Specjalne procedury ustawodawcze
Czym są specjalne procedury ustawodawcze?
Specjalne procedury ustawodawcze mają zastosowanie do szczególnych przypadków, w których Rada przyjmuje akty prawne samodzielnie. Parlament nie działa wówczas jako współprawodawca, lecz Rada musi się z nim skonsultować lub uzyskać jego zgodę.
Procedury te są stosowane w konkretnych obszarach, takich jak wyłączenia z jednolitego rynku, prawo konkurencji i środki zwalczania dyskryminacji.
Zgoda Parlamentu lub konsultacje z nim
Istnieją dwa rodzaje specjalnej procedury ustawodawczej: procedura zgody i procedura konsultacji.
W obu przypadkach projekt ustawodawczy pochodzi zazwyczaj od Komisji Europejskiej, z nielicznymi wyjątkami. Procedury te różnią się stopniem zaangażowania Parlamentu Europejskiego.
Procedura zgody
Parlament Europejski może zatwierdzić lub odrzucić projekt bezwzględną większością głosów, ale nie może wprowadzić do niego zmian.
Rada może przyjąć akt jedynie po uzyskaniu zgody Parlamentu. Rada nie może uchylić decyzji Parlamentu.
Procedura konsultacji
Parlament Europejski wydaje opinię w sprawie projektu ustawodawczego. Może go zatwierdzić, odrzucić lub zaproponować do niego poprawki.
Rada nie jest prawnie zobowiązana do zastosowania się do opinii Parlamentu, ale musi się z nią zapoznać przed przyjęciem aktu prawnego.
Która procedura w jakich przypadkach?
Procedura zgody
Procedurę zgody stosuje się w przypadku:
- nowych unijnych przepisów mających na celu zwalczanie dyskryminacji
- niektórych umów międzynarodowych negocjowanych przez UE
- decyzji w sprawie poważnego naruszenia praw podstawowych
- działań UE w obszarach, w których UE zwykle nie ma uprawnień do działania.
Procedura konsultacji
Procedurę konsultacji stosuje się między innymi w przypadku:
- środków zapobiegających zakłóceniom konkurencji na jednolitym rynku i wyłączeń z jednolitego rynku
- harmonizacji podatków obrotowych, akcyzy i innych podatków pośrednich
- zaleceń i opinii przyjmowanych przez Radę i Komisję.
Podstawa prawna
O specjalnych procedurach ustawodawczych mówi artykuł 289 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Więcej
Rola Rady w procesie decyzyjnym UE
Zwykła procedura ustawodawcza
Akty wykonawcze i delegowane
Ostatnia aktualizacja: 9 kwietnia 2026