Επισκόπηση της διαδικασίας κυρώσεων της ΕΕ
Αρχειοθετημένο περιεχόμενο.
Κάντε κλικ στον παρακάτω σύνδεσμο για να βρείτε τις τελευταίες πληροφορίες για το πώς η ΕΕ θεσπίζει και επανεξετάζει τις κυρώσεις της.
Επισκόπηση της διαδικασίας κυρώσεων της ΕΕ
Τι είναι οι κυρώσεις της ΕΕ;
Προληπτικά μέτρα, γνωστά και ως περιοριστικά μέτρα, τα οποία δίνουν στην ΕΕ τη δυνατότητα να αντιδρά σε πολιτικές προκλήσεις και εξελίξεις που αντιβαίνουν στους στόχους και τις αξίες της.
Ποιος αποφασίζει την επιβολή κυρώσεων της ΕΕ;
Αυτόνομες κυρώσεις της ΕΕ: Το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίζει την επιβολή κυρώσεων με δική του πρωτοβουλία, βάσει πρότασης της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΥΕ) ή των κρατών μελών. Οι κυρώσεις ισχύουν συνήθως για 12 μήνες.
Τα περιοριστικά μέτρα θεσπίζονται με αποφάσεις Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ) του Συμβουλίου.
Πώς λειτουργούν;
- Ταξιδιωτική απαγόρευση: Απαγορεύει στα καταχωρισμένα άτομα την είσοδο στο έδαφος της ΕΕ ή τη διέλευση από αυτό
- Δέσμευση περιουσιακών στοιχείων: Αφορά κεφάλαια ή οικονομικούς πόρους των καταχωρισμένων προσώπων
- Κεφάλαια: Απαγορεύεται σε πολίτες και επιχειρήσεις της ΕΕ να διαθέτουν κεφάλαια στα άτομα και τις οντότητες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο
Πώς εκδίδονται οι αποφάσεις του Συμβουλίου για κυρώσεις;
Βήμα 1: Η ΥΕ υποβάλλει πρόταση (προτεινόμενα μέτρα)
Βήμα 2: Τα σχετικά προπαρασκευαστικά όργανα του Συμβουλίου εξετάζουν και συζητούν τα προτεινόμενα μέτρα
Βήμα 3: Η ΕΜΑ (2ο τμήμα) συμφωνεί επί της νομοθετικής πράξης
Βήμα 4: Το Συμβούλιο εκδίδει την απόφαση
Βήμα 5: Η απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ποια όργανα κι επιτροπές του Συμβουλίου εμπλέκονται;
- η Ομάδα του Συμβουλίου που είναι υπεύθυνη για τη γεωγραφική περιοχή στην οποία ανήκει η χώρα κατά της οποίας στρέφονται τα μέτρα, ή θεματική Ομάδα (π.χ. σχετικά με ανθρώπινα δικαιώματα, θέματα κυβερνοχώρου)
- εάν κρίνεται αναγκαίο, η Επιτροπή Πολιτικής και Ασφάλειας (ΕΠΑ)
- η Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων (ΕΜΑ, 2ο τμήμα)
Αν η απόφαση του Συμβουλίου περιλαμβάνει:
- δέσμευση περιουσιακών στοιχείων
- ή/και άλλες μορφές οικονομικών μέτρων
- ή/και οικονομικές κυρώσεις
Πρέπει να εκδοθεί κανονισμός του Συμβουλίου.
Πώς εκδίδονται οι κανονισμοί του Συμβουλίου για κυρώσεις;
Βήμα 1: Η ΥΕ και η Επιτροπή υποβάλλουν κοινή πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου.
Βήμα 2: Τα σχετικά προπαρασκευαστικά όργανα του Συμβουλίου εξετάζουν και συζητούν τα προτεινόμενα μέτρα
Βήμα 3: Η ΕΜΑ (2ο τμήμα) συμφωνεί επί της νομοθετικής πράξης
Βήμα 4: Το Συμβούλιο εκδίδει τον κανονισμό
Βήμα 5: Ο κανονισμός δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βήμα 6: Το Συμβούλιο ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η απόφαση και ο κανονισμός του Συμβουλίου συνήθως εκδίδονται μαζί και αρχίζουν να ισχύουν την ημέρα της έκδοσής τους. Έτσι, και οι δύο νομοθετικές πράξεις παράγουν τα αποτελέσματά τους ταυτόχρονα (δέσμευση περιουσιακών στοιχείων).
Ποιος τις εφαρμόζει;
Εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη.
Η Επιτροπή επαληθεύει ότι τα κράτη μέλη έχουν εφαρμόσει τους κανονισμούς καταλλήλως και εγκαίρως. Πρέπει να επιβάλλονται εντός της ΕΕ από πολίτες και φορείς. Επανεξετάζονται τακτικά.
Ανάλογα με την εξέλιξη της κατάστασης, το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει ανά πάσα στιγμή
- την τροποποίηση
- την παράταση
- την άρση τους
Ποιος ευθυγραμμίζεται με αυτές;
Οι κυρώσεις είναι πιο αποτελεσματικές όταν ευθυγραμμίζονται πλήρως η ΕΕ και ομοϊδεάτες εταίροι όπως:
- υποψήφιες χώρες
- χώρες ΕΖΕΣ/ΕΟΧ
- μέλη της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης
Πώς ενημερώνονται για τις κυρώσεις τα στοχευόμενα πρόσωπα;
Τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που υπόκεινται σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων ή σε ταξιδιωτικούς περιορισμούς ενημερώνονται:
- ατομικά με επιστολή (εάν είναι γνωστή η διεύθυνσή τους)
- με ανακοίνωση που δημοσιεύει το Συμβούλιο στη σειρά «C» της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Αίτηση άρσης των περιοριστικών μέτρων
Τα πρόσωπα και οι οντότητες του καταλόγου μπορούν:
- να υποβάλουν αίτηση στο Συμβούλιο, με συνοδευτικά έγγραφα, με την οποία να ζητούν να επανεξεταστεί η υπαγωγή τους στα περιοριστικά μέτρα
- να προσβάλουν την απόφαση του Συμβουλίου ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης: Άρθρα 275 και 263 (Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης)