cúrsaí imirce. Thug an Coimisiún an t-eolas is déanaí ar an dul chun cinn atá déanta sa chomhar le tríú tíortha comhpháirtíochta.

• An Chomhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile, an 4-5 Nollaig 2023

Tháinig ionadaithe Bhallstáit an Aontais ar chomhaontú maidir leis an ngné dheireanach de chomhbheartas Eorpach tearmainn agus imirce.

Thug na Ballstáit a sainordú caibidlíochta i gcrích maidir le rialachán a bhaineann le géarchéimeanna, ionstraimiú na himirce agus force majeure i réimse na himirce agus an tearmainn san áireamh. Beidh an seasamh sin mar bhonn don chaibidlíocht idir Uachtaránacht na Comhairle agus Parlaimint na hEorpa.

• An beartas imirce: sainordú comhaontaithe ag an gComhairle maidir le dlí an Aontais a bhaineann le géarchéimeanna (preaseisiúint, an 4 Deireadh Fómhair 2023)

An Chomhairle tagtha ar chomhaontú maidir le dhá phríomhrialachán maidir le tearmann agus imirce:

An Rialachán maidir leis an Nós Imeachta Tearmainn

Bunaítear leis an rialachán maidir leis an nós imeachta tearmainn (APR) nós imeachta comhchoiteann ar fud an Aontais nach mór do na Ballstáit a leanúint nuair atá cosaint idirnáisiúnta á lorg ag daoine.

An Rialachán maidir le Bainistiú Tearmainn agus Imirce

Ba cheart go dtiocfadh an Rialachán maidir le Bainistiú Tearmainn agus Imirce, a luaithe a chomhaontaítear é, in ionad Rialachán reatha Bhaile Átha Cliath. Le Rialachán Bhaile Átha Cliath leagtar amach rialacha lena gcinntear cén Ballstát atá freagrach as scrúdú a dhéanamh ar iarratas ar thearmann. Leis an Rialachán maidir le Bainistiú Tearmainn agus Imirce, déanfar na rialacha sin a chuíchóiriú agus déanfar na teorainneacha ama a ghiorrú.

Chun cothromaíocht a bhaint amach idir an córas atá ann faoi láthair ina bhfuil roinnt Ballstát freagrach as formhór mór na n-iarratas ar thearmann, tá sásra dlúthpháirtíochta nua á mholadh atá simplí, intuartha agus inoibrithe. Leis na rialacha nua, ceanglaítear dá chéile dlúthpháirtíocht éigeantach agus solúbthacht do na Ballstáit a mhéid a bhaineann le rannchuidithe aonair a roghnú.

• An beartas imirce: an Chomhairle tagtha ar chomhaontú maidir le príomhdhlíthe tearmainn agus imirce (preaseisiúint, an 8 Meitheamh 2023)

Bunaithe ar na tograí a thíolaic an Coimisiún faoi chuimsiú an Comhshocraithe maidir le hImirce agus Tearmann, d’fhormheas an Chomhairle sainorduithe don chaibidlíocht ar an dá phíosa reachtaíochta seo a leanas:

• rialachán Eurodac, atá beartaithe a chabhrú leis na Ballstáit faireachán níos fearr a dhéanamh ar chonair na n-iarrthóirí tearmainn agus na ndaoine atá i staid neamhrialta laistigh den Aontas
• rialachán maidir le scagadh, a chuidíonn leis na rialuithe ar dhaoine ag na teorainneacha seachtracha a neartú

Ina theannta sin, dhearbhaigh 21 Ballstát nó stát comhlachaithe gur glacadh dearbhú maidir le dlúthpháirtíocht, lena bhforáiltear do shásra deonach de ranníocaíochtaí dlúthpháirtíochta, i bhfoirm athshuímh nó cineálacha eile ranníocaíochtaí, go háirithe ranníocaíochtaí airgeadais

• Sainorduithe don chaibidlíocht ar Rialachán Eurodac agus an Rialachán maidir le Scagadh formheasta ag an gComhairle agus dearbhú maidir le dlúthpháirtíocht glactha ag 21 stát (preaseisiúint, an 22 Meitheamh 2022)
• Córais TF chun an choireacht a chomhrac agus teorainneacha an Aontais a dhaingniú (eolas cúlra)

Ón 19 Eanáir 2022, tiocfaidh Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann in ionad na hOifige Tacaíochta Eorpaí do Chúrsaí Tearmainn (EASO).

Tá an ghníomhaireacht nua freagrach as feidhmiú an chomhchórais Eorpaigh tearmainn a fheabhsú trí chúnamh oibríochtúil agus teicniúil feabhsaithe a chur ar fáil do na Ballstáit agus trí chur le comhsheasmhacht maidir le hiarratais ar chosaint idirnáisiúnta a mheasúnú.

• Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann (suíomh gréasáin)

Ghlac an Chomhairle rialachán lena mbunaítear Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann. Is é is aidhm don rialachán sin feabhas a chur ar chur i bhfeidhm an bheartais tearmainn laistigh den Aontas, trí ghníomhaireacht lánfheidhme a dhéanamh den Oifig Tacaíochta Eorpach do Chúrsaí Tearmainn (EASO) atá ann faoi láthair.

Beidh an ghníomhaireacht sin freagrach as feidhmiú an chomhchórais Eorpaigh tearmainn a fheabhsú, tríd an méid seo a leanas a dhéanamh

• cúnamh feabhsaithe teicniúil agus oibríochtúil a sholáthar do na Ballstáit
• rannchuidiú le níos mó cóineasaithe maidir le measúnú ar iarratais ar chosaint idirnáisiúnta

• An comhshocrú maidir le himirce agus tearmann: Rialachán maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann glactha ag an gComhairle (preaseisiúint, an 9 Nollaig 2021)

Tháinig Uachtaránacht na Comhairle agus ionadaithe Pharlaimint na hEorpa ar chomhaontú sealadach faoi rialachán maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann.

Is é is aidhm don rialachán atá beartaithe feabhas a chur ar chur i bhfeidhm an bheartais tearmainn laistigh den Aontas, trí ghníomhaireacht lánfheidhme a dhéanamh den Oifig Tacaíochta Eorpach do Chúrsaí Tearmainn (EASO) atá ann faoi láthair. Beidh an ghníomhaireacht sin freagrach as feidhmiú an chomhchórais Eorpaigh tearmainn a fheabhsú, tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:

• cúnamh feabhsaithe teicniúil agus oibríochtúil a sholáthar do na Ballstáit
• rannchuidiú le níos mó cóineasaithe maidir le measúnú ar iarratais ar chosaint idirnáisiúnta

• Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann: Uachtaránacht na Comhairle agus Parlaimint na hEorpa tagtha ar chomhaontú sealadach (preaseisiúint, an 29 Meitheamh 2021)

An 23 Meán Fómhair 2020, thíolaic an Coimisiún Eorpach comhshocrú nua maidir le himirce agus tearmann mar aon le cúig thogra reachtacha nua chun rialacha an Aontais maidir le tearmann a athchóiriú.

Phléigh airí an Aontais na príomhghnéithe atá sa chomhshocrú sin, lena n-áirítear an ghné sheachtrach, an chéim réamhiontrála atá beartaithe, an sásra dlúthpháirtíochta, an imirce inmheánach agus an bainistiú tearmainn, modhanna éagsúla chun filleadh a fheabhsú, ról na ngníomhaireachtaí, bealaí dlíthiúla chun teacht isteach san Eoraip agus an lánpháirtiú.

• Físchomhdháil na n-airí gnóthaí baile (14 Nollaig 2020)

Phléighairí gnóthaí baile an Aontais a bhfuil i ndán do bheartas imirce agus tearmainn an Aontais, ar bhonn tuarascáil a d'ullmhaigh Uachtaránacht na Fionlainne. Le linn na díospóireachta, ba dhíol sásaimh do na hairí go bhfuil sé ar intinn ag an gCoimisiún comhaontú nua a thíolacadh maidir le himirce agus tearmann. Dhaingnigh siad go bhfuil gá le cur chuige cuimsitheach i leith na himirce, le cur chuige uile-rialtais a chlúdaíonn na bealaí uile imirce.

• An Chomhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile, 2-3 Nollaig 2019

Phléigh na hairí gnóthaí baile staid na himeartha maidir leis an imirce. Rinne siad athbhreithniú ar staid na himirce san Aontas ar fud na mbealaí uile, agus béim ar leith á leagan ar an méadú ar líon na n-imirceach a tháinig isteach sa Mheánmhuir Thoir. Rinne siad a marana chomh maith ar an dearbhú is déanaí idir an Fhrainc, an Ghearmáin, an Iodáil agus Málta maidir le socruithe sealadacha do dhíbhordáil.

• An Chomhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile, 07-08/10/2019

Chomhaontaigh ambasadóirí an Aontais sainordú le haghaidh na caibidlíochta faoi na dréachtrialacha maidir leis na coinníollacha is gá d'iarrthóirí tearmainn a chomhlíonadh nuair a dhéanann siad iarratas ar thearmann agus maidir le dálaí maireachtála níos fearr i gcomhair iarrthóirí tearmainn ar fud an Aontais. Cuirfidh an Uachtaránacht tús anois leis an gcaibidlíocht le Parlaimint na hEorpa.

• Coinníollacha glactha d'iarrthóirí tearmainn: sainordú le haghaidh na caibidlíochta comhaontaithe ag an gComhairle (preaseisiúint, 29/11/2017)

Tháinig ambasadóirí an Aontais ar chomhaontú faoi shainordú le haghaidh caibidlíocht maidir le rialachán lena mbunófar creat de chuid an Aontais maidir le hathlonnú d'fhonn iarrthóirí tearmainn a ligean isteach.

Leis an dréachtrialachán, féachtar le:

• bealaí dlíthiúla agus sábháilte chuig an Aontas a chur ar fáil
• rialacha coiteanna a chur ar fáil maidir le hathlonnú agus maidir le ligean isteach ar fhoras daonnúil
• cuidiú le brú a laghdú i dtíortha nach baill den Aontas iad ina bhfuil líon mór iarrthóirí tearmainn a easáitíodh

• Creat an Aontais maidir le hathlonnú: an Chomhairle réidh le dul i mbun caibidlíochta (preaseisiúint, 15/11/2017)

Tháinig Uachtaránacht Mhálta agus ionadaithe ó Pharlaimint na hEorpa ar chomhaontú leathan polaitiúil ad referendum ar gach ceann den 12 chaibidil atá sa rialachán maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann.

Beidh an comhaontú faoi réir fhormhuiniú Coreper go luath i ndiaidh tuilleadh oibre ar na haithrisí. Ina theannta sin, cuirtear as an áireamh sa chomhaontú codanna áirithe den téacs a bhaineann le tograí reachtacha eile atá sa phacáiste maidir leis an athbhreithniú ar an gComhchóras Eorpach Tearmainn (CET), ar tograí iad nár críochnaíodh go fóill.

• Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann: an Uachtaránacht agus Parlaimint na hEorpa tagtha ar chomhaontú leathan polaitiúil, (preaseisiúint, 29/06/2017)

Thíolaic an Coimisiún Eorpach an dara sraith de thograí chun an Comhchóras Eorpach Tearmainn a athchóiriú agus togra chun creat comhionann de chuid an Aontais maidir le hathlonnú a chruthú.

• Bailchríoch a chur ar an athchóiriú ar an gComhchóras Eorpach Tearmainn
• Bealaí dlíthiúla a fheabhsú: Molta ag an gCoimisiún go gcruthófaí creat comhchoiteann de chuid an Aontais maidir le hathlonnú

Chuir an Coimisiún Eorpach sraith tograí i láthair chun athchóiriú a dhéanamh ar an gComhchóras Eorpach Tearmainn.

• Ag féachaint le Comhchóras Eorpach Tearmainn a bheadh inbhuanaithe agus cothrom

Chuir an Coimisiún togra i láthair freisin le haghaidh cinneadh cur chun feidhme ón gComhairle lena leagtar amach moladh chun go leanfar le rialuithe sealadacha ag teorainneacha inmheánacha i gcúinsí eisceachtúla.