Φορολόγηση της ψηφιακής οικονομίας

Γιατί είναι αναγκαία η δίκαιη φορολόγηση της ψηφιακής οικονομίας;

Η ψηφιακή οικονομία έχει αποφέρει πολλά οφέλη στους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, η εμφάνιση ορισμένων ψηφιακών δραστηριοτήτων και νέων επιχειρηματικών μοντέλων δημιουργεί όλο και μεγαλύτερες προκλήσεις για τα υφιστάμενα φορολογικά συστήματα. Είναι σημαντικό να καταβάλλουν όλοι οι τομείς των οικονομιών μας το μερίδιο φόρων που τους αναλογεί και να συμβάλλουν στη λειτουργία των κοινωνιών μας.

Οι κανόνες που διέπουν σήμερα θέματα διεθνούς φορολογίας είναι σχεδιασμένοι για επιχειρήσεις με φυσική παρουσία σε μια δεδομένη χώρα. Η αυξανόμενη ψηφιοποίηση των οικονομιών δημιουργεί δυσκολίες από άποψη φορολογίας, όπως η μείωση των φορολογικών εσόδων λόγω της καταχρηστικής φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής. Ως εκ τούτου, πρέπει να επικαιροποιηθούν αναλόγως οι φορολογικοί κανόνες.

Με την ανάδυση νέων τεχνολογιών και επιχειρηματικών μοντέλων, πολλές ψηφιακές επιχειρήσεις:

• έχουν χρήστες και πελάτες σε χώρα στην οποία δεν έχουν φυσική επιχειρηματική παρουσία
• αποκομίζουν κέρδος από την αλληλεπίδραση με χρήστες και πελάτες, χρησιμοποιώντας τα δεδομένα και τα στοιχεία που αυτοί συνεισφέρουν

Δεδομένου ότι οι φορολογικοί κανόνες εξακολουθούν να προϋποθέτουν φυσική παρουσία, τα κέρδη από ψηφιακές δραστηριότητες συχνά δεν φορολογούνται στην περιοχή δικαιοδοσίας της αγοράς (δηλαδή στη χώρα όπου βρίσκονται οι χρήστες και οι καταναλωτές).

Παγκόσμια μεταρρύθμιση των διεθνών κανόνων για τη φορολόγηση των εταιρειών (επιχειρήσεων)

Η νομοθεσία της ΕΕ για τους κανόνες φορολογίας των επιχειρήσεων συνδέεται στενά με τις προσπάθειες εξεύρεσης παγκόσμιων λύσεων, από τις οποίες και καθοδηγείται. Η G20 και ο ΟΟΣΑ ηγούνται των διαπραγματεύσεων για τη διεθνή φορολόγηση της ψηφιακής οικονομίας με σκοπό την επίτευξη συναίνεσης για μια μακροπρόθεσμη παγκόσμια λύση.

Οι εργασίες διεξάγονται κυρίως από το Πλαίσιο χωρίς αποκλεισμούς των ΟΟΣΑ/G20 για τη διάβρωση της φορολογικής βάσης και τη μετατόπιση των κερδών (BEPS). Στην πρωτοβουλία αυτή συμμετέχουν ήδη 140 χώρες και περιοχές δικαιοδοσίας.

Στις 8 Οκτωβρίου 2021 το Πλαίσιο χωρίς αποκλεισμούς των ΟΟΣΑ/G20 για την BEPS κατέληξε σε συμφωνία σχετικά με τις βασικές πτυχές μιας μεταρρύθμισης των διεθνών κανόνων για τη φορολόγηση των κερδών των πολυεθνικών επιχειρήσεων. Η συμφωνία αυτή παρουσιάζεται στη δήλωση σχετικά με μια λύση δύο πυλώνων για την αντιμετώπιση των φορολογικών προκλήσεων που προκύπτουν από την ψηφιοποίηση της οικονομίας, γνωστή και ως «Δήλωση του Πλαισίου χωρίς αποκλεισμούς των ΟΟΣΑ/G20 για την BEPS του Οκτωβρίου 2021».

Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ εξέφρασαν την υποστήριξή τους στη δήλωση, τόσο ως μέλη του Πλαισίου χωρίς αποκλεισμούς όσο και στο Συμβούλιο ECOFIN και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Η δήλωση του Πλαισίου χωρίς αποκλεισμούς των ΟΟΣΑ/G20 για την BEPS του Οκτωβρίου 2021 προβλέπει μια λύση δύο πυλώνων.

Ο πρώτος πυλώνας αποτελείται από κανόνες και ρυθμίσεις που θα επιτρέψουν την ανακατανομή των δικαιωμάτων φορολόγησης μεταξύ των περιοχών δικαιοδοσίας όπου οι μεγαλύτεροι και πιο κερδοφόροι πολυεθνικοί όμιλοι έχουν το μερίδιο αγοράς τους και αποκομίζουν κέρδη.

Ο δεύτερος πυλώνας περιλαμβάνει ουσιαστικά κανόνες για την ελάχιστη πραγματική φορολόγηση των μεγαλύτερων πολυεθνικών ομίλων, με στόχο τη μείωση των ευκαιριών διάβρωσης της φορολογικής βάσης και μετατόπισης κερδών. Με τον δεύτερο πυλώνα επιδιώκεται επίσης να διασφαλιστεί η καταβολή του συμφωνηθέντος παγκόσμιου ελάχιστου συντελεστή φορολογίας των εταιρειών (15%).

Πρώτος πυλώνας: Ανακατανομή των δικαιωμάτων φορολόγησης

Το βασικό προϊόν που αναμένεται να προκύψει στο πλαίσιο του πρώτου πυλώνα είναι μια πολυμερής σύμβαση με βάση την οποία τα συμβαλλόμενα μέρη θα μπορούν να ασκήσουν (ή αλλιώς να «ανακατανείμουν») ένα νέο δικαίωμα φορολόγησης («ποσό Α»).

Το κείμενο θα καλύπτει ευρύ πεδίο κανόνων σχετικά με

• το πεδίο εφαρμογής, το συνδετικό στοιχείο, τη φορολογική βάση
• κανόνες άντλησης εσόδων για την εξάλειψη της διπλής φορολογίας
• την πρόληψη και την επίλυση διαφορών
• την κατάργηση και την αναστολή μονομερών μέτρων (όπως οι εθνικοί ψηφιακοί φόροι)
• την έναρξη ισχύος της συμφωνίας

Το «ποσό Β» του πρώτου πυλώνα θα αυξήσει τη φορολογική βεβαιότητα με τη δημιουργία τυποποιημένων δεικτών αναφοράς μεταβιβαστικής τιμολόγησης για συνήθεις τύπους συναλλαγών.

Δεύτερος πυλώνας: Ελάχιστη πραγματική φορολόγηση

Οι εργασίες όσον αφορά τον δεύτερο πυλώνα έχουν σημειώσει ταχύτερη πρόοδο συγκριτικά με τον πρώτο πυλώνα. Το Πλαίσιο χωρίς αποκλεισμούς των ΟΟΣΑ/G20 για την BEPS ενέκρινε τους πρότυπους κανόνες του ΟΟΣΑ με τίτλο «Φορολογικές προκλήσεις που προκύπτουν από την ψηφιοποίηση της οικονομίας — παγκόσμιοι πρότυποι κανόνες κατά της διάβρωσης της φορολογικής βάσης (δεύτερος πυλώνας)» στις 14 Δεκεμβρίου 2021. Όλα τα κράτη μέλη έχουν συμμορφωθεί με τους κανόνες αυτούς.

Η ελάχιστη πραγματική φορολόγηση, η οποία αποτελεί το ουσιωδέστερο στοιχείο του δεύτερου πυλώνα, βασίζεται σε δύο βασικούς κανόνες, γνωστούς και ως παγκόσμιους πρότυπους κανόνες κατά της διάβρωσης της φορολογικής βάσης (κανόνες GloBE):

• τον κανόνα σχετικά με τη συμπερίληψη του εισοδήματος (κανόνας IIR)
• τον κανόνα σχετικά με τις πληρωμές που υπόκεινται σε μειωμένη φορολόγηση (κανόνας UTPR)

Με τους κανόνες αυτούς επιδιώκεται να διασφαλιστεί ότι τα κέρδη που αποκομίζουν πολυεθνικοί όμιλοι με κύκλο εργασιών τουλάχιστον 750 εκατ. ευρώ φορολογούνται με πραγματικό συντελεστή τουλάχιστον 15%.

Οι κανόνες του δεύτερου πυλώνα μεταφέρθηκαν στο δίκαιο της ΕΕ με οδηγία του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 2022, σχετικά με την εξασφάλιση παγκόσμιου ελάχιστου επιπέδου φορολογίας των ομίλων πολυεθνικών επιχειρήσεων και των εγχώριων ομίλων μεγάλης κλίμακας στην Ένωση.

Οριστικοποίηση των δύο πυλώνων

Κατά τη συνεδρίασή του στις 10 και 11 Ιουλίου 2023, το Πλαίσιο χωρίς αποκλεισμούς των ΟΟΣΑ/G20 για την BEPS σημείωσε περαιτέρω πρόοδο όσον αφορά τα υπόλοιπα στοιχεία του έργου δύο πυλώνων. Ως ένα από τα βασικά σημεία, επιβεβαιώθηκε ότι η τελική συμφωνία σχετικά με την πολυμερή σύμβαση και η υπογραφή της αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2023.

• Δήλωση σχετικά με μια λύση δύο πυλώνων για την αντιμετώπιση των φορολογικών προκλήσεων που προκύπτουν από την ψηφιοποίηση της οικονομίας (ΟΟΣΑ, 8 Οκτωβρίου 2021)
• Οδηγία του Συμβουλίου σχετικά με την εξασφάλιση παγκόσμιου ελάχιστου επιπέδου φορολογίας των ομίλων πολυεθνικών επιχειρήσεων και των εγχώριων ομίλων μεγάλης κλίμακας στην Ένωση (Επίσημη εφημερίδα της ΕΕ)

Φορολογική πολιτική της ΕΕ για την ψηφιακή οικονομία

Η ΕΕ πραγματοποιεί εργασίες σε διάφορους τομείς, ώστε να διασφαλίσει ότι οι ισχύοντες φορολογικοί κανόνες είναι κατάλληλοι για την ψηφιακή εποχή. Τα ζητήματα αυτά συγκαταλέγονται στις κορυφαίες προτεραιότητές της από το 2017.

Τον Μάρτιο του 2018 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε νέους κανόνες για τη διασφάλιση της δίκαιης φορολόγησης των ψηφιακών δραστηριοτήτων στην ΕΕ, οι οποίοι προωθούν και την ανάπτυξη. Οι προτάσεις της Επιτροπής έχουν πλέον τεθεί σε αναμονή, δεδομένου ότι οι διαπραγματεύσεις για το Πλαίσιο χωρίς αποκλεισμούς των ΟΟΣΑ/G20 σημειώνουν πρόοδο. Εάν επιτευχθεί συνολική λύση και συμφωνία στο πλαίσιο αυτών των διαπραγματεύσεων και εφαρμοστούν αποτελεσματικά, οι προτάσεις θα καταστούν παρωχημένες.

Η δέσμη μέτρων του 2018 για τη φορολόγηση της ψηφιακής οικονομίας περιλάμβανε δύο νομοθετικές προτάσεις με σκοπό:

• τη μεταρρύθμιση των κανόνων φορολόγησης των εταιρειών, ώστε τα κέρδη να φορολογούνται στον τόπο όπου οι εταιρείες έχουν σημαντική ψηφιακή παρουσία
• την ανάπτυξη ενός προσωρινού φόρου για τα έσοδα που προέρχονται από τις ψηφιακές υπηρεσίες (φόρος ψηφιακών υπηρεσιών)

• Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, 19 Οκτωβρίου 2017
• Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τη φορολόγηση της ψηφιακής οικονομίας, 30 Νοεμβρίου 2017
• Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με τη φορολόγηση των εταιρειών με σημαντική ψηφιακή παρουσία
• Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου ψηφιακών υπηρεσιών επί εσόδων που προκύπτουν από την παροχή ορισμένων ψηφιακών υπηρεσιών

Διοικητική συνεργασία για την ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών

Καίριο δομικό στοιχείο της φορολογικής πολιτικής της ΕΕ είναι η διοικητική συνεργασία μέσω της ανταλλαγής φορολογικών πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών. Έτσι διασφαλίζεται ευκολότερα η αποτελεσματική είσπραξη των εσόδων.

Η ψηφιοποίηση της οικονομίας παρουσιάζει ιδιαίτερες προκλήσεις, καθώς οι εθνικές φορολογικές αρχές ενδέχεται να μην έχουν πρόσβαση σε ορισμένα είδη πληροφοριών σχετικά με τα έσοδα ή τα εισοδήματα από ψηφιακές οικονομικές δραστηριότητες.

Προκειμένου να ξεπεραστεί αυτό το πρόβλημα, και σύμφωνα με τα πρότυπα που έχουν συμφωνηθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, η ΕΕ διευρύνει το πεδίο εφαρμογής της διοικητικής συνεργασίας μέσω στοχευμένων τροποποιήσεων της οδηγίας για τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας (ΟΔΣ).

Τον Μάρτιο του 2021 το Συμβούλιο ενέκρινε νέους κανόνες (ΟΔΣ7) βάσει των οποίων, από το 2023 και έπειτα, οι φορολογικές αρχές των κρατών μελών ανταλλάσσουν αυτόματα πληροφορίες σχετικά με τα εισοδήματα που αποκομίζουν οι πωλητές σε ψηφιακές πλατφόρμες. Αυτό συμβάλλει στα εξής:

• πρόληψη της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής όσον αφορά δραστηριότητες σε τέτοιες πλατφόρμες
• ενίσχυση της φορολογικής δικαιοσύνης
• προώθηση ισότιμων όρων ανταγωνισμού τόσο για τις πλατφόρμες όσο και για τους πωλητές

Στις 17 Οκτωβρίου 2023 το Συμβούλιο θέσπισε οδηγία που περιλαμβάνει νέα δέσμη τροποποιήσεων των κανόνων της ΟΔΣ (ΟΔΣ8). Οι αλλαγές αφορούσαν κυρίως:

• την ενημέρωση και την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με έσοδα από συναλλαγές σε κρυπτοστοιχεία
• την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με φορολογικές ερμηνευτικές αποφάσεις για τους πλουσιότερους (με μεγάλη καθαρή αξία) ιδιώτες

Στόχος ήταν η ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των φορολογικών διοικήσεων και η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής των υποχρεώσεων καταχώρισης και υποβολής στοιχείων.

Οι κανόνες της ΟΔΣ8 καλύπτουν πρόσθετες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων και εσόδων, όπως τα κρυπτοστοιχεία. Οι φορολογικές αρχές πρέπει να ανταλλάσσουν αυτόματα πληροφορίες που παρέχουν οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων. Μέχρι στιγμής, οι φορολογικές διοικήσεις των κρατών μελών δυσκολεύονται να διασφαλίσουν φορολογική συμμόρφωση στον συγκεκριμένο τομέα. Δεδομένου ότι τα κρυπτοστοιχεία είναι αποκεντρωμένα και αποτελούν εύκολα αντικείμενο διασυνοριακών συναλλαγών, απαιτείται ισχυρή διεθνής διοικητική συνεργασία προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική είσπραξη των φόρων.

• Πώς η ΕΕ ρυθμίζει τις αγορές κρυπτοστοιχείων (γενικές πληροφορίες)
• Οδηγία του Συμβουλίου σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας (Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ)
• Το Συμβούλιο εκδίδει οδηγία για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των εθνικών φορολογικών αρχών (ΟΔΣ8) (δελτίο Τύπου, 17 Οκτωβρίου 2023)
• Φορολογία: Το Συμβούλιο εγκρίνει νέους κανόνες για να ενισχύσει τη διοικητική συνεργασία και να συμπεριλάβει τις πωλήσεις μέσω ψηφιακών πλατφορμών (δελτίο Τύπου, 22 Μαρτίου 2021)

Στις 14 Απριλίου 2025 το Συμβούλιο θέσπισε νέους κανόνες (ΟΔΣ9) με σκοπό την ενίσχυση της συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με την ελάχιστη πραγματική φορολόγηση των εταιρειών.

Με τους νέους κανόνες:

• δημιουργείται ενοποιημένο τυποποιημένο έντυπο με το οποίο οι πολυεθνικοί όμιλοι επιχειρήσεων και οι εγχώριοι όμιλοι μεγάλης κλίμακας θα υποχρεούνται να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων που υπέχουν βάσει της οδηγίας για τον δεύτερο πυλώνα, η οποία υλοποιεί την παγκόσμια συμφωνία G20/ΟΟΣΑ
• ενισχύεται η ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των φορολογικών αρχών
• μειώνεται ο διοικητικός φόρτος για τις επιχειρήσεις

Η ΟΔΣ9 θα πρέπει να μεταφερθεί στις εθνικές νομοθεσίες όλων των κρατών μελών μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

• Συμφωνία του Συμβουλίου για ενίσχυση της συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με την ελάχιστη πραγματική φορολόγηση των εταιρειών (δελτίο Τύπου, 11 Μαρτίου 2025)

Δέσμη μέτρων για τον ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή

Η ΕΕ επεξεργάζεται επίσης νέα μέτρα για τη μεταρρύθμιση του συστήματος φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) της ΕΕ, ώστε να καταστεί κατάλληλο για την ψηφιακή εποχή.

Ο ΦΠΑ αποτελεί μια από τις σημαντικότερες πηγές εσόδων για τις αρχές των κρατών μελών, συμβάλλοντας σε δημόσιες υπηρεσίες, όπως η εκπαίδευση, η υγειονομική περίθαλψη, οι βιβλιοθήκες και οι δημόσιες μεταφορές. Κάθε χρόνο, τα κράτη μέλη της ΕΕ συγκεντρώνουν περίπου 1 τρισ. ευρώ υπό μορφή εσόδων από τον ΦΠΑ στην ΕΕ.

Μέρος του ΦΠΑ διατίθεται επίσης στον προϋπολογισμό της ΕΕ ως «ίδιος πόρος». Η συνεισφορά στον προϋπολογισμό της ΕΕ το 2022 ανήλθε περίπου στα 20 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, σημαντικά ποσά εσόδων από τον ΦΠΑ εξακολουθούν να μην εισπράττονται και να χάνονται λόγω απάτης, κακοδιοίκησης, πτωχεύσεων και αφερεγγυότητας, καθώς και άλλων παραγόντων.

Στις 11 Μαρτίου 2025 το Συμβούλιο έδωσε την τελική του έγκριση για τη συμφωνία σχετικά με τη δέσμη μέτρων για τον «ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή», η οποία επιδιώκει να συμβάλει στην αντιμετώπιση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ, στη στήριξη των επιχειρήσεων και στην προώθηση της ψηφιοποίησης.

Με τους νέους κανόνες:

• βελτιώνεται η μονοαπευθυντική θυρίδα για το ηλεκτρονικό σύστημα εγγραφής στα μητρώα ΦΠΑ
• υποχρεούνται οι διαδικτυακές πλατφόρμες να καταβάλλουν ΦΠΑ για τη μεταφορά επιβατών και τη βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτων, όταν απαλλάσσονται οι μεμονωμένοι πάροχοι υπηρεσιών
• ψηφιοποιούνται πλήρως οι υποχρεώσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων έως το 2030 με βάση την ηλεκτρονική τιμολόγηση όσον αφορά τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται διασυνοριακά στην ΕΕ

• Φορολογία: Έγκριση δέσμης μέτρων από το Συμβούλιο για τον ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή (δελτίο Τύπου, 11 Μαρτίου 2025)

Μονοαπευθυντική θυρίδα για την εγγραφή στα μητρώα ΦΠΑ

Οι «μονοαπευθυντικές θυρίδες» επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να δηλώνουν και να αποδίδουν τον ΦΠΑ που οφείλεται για τις πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών τους σε άλλες χώρες της ΕΕ μέσω της αρχής ενός μόνο κράτους μέλους και σε μία μόνο γλώσσα.

Ωστόσο, όταν μια εταιρεία επιδιώκει να πωλήσει αγαθά και υπηρεσίες σε καταναλωτές σε έτερα κράτη μέλη (από εγκατάσταση που λειτουργεί στα συγκεκριμένα κράτη μέλη) οφείλει να είναι εγγεγραμμένη στα μητρώα ΦΠΑ σε αυτά τα άλλα κράτη μέλη. Το ίδιο πρόβλημα αφορά τους εμπορευόμενους που επιθυμούν απλώς να μεταφέρουν αποθέματα σε άλλο κράτος μέλος για αποθήκευση.

Για να αντιμετωπιστεί αυτό, σύμφωνα με τους νέους κανόνες στο πεδίο εφαρμογής των υφιστάμενων «μονοαπευθυντικών θυρίδων» θα περιλαμβάνονται πλέον, πέραν των διασυνοριακών προμηθειών, και οι πωλήσεις από επιχειρήσεις προς καταναλωτές ορισμένων ειδών, όπως η ηλεκτρική ενέργεια ή το φυσικό αέριο, οι οποίες διενεργούνται σε έτερο κράτος μέλος.

Η αλλαγή αυτή θα επιτρέψει σε περισσότερες επιχειρήσεις να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις τους όσον αφορά τον ΦΠΑ μέσω ενιαίας διαδικτυακής πύλης σε μία μόνο γλώσσα.

Το μέτρο αυτό αναμένεται να εξοικονομήσει για τις επιχειρήσεις —και ιδίως τις ΜμΕ— περίπου 8,8 δισ. ευρώ σε δαπάνες εγγραφής και διοικητικές δαπάνες σε διάστημα δέκα ετών.

• Η μονοαπευθυντική θυρίδα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)

Στις 13 Μαΐου 2025 το Συμβούλιο κατέληξε σε συμφωνία για νέα οδηγία σχετικά με τους κανόνες ΦΠΑ για τις εξ αποστάσεως πωλήσεις εισαγόμενων αγαθών και για τον ΦΠΑ στις εισαγωγές. Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι έμποροι ή οι πλατφόρμες της αλλοδαπής θα υπόκεινται σε ΦΠΑ κατά την εισαγωγή και σε ΦΠΑ επί των εξ αποστάσεως πωλήσεων εισαγόμενων αγαθών στο κράτος μέλος του τελικού προορισμού των αγαθών. Αυτό θα ενθαρρύνει τη χρήση της υπηρεσίας μίας στάσης για τις εισαγωγές (IOSS), καθώς οι έμποροι ή οι πλατφόρμες της αλλοδαπής που δεν την χρησιμοποιούν θα πρέπει να έχουν εγγραφεί στα μητρώα κάθε κράτους μέλους.

• Κανόνες ΦΠΑ: Καθορισμός της θέσης του Συμβουλίου σχετικά με οδηγία που απλουστεύει την είσπραξη φόρων για εισαγωγές (δελτίο Τύπου, 13 Μαΐου 2025)

ΦΠΑ για την οικονομία των πλατφορμών

Τα τελευταία χρόνια, η οικονομία των πλατφορμών έχει αναπτυχθεί σημαντικά, με τις επιγραμμικές πλατφόρμες να συνδέουν ορισμένους παρόχους υπηρεσιών και καταναλωτές.

Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες ΦΠΑ, πολλοί πάροχοι υπηρεσιών μίσθωσης ακινήτων και μεταφοράς επιβατών μέσω επιγραμμικών πλατφορμών δεν καταβάλλουν ΦΠΑ. Πολλοί από αυτούς τους παρόχους —είτε πρόκειται για μεμονωμένα πρόσωπα είτε για μικρές επιχειρήσεις— συνήθως δεν υποχρεούνται να εγγραφούν στα μητρώα ΦΠΑ ή απλώς αγνοούν ότι ενδέχεται να έχουν υποχρέωση καταβολής ΦΠΑ για τις υπηρεσίες που προσφέρουν.

Στους τομείς της μίσθωσης ακινήτων και της μεταφοράς επιβατών, οι πάροχοι βρίσκονται σε άμεσο ανταγωνισμό με τους παραδοσιακούς παρόχους που είναι εγγεγραμμένοι στα μητρώα ΦΠΑ, όπως τα ξενοδοχεία και οι ιδιωτικές εταιρείες μεταφορών. Για παράδειγμα, τα ξενοδοχεία σε μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις έχουν ως ανταγωνιστές τις επιγραμμικές πλατφόρμες που προσφέρουν χιλιάδες καταχωρίσεις στις ίδιες πόλεις. Πολλές από αυτές τις καταχωρίσεις δεν υπόκεινται σε φορολόγηση.

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι εν λόγω πλατφόρμες θα είναι υπεύθυνες για την είσπραξη και την απόδοση του ΦΠΑ στις φορολογικές αρχές όταν δεν το πράττουν οι πάροχοι των αντίστοιχων υπηρεσιών.

Αυτό θα συμβάλει στη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ των επιγραμμικών πλατφορμών, αφενός, και των παραδοσιακών παρόχων υπηρεσιών βραχυχρόνιας στέγασης και μεταφορών, αφετέρου.

Παράλληλα θα διευκολυνθεί η κατανόηση και η τήρηση των κανονισμών ΦΠΑ για τις ΜμΕ, υπό το πρίσμα μάλιστα των διαφορών μεταξύ των κρατών μελών, δημιουργώντας παράλληλα σημαντικά πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ.

• Η οικονομία των πλατφορμών στην ΕΕ

Ψηφιακή υποβολή στοιχείων ΦΠΑ

Επί του παρόντος, οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούν πωλήσεις στα κράτη μέλη της ΕΕ υποβάλλουν ανά μερικές εβδομάδες «ανακεφαλαιωτικό πίνακα» στην εθνική φορολογική αρχή τους, ο οποίος παρέχει επισκόπηση των πωλήσεών τους προς επιχειρήσεις σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ.

Η καθυστερημένη ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τον ΦΠΑ δημιουργεί ένα κενό που εκμεταλλεύονται οι δράστες απάτης, καθώς δυσχεραίνεται ο γρήγορος εντοπισμός ύποπτων ή δόλιων συναλλαγών από τις αρχές.

Οι νέοι κανόνες θα δημιουργήσουν ένα ψηφιακό σύστημα υποβολής στοιχείων σε πραγματικό χρόνο για τον ΦΠΑ μέσω ηλεκτρονικών τιμολογίων με βάση το υφιστάμενο ευρωπαϊκό πρότυπο ηλεκτρονικής τιμολόγησης.

Οι επιχειρήσεις θα εκδίδουν ηλεκτρονικά τιμολόγια για τις διασυνοριακές συναλλαγές, υποβάλλοντας αυτόματα τα στοιχεία στις φορολογικές αρχές, οι οποίες στη συνέχεια θα τα κοινοποιούν μέσω ενός νέου συστήματος ΤΠ για τον εντοπισμό ενδεχόμενων ύποπτων δραστηριοτήτων.

Το σύστημα της ΕΕ πρόκειται να τεθεί σε ισχύ το 2030, με πλήρη διαλειτουργικότητα μεταξύ των εθνικών συστημάτων έως το 2035.

Το σύστημα ηλεκτρονικής τιμολόγησης:

• θα μειώσει την απάτη στον τομέα του ΦΠΑ έως και 11 δισ. ευρώ ετησίως
• θα μειώσει το διοικητικό κόστος και το κόστος συμμόρφωσης για τους εμπορευόμενους στην ΕΕ κατά περισσότερο από 4,1 δισ. ευρώ ετησίως την επόμενη δεκαετία
• θα διασφαλίσει τη διαλειτουργικότητα μεταξύ των υφιστάμενων εθνικών συστημάτων σε ολόκληρη την ΕΕ

• Φόρος προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) στην ΕΕ

Δείτε επίσης