Ειδικές νομοθετικές διαδικασίες
Ποιες είναι οι ειδικές νομοθετικές διαδικασίες;
Οι ειδικές νομοθετικές διαδικασίες εφαρμόζονται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις στις οποίες το Συμβούλιο θεσπίζει μόνο του νομοθεσία. Στις περιπτώσεις αυτές, το Κοινοβούλιο δεν ενεργεί ως συννομοθέτης, αλλά πρέπει να ζητείται η γνώμη του ή να δίνει την έγκρισή του.
Οι διαδικασίες αυτές χρησιμοποιούνται για συγκεκριμένους τομείς, όπως οι εξαιρέσεις στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς, το δίκαιο ανταγωνισμού και τα μέτρα για την καταπολέμηση των διακρίσεων.
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Έγκριση ή διαβούλευση
Υπάρχουν δύο είδη ειδικής νομοθετικής διαδικασίας: η διαδικασία έγκρισης και η διαδικασία διαβούλευσης.
Και στις δύο περιπτώσεις, η νομοθετική πρόταση υποβάλλεται κατά κανόνα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Ωστόσο, τα δύο είδη διαδικασίας διαφέρουν ως προς τον βαθμό συμμετοχής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Διαδικασία έγκρισης
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να εγκρίνει ή να απορρίψει νομοθετική πρόταση μέσω ψηφοφορίας με απόλυτη πλειοψηφία, αλλά δεν μπορεί να την τροποποιήσει.
Το Συμβούλιο μπορεί να εκδώσει νομοθετική πράξη μόνον αφού λάβει την έγκριση του Κοινοβουλίου. Το Συμβούλιο δεν μπορεί να παρακάμψει την απόφαση του Κοινοβουλίου.
Διαδικασία διαβούλευσης
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γνωμοδοτεί επί νομοθετικής πρότασης. Μπορεί να εγκρίνει την πρόταση, να την απορρίψει ή να προτείνει τροποποιήσεις.
Το Συμβούλιο δεν είναι νομικά υποχρεωμένο να συνεκτιμήσει τη γνώμη του Κοινοβουλίου, αλλά πρέπει να τη λάβει πριν εκδώσει τη νομοθετική πράξη.
Πότε χρησιμοποιείται η κάθε διαδικασία;
Διαδικασία έγκρισης
Η διαδικασία έγκρισης χρησιμοποιείται για:
- νέες νομοθετικές πράξεις της ΕΕ για την καταπολέμηση των διακρίσεων
- ορισμένες διεθνείς συμφωνίες που διαπραγματεύεται η ΕΕ
- αποφάσεις για σοβαρές παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων
- δράσεις της ΕΕ σε τομείς στους οποίους η ΕΕ δεν έχει κανονικά την εξουσία ανάληψης ενεργειών
Διαδικασία διαβούλευσης
Η διαδικασία διαβούλευσης χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις όπως:
- μέτρα για την πρόληψη της στρέβλωσης του ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά και εξαιρέσεις στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς
- εναρμόνιση των φόρων του κύκλου εργασιών, των ειδικών φόρων κατανάλωσης και άλλων μορφών έμμεσης φορολογίας
- συστάσεις και γνώμες που εγκρίνονται από το Συμβούλιο και την Επιτροπή
Νομική βάση
Οι ειδικές νομοθετικές διαδικασίες ορίζονται στο άρθρο 289 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Δείτε επίσης:
Ο ρόλος του Συμβουλίου στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ
Η συνήθης νομοθετική διαδικασία
Εκτελεστικές και κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις
Τελευταία ενημέρωση: 9 Απριλίου 2026