"Aby łatwiej było ci korzystać z portalu, używamy plików cookie. Niezbędne pliki cookie pozwalają na obsługę podstawowych funkcji portalu. Opcjonalne pliki cookie pomagają nam opracowywać anonimowe, zagregowane raporty statystyczne, abyśmy mogli lepiej odpowiadać na twoje potrzeby.
Rada ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów
Rada ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów, 14–15 czerwca 2021
Główne wyniki
Zatrudnienie i sprawy społeczne (poniedziałek 14 czerwca)
Europejska gwarancja dla dzieci
Rada przyjęła zalecenie ustanawiające europejską gwarancję dla dzieci. Zalecenie ma zapobiegać wykluczeniu społecznemu dzieci i zwalczać to zjawisko ‒ w tym celu gwarantuje dzieciom w potrzebie dostęp do kluczowych usług. Tym samym ma przyczynić się też do przestrzegania praw dziecka, gdyż pomoże zwalczać ubóstwo dzieci i wspierać równość szans.
Dokument zaleca zwłaszcza, by państwa członkowskie zagwarantowały skuteczny i darmowy dostęp do wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem, kształcenia i zajęć w szkole, przynajmniej jednego zdrowego posiłku każdego dnia nauki szkolnej oraz opieki zdrowotnej. Miałyby także zagwarantować skuteczny dostęp do zdrowego wyżywienia i odpowiednich warunków mieszkaniowych.
Państwa członkowskie powinny też wyznaczyć krajowego koordynatora ds. gwarancji dla dzieci i w ciągu 9 miesięcy od przyjęcia zalecenia przedstawić Komisji plan działania na okres do roku 2030 pozwalający je wdrożyć.
To zwycięstwo nie tylko prezydencji portugalskiej. To zwycięstwo 18 milionów dzieci w Unii Europejskiej zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Zwycięstwem jest zagwarantować wszystkim dzieciom w Europie edukację, opiekę, dobrej jakości usługi medyczne i przyzwoite warunki mieszkaniowe.
Ana Mendes Godinho, portugalska minister pracy, solidarności i zabezpieczenia społecznego
Ochrona dziecka w UE: europejska gwarancja dla dzieci (infografika)
Telepraca
Od wybuchu pandemii Covid-19 znacznie wzrosła liczba osób pracujących zdalnie. Według badania Eurofound w lipcu 2020 r. wyłącznie z domu pracowało 34% respondentów, podczas gdy w 2019 r. było to 5,4% zatrudnionych w UE-27. Rada przyjęła konkluzje w tej sprawie, w których zaznacza, że w związku z niedawnym wzrostem telepracy należy przyjrzeć się potencjałowi, ograniczeniom i zagrożeniom związanym z tym zjawiskiem. Apeluje do państw członkowskich, by m.in. rozważyły:
ustanowienie krajowych planów działania lub strategii, w których rozpatrywane byłyby szanse i zagrożenia wynikające z telepracy ‒ z uwzględnieniem perspektywy płci ‒ lub włączenie tego tematu do istniejących lub przyszłych strategii
zmianę polityki regulującej telepracę lub wydanie wytycznych, np. w sprawie organizacji i monitorowania czasu pracy, zagrożeń dla równości kobiet i mężczyzn, a w stosownym przypadku dodatków na pokrycie kosztów telepracy
ustanowienie lub zintensyfikowanie inicjatyw wzmacniających inspekcję pracy oraz zwiększających bezpieczeństwo i higienę pracy w świetle zagrożeń wynikających z telepracy.
Rada zaapelowała też do Komisji, by przeanalizowała kontekst i skutki telepracy w UE oraz stopień, w jakim obowiązujące przepisy socjalne i prawo pracy w UE zapewniają godziwe warunki pracy telepracownikom.
Dla milionów Europejczyków telepraca stała się czymś normalnym i będzie elementem modelu hybrydowego także po pandemii. Pracownicy korzystają z elastyczności i autonomii, którą daje to rozwiązanie, oraz z oszczędności czasowych, gdyż nie muszą dojeżdżać do pracy. Nie zapominajmy jednak o związanych z tym wyzwaniach, takich jak zacieranie się granic między pracą a życiem prywatnym czy izolacja pracowników. Zatwierdziliśmy dziś konkluzje, w których wzywamy państwa członkowskie, by z myślą o przyszłości pracy uwzględniły atuty telepracy i odniosły się do zagrożeń z nią związanych w krajowych strategiach lub politykach.
Ana Mendes Godinho, portugalska minister pracy, solidarności i zabezpieczenia społecznego
Rada zatwierdziła konkluzje, w których zwraca się do państw członkowskich (a w stosownym przypadku do Komisji), by podjęły działania przeciwdziałające pogłębianiu się w wyniku koronakryzysu niektórych długoterminowych niedogodności, z którymi borykają się kobiety. Miałyby też zadbać o to, by równość płci stała się siłą napędową odbudowy.
Państwa powinny m.in.:
promować równość płci i równość szans podczas opracowywania i wdrażania środków odbudowy, np. poprzez wspieranie pracowników w sektorach gospodarki, które ucierpiały najbardziej, takich jak handel detaliczny, sektor hotelarsko-gastronomiczny i turystyczny, zaspokajając przy tym szczególne potrzeby kobiet z uwzględnieniem wykształcenia, godzin pracy, bierności zawodowej, bezrobocia i umiejętności
zająć się kwestią godzenia życia zawodowego z rodzinnym i prywatnym, zarówno przez kobiety, jak i mężczyzn, zapewniając wszystkim pracownikom (w tym telepracownikom) takie same możliwości rozwoju kariery, w tym równy dostęp do stanowisk kierowniczych i decyzyjnych
promować równy dostęp do wszystkich dziedzin edukacji i ścieżek kariery, w tym zaradzić różnicom w umiejętnościach cyfrowych między płciami, doskonalić umiejętności cyfrowe oraz zwiększać uczestnictwo w studiach z obszaru STEM (nauki przyrodnicze, technologia, inżynieria i matematyka), zwłaszcza w IT
opracować i rozpowszechnić większą liczbę danych w podziale na płeć oraz informacje i badania na temat wpływu Covid-19 na równość płci.
Z uwagi na istniejącą wcześniej strukturalną nierówność płci na rynku pracy i w społeczeństwie jako takim (luka płacowa i luka opiekuńcza) kobiety niewspółmiernie bardziej doświadczały i doświadczają skutków pandemii Covid-19 i związanych z nią ograniczeń. Kobiety stanowią od 76% do 95% pracowników ochrony zdrowia, są więc bardziej narażone na zakażenie Covid-19. Zarazem na kobietach spoczywa nieproporcjonalnie więcej pracy nieodpłatnej (obowiązki domowe i opiekuńcze), której zakres w czasie kryzysu dodatkowo wzrósł.
Pandemia Covid-19 podobnie jak poprzednie kryzysy miała nierównomierne skutki: kobiety ucierpiały bardziej. Dotknęła stojące na pierwszej linii pracownice ochrony zdrowia, opiekunki, przedszkolanki, nauczycielki, sprzątaczki. Często zmagają się one z dodatkowymi wyzwaniami: opieką nad rodziną, podejmowaniem dodatkowej nieodpłatnej pracy i trudnościami w godzeniu pracy z życiem prywatnym. Nie mamy jednak jasnego obrazu tego, w jaki sposób ograniczyło to udział kobiet w rynku pracy i pogłębiło istniejące luki płacowe i opiekuńcze, a zmienić możemy tylko to, z czego jasno zdajemy sobie sprawę. Teraz, kiedy wychodzimy z kryzysu i przygotowujemy nasze społeczeństwa na przyszłość, musimy dopilnować, by nasze działania opierały się na konkretnych danych, które dadzą nam jasny obraz tego, co należy zmienić. Wtedy będziemy mogli podejmować świadome decyzje i korygować nierówności.
Mariana Vieira da Silva, minister stanu, prezydencja portugalska
Ok. 87 mln osób w Unii Europejskiej ma jakąś formę niepełnosprawności, a ponad połowa z nich (52%) czuje się w codziennym życiu dyskryminowana. W marcu 2021 r. Komisja Europejska przyjęła strategię na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami (2021–2030).
Rada przyjęła konkluzje, w których zatwierdza tę strategię. Zachęca w nich państwa członkowskie, by kontynuowały opracowywanie i uaktualnianie krajowych strategii i polityk wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, zadbały o skuteczną i spójną transpozycję i wdrożenie unijnych przepisów o dostępności produktów, usług, mediów, transportu i budynków, promowały rozwój środowiskowych usług społecznych zorientowanych na osobę i samodzielne życie oraz propagowały udział w życiu politycznym i publicznym. Miałyby także wziąć pod uwagę przedmiotową strategię, ustalając dobrowolne cele krajowe służące realizacji proponowanych celów planu działania na rzecz „Europejskiego filaru praw socjalnych”, i jak najlepiej wykorzystywać stosowne programy finansowe UE.
Prezydencja portugalska zdecydowanie popiera prawa osób z niepełnosprawnościami. Konkluzje są doskonałą okazją, by przełożyć słowa na czyny i nie zostawiać nikogo w tyle. Przyszedł czas na działania, dlatego niezmiernie ważne jest, że wszyscy chcemy realizować europejską strategię na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami 2021–2030, zgodnie z konwencją ONZ.
Ana Mendes Godinho, portugalska minister pracy, solidarności i zabezpieczenia społecznego
Prezydencja zreferowała ministrom stan prac nad dyrektywą o adekwatnych wynagrodzeniach minimalnych. Ministrowie wymienili poglądy na temat tego, jakich zmian na lepsze oczekują od dyrektywy, i zasygnalizowali, które z jej elementów są ich zdaniem zasadnicze, tym samym wskazując kierunek dalszych negocjacji.
Szczyt Społeczny w Porto z 7‒8 maja 2021 r. był kluczowym momentem w budowie Europy socjalnej.7 maja Parlament Europejski, Komisja, portugalska prezydencja Rady UE, unijni partnerzy społeczni oraz Platforma Społeczna podpisali „Zobowiązanie społeczne z Porto”. 8 maja zaś przywódcy UE uzgodnili Deklarację z Porto, w której ponowili zobowiązanie do realizacji „Europejskiego filaru praw socjalnych” i z zadowoleniem przyjęli główne cele odnośnego planu działania na 2030 r. w dziedzinie zatrudnienia, umiejętności i redukcji ubóstwa. W ramach działań następczych ministrowie dyskutowali o ustalaniu celów i monitorowaniu postępów w realizacji zasad filaru na szczeblu krajowym poprzez europejski semestr.
Wyzwania dla dialogu społecznego i rokowań zbiorowych
Ministrowie przeprowadzili również debatę orientacyjną o włączaniu partnerów społecznych w odbudowę poprzez plany odbudowy i odporności oraz o najlepszych podejściach do dialogu społecznego i rokowań zbiorowych w kontekście przyspieszenia transformacji cyfrowej, zwłaszcza z uwagi na potrzebę zapewnienia reprezentacji pracowników o nietypowych formach pracy i przysługującego im prawa do zrzeszania się.
Podczas dzisiejszej debaty prezentowaliśmy nasze różnorodne doświadczenia, mogliśmy więc podzielić się przemyśleniami na temat wyzwań, którymi będziemy musieli się zająć w krótkim, średnim i dłuższym terminie.
Ana Mendes Godinho, portugalska minister pracy, solidarności i zabezpieczenia społecznego
Prezydencja poinformowała ministrów o stanie prac nad kilkoma bieżącymi aktami ustawodawczymi: projektem dyrektywy o wzmocnieniu stosowania zasady równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości oraz dyrektywą Rady rozszerzającą ochronę przed dyskryminacją ze względu na religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną na dziedziny inne niż zatrudnienie. W przypadku obu tych dokumentów prezydencja portugalska przedstawiła sprawozdanie podsumowujące dyskusję państw członkowskich i prezentujące możliwe działania na rzecz porozumienia.
Europejski semestr, opieka długoterminowa i emerytury
Rada zatwierdziła ocenę realizacji zaleceń dla poszczególnych krajów na 2020 r. i 2019 r. oraz opinię Komitetu ds. Zatrudnienia i Komitetu Ochrony Socjalnej o zmienionej tablicy zawierającej nowe wskaźniki społeczne. Oba dokumenty wiążą się z europejskim semestrem, czyli ramami koordynowania polityki gospodarczej w Unii Europejskiej. Ministrowie zatwierdzili też wnioski z tegorocznych sprawozdań Komitetu Ochrony Socjalnej i Komisji Europejskiej o opiece długoterminowej i o adekwatności emerytur.
Ministrowie zatwierdzili konkluzje o dostępie do leków i wyrobów medycznych z myślą o silniejszej i odpornej UE. Choć w przypadku wielu chorób wyniki są bardzo dobre, należy uczynić więcej, by zapewnić szybki dostęp do innowacyjnych leków i wyrobów medycznych, zwłaszcza jeśli chodzi o kwestie zdrowia publicznego, takie jak opracowanie nowych środków przeciwdrobnoustrojowych. W konkluzjach Rada apeluje m.in. do Komisji o opracowanie pełnego wykazu potencjalnych i istniejących zdolności Europy do produkcji leków i wyrobów medycznych o krytycznym znaczeniu.
Pandemia ponownie zwróciła nam uwagę na potrójne wyzwanie: dostępność, podaż i przystępność cenową leków. Cieszę się, że ministrowie wspólnie zaapelowali dziś o reakcję na potrzeby strukturalne i o korzystny dla pacjentów i systemu zdrowotnego szybki dostęp do innowacyjnych leków.
Marta Temido, minister zdrowia Portugalii
Rada porozumiała się w sprawie projektu przepisów mających wzmocnić rolę Europejskiej Agencji Leków w przygotowaniu i zarządzaniu kryzysowym, jeśli chodzi o leki i wyroby medyczne.
Podejście ogólne uprawnia prezydencję Rady do podjęcia negocjacji z Parlamentem Europejskim w celu wypracowania wspólnego stanowiska.
Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób i transgraniczne zagrożenia zdrowotne
Prezydencja poinformowała ministrów o stanie prac nad dwoma bieżącymi projektami ustawodawczymi: nowelizacją rozporządzenia ustanawiającego Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób oraz projektem w sprawie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowotnych.
Pierwszy projekt ma dać europejskiemu centrum silniejszy mandat, by mogło lepiej wspierać państwa członkowskie i Komisję m.in. w monitorowaniu sytuacji epidemiologicznej w czasie rzeczywistym oraz w mobilizowaniu unijnych grup zadaniowych ds. zdrowia do pomocy w działaniach lokalnych. Proponowane rozporządzenie o zagrożeniach transgranicznych przewiduje opracowanie unijnego planu gotowości na kryzysy zdrowotne i pandemie i zaleca opracowanie planów krajowych (do oceny i poddania testom warunków skrajnych).
Szczegóły akredytacji znajdują się na tej stronie.
Udzielaniem akredytacji prasowej na szczyty międzynarodowe odbywające się w krajach spoza Unii Europejskiej będą zajmowały się organy rządowe tych krajów.
To zwycięstwo nie tylko prezydencji portugalskiej. To zwycięstwo 18 milionów dzieci w Unii Europejskiej zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Zwycięstwem jest zagwarantować wszystkim dzieciom w Europie edukację, opiekę, dobrej jakości usługi medyczne i przyzwoite warunki mieszkaniowe.
Pandemia Covid-19 podobnie jak poprzednie kryzysy miała nierównomierne skutki: kobiety ucierpiały bardziej. Dotknęła stojące na pierwszej linii pracownice ochrony zdrowia, opiekunki, przedszkolanki, nauczycielki, sprzątaczki. Często zmagają się one z dodatkowymi wyzwaniami: opieką nad rodziną, podejmowaniem dodatkowej nieodpłatnej pracy i trudnościami w godzeniu pracy z życiem prywatnym. Nie mamy jednak jasnego obrazu tego, w jaki sposób ograniczyło to udział kobiet w rynku pracy i pogłębiło istniejące luki płacowe i opiekuńcze, a zmienić możemy tylko to, z czego jasno zdajemy sobie sprawę. Teraz, kiedy wychodzimy z kryzysu i przygotowujemy nasze społeczeństwa na przyszłość, musimy dopilnować, by nasze działania opierały się na konkretnych danych, które dadzą nam jasny obraz tego, co należy zmienić. Wtedy będziemy mogli podejmować świadome decyzje i korygować nierówności.
Pandemia ponownie zwróciła nam uwagę na potrójne wyzwanie: dostępność, podaż i przystępność cenową leków. Cieszę się, że ministrowie wspólnie zaapelowali dziś o reakcję na potrzeby strukturalne i o korzystny dla pacjentów i systemu zdrowotnego szybki dostęp do innowacyjnych leków.