Cé mhéad gáis atá stóráilte ag tíortha an Aontais?

Mar fhreagairt ar an ngéarchéim fuinnimh in 2022 arbh iad ionradh na Rúise ar an Úcráin agus soláthairtí gáis na hEorpa a bheith á n-úsáid mar uirlis troda ba chúis léi, rinne an tAontas bearta chun na cúltaiscí gáis a mhéadú. Sna blianta ina dhiaidh sin, d’éirigh leis an Aontas cúltaiscí flúirseacha gáis a fháil i bhfad roimh an ngeimhreadh.

Anois agus buaicphointe na géarchéime fuinnimh taobh thiar dínn, tá laghdú tagtha ar na cúltaiscí gáis arís; mar sin féin, in 2025, bhí siad fós os cionn mheán 2021.

An acmhainneacht stórála gáis agus na leibhéil líonta i ngach Ballstát

Tá saoráidí stórála gáis ar a gcríoch ag an gcuid is mó de Bhallstáit an Aontais. Is in acmhainneachtaí stórála cúig thír (an Ghearmáin, an Iodáil, an Fhrainc, an Ísiltír agus an Ostair) atá dhá thrian d’acmhainneacht iomlán an Aontais.

Faoin rialachán maidir le stóráil gáis, ba cheart do thíortha nach bhfuil saoráidí stórála gáis acu 15% dá dtomhaltas bliantúil gáis intíre a stóráil i stoic atá lonnaithe i mBallstáit eile agus, dá bhrí sin, beidh teacht acu ar chúltaiscí gáis a stóráiltear i mBallstáit eile. Leis an sásra sin, neartaítear slándáil sholáthairtí gáis an Aontais agus cinntítear go bhfuil an t‑ualach airgeadais á chomhroinnt sa mhéid a bhaineann le hacmhainneachtaí stórála an Aontais a líonadh. Comhoibríonn na Ballstáit a bhfuil acmhainneachtaí stórála níos lú acu leis na Ballstáit sin a bhfuil saoráidí níos mó acu chun a gcúltaiscí a dhaingniú.

Léirítear ar an gcairt an acmhainneacht stórála gáis do gach Ballstát den Aontas an 8 Márta 2026.

*d’fhéadfadh an leibhéal stórála a bheith níos mó ná 100%, toisc nach bhfreagraíonn acmhainneacht na saoráidí i gcónaí do chumas fisiciúil na láithreán

Na rialacha maidir le stóráil gáis, i mbeagán focal

I mí an Mheithimh 2022, i gcomhthéacs fhogha míleata gan chúis na Rúise, a chuir isteach go mór ar na margaí fuinnimh, rinne an tAontas bearta chun na cúltaiscí gáis a mhéadú chun soláthar leordhóthanach a chinntiú agus saoránaigh a chosaint ar phraghsanna arda fuinnimh.

Chuir na rialacha ar chúltaiscí gáis de cheangal ar Bhallstáit an Aontais a chinntiú go líonfaí na hacmhainneachtaí stórála san Aontas go toilleadh 90% ar a laghad gach bliain roimh na míonna is fuaire, agus go gcomhroinnfí iad sin ar fud an Aontais de mheon na dlúthpháirtíochta.

I mí Iúil 2025, ghlac an Chomhairle síneadh 2 bhliain leis na rialacha agus thug sí isteach solúbthacht bhreise, rud a chuir ar chumas na mBallstát dul in oiriúint do dhálaí margaidh atá ag síorathrú agus cúbláil margaidh a d’fhéadfadh a bheith ann a chomhrac:

• coinnítear an sprioc cheangailteach 90% atá ann cheana maidir le stóráil gáis, ach tá solúbthacht ann í a bhaint amach am ar bith idir an 1 Deireadh Fómhair agus an 1 Nollaig
• tugtar lamháil solúbthachta 10% isteach chun na deacrachtaí a chumhdach maidir le hacmhainneachtaí stórála a líonadh, agus féadfaidh an Coimisiún an lamháil solúbthachta don sprioc líonta a mhéadú suas le 5% breise i gcás dálaí margaidh neamhfhabhracha leanúnacha

• Stóráil gáis: síneadh 2 bhliain ceadaithe ag an gComhairle na rialacha maidir le líonadh cúlchistí chun soláthar geimhridh a chosaint (preaseisiúint, an 18 Iúil 2025)
• Rialachán maidir le stóráil gáis glactha ag an gComhairle (preaseisiúint, an 27 Meitheamh 2022)
• Praghsanna fuinnimh agus slándáil an tsoláthair (eolas cúlra)