Relazzjonijiet UE-CELAC: fatti u ċifri
Ir-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati tal-Amerka Latina u tal-Karibew (LAC) jiffukaw fuq it-tisħiħ tal-kooperazzjoni politika kif ukoll fuq it-tisħiħ tal-kummerċ u l-investiment.
Dwar is-CELAC
Is-CELAC (Komunità ta' Stati tal-Amerka Latina u tal-Karibew) hija mekkaniżmu intergovernattiv għad-djalogu u l-ftehim politiku. Din tiġbor flimkien 33 pajjiż b'popolazzjoni kkombinata ta' madwar 650 miljun persuna fi struttura permanenti.
L-UE għandha ftehimiet ta' assoċjazzjoni, kummerċjali jew politiċi ma' 30 mit-33 pajjiż tal-LAC.
Flimkien, l-Unjoni Ewropea u l-Istati tal-Amerka Latina u tal-Karibew jirrappreżentaw 14% tal-popolazzjoni tad-dinja u 21% tal-PDG globali. Dawn jikkostitwixxu aktar minn terz tas-sħubija tan-NU u huma forza għal sistema multilaterali b'saħħitha.
Aġenda ta' Investiment tal-Global Gateway UE-LAC
Imnedija fl-2021, l-Aġenda ta' Investiment tal-Global Gateway (GGIA) hija pjan direzzjonali għal investimenti strateġiċi biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet tal-infrastruttura tal-Amerka Latina u tal-Karibew, jitrawwem il-ħolqien tal-valur lokali, u jiġu promossi t-tkabbir sostenibbli, l-impjiegi u l-koeżjoni soċjali. Dan jirrifletti impenn konġunt biex jiġu avvanzati investimenti ġusti, ekoloġiċi, diġitali u infrastrutturali fir-reġjun kollu.
L-investimenti huma raggruppati taħt erba' pilastri:
tranżizzjoni ekoloġika ġusta
trasformazzjoni diġitali inklużiva
żvilupp tal-bniedem
reżiljenza tas-saħħa u vaċċini
L-inizjattiva tlaqqa' flimkien l-UE, l-istati membri tagħha, l-istituzzjonijiet ta' finanzjament bħall-Bank Ewropew tal-Investiment u l-aġenziji ta' kreditu għall-esportazzjoni, li jaħdmu flimkien fi sħubijiet mas-settur privat.
Hemm aktar minn 100 proġett fi ħdan il-GGIA. L-Unjoni Ewropea u l-istati membri tagħha allokaw madwar €45 biljun sal-2027 għal dak l-għan.
Relazzjonijiet kummerċjali u ta' investiment
Kummerċ tal-merkanzija
Fl-2024, il-kummerċ tal-UE fil-merkanzija mas-CELAC kellu valur ta' aktar minn €290 biljun, b'138.6 biljun f'importazzjonijiet u 153 biljun f'esportazzjonijiet.
F'dawn l-aħħar għaxar snin, il-kummerċ fil-merkanzija mas-CELAC kiber b'aktar minn 52%.
Aktar minn miljun impjieg fl-UE huma marbuta mal-esportazzjonijiet lejn l-Istati tal-Amerka Latina u tal-Karibew.
€138.6 biljun f'importazzjonijiet mill-pajjiżi tas-CELAC
€153 biljun f'esportazzjonijiet lejn pajjiżi tas-CELAC
Kummerċ fis-servizzi
Fl-2023 (l-aħħar sena b'data disponibbli) il-kummerċ fis-servizzi bejn l-UE u s-CELAC kellu valur ta' aktar minn €124 biljun – aktar minn €77 biljun f'esportazzjonijiet u kważi €47 biljun f'importazzjonijiet.
Bejn l-2013 u l-2023, il-kummerċ fis-servizzi bejn l-UE u s-CELAC kważi rdoppja (+92.7%)
€46.9 biljun f'importazzjonijiet mill-pajjiżi tas-CELAC
€77.4 biljun f'esportazzjonijiet lejn il-pajjiżi tas-CELAC
Investimenti diretti barranin
L-UE hija l-investitur ewlieni fir-reġjun tal-Amerka Latina u l-Karibew, bi stokkijiet ta' investiment dirett barrani (IDB) ta' aktar minn €810 biljun. Dan huwa komparabbli mal-investimenti tal-UE fiċ-Ċina, il-Kanada, il-Ġappun u Singapore flimkien.
L-investimenti Ewropej huma kkonċentrati f'setturi strateġiċi bħall-enerġija rinnovabbli u t-telekomunikazzjoni.
L-investimenti tal-UE jappoġġaw 2.75 miljun impjieg fir-reġjun tal-LAC.
Kooperazzjoni dwar is-sigurtà u l-ġustizzja
Fit-tielet Summit UE-CELAC fl-2023, il-mexxejja wiegħdu li jikkooperaw aktar dwar kwistjonijiet bħall-kriminalità organizzata, il-korruzzjoni u l-ħasil tal-flus. Il-kooperazzjoni qed isseħħ permezz ta' għadd ta' azzjonijiet imfassla apposta. Il-kooperazzjoni ma' aġenziji tal-UE bħall-Europol, l-Eurojust jew l-Aġenzija tal-UE dwar id-Drogi għandha rwol importanti. L-UE tappoġġa wkoll lill-AMERIPOL, il-Komunità tal-Pulizija tal-Kontinent Amerikan, u taħdem id f'id mal-Kumitat Latino-Amerikan għas-Sigurtà Interna (CLASI), koalizzjoni ta' 16-il pajjiż tal-Amerka Latina kontra l-kriminalità organizzata.
Programmi bħall-COPOLAD III jgħinu biex jittejbu l-istrateġiji dwar il-monitoraġġ tad-drogi u s-saħħa pubblika fil-pajjiżi tal-LAC, filwaqt li inizjattivi bħall-EUROFRONT jipproteġu gruppi vulnerabbli, bħall-migranti, minn networks kriminali.
Minbarra l-infurzar tal-liġi, l-UE u l-LAC qed isaħħu l-kooperazzjoni ġudizzjarja biex jiġu eliminati l-lakuni legali li jippermettu lill-kriminali jevadu l-ġustizzja. Proġetti bħal EL PACcTO 2.0 u CRIMJUST jgħinu lill-pajjiżi jikkondividu l-evidenza u jieħdu azzjoni koordinata kontra l-kriminalità organizzata. Is-sħubija qed tħejji wkoll għal theddid futur bħal attakki ċibernetiċi, diżinformazzjoni, u reati ambjentali.
Għajnuna umanitarja
L-Unjoni Ewropea tibqa' l-attur umanitarju ewlieni u pprovdiet aktar minn €1 biljun f'għajnuna umanitarja għall-Amerka Latina u l-Karibew matul dawn l-aħħar għoxrin sena. Din is-sena waħedha l-UE kkontribwiet aktar minn €120 miljun biex tindirizza l-kriżijiet ewlenin fir-reġjun.
F'Mejju 2024, l-UE u tliet organizzazzjonijiet intergovernattivi mir-reġjun, kif ukoll tliet pajjiżi individwali ffirmaw memorandum ta' qbil dwar il-ġestjoni tar-riskju ta' diżastri. L-għan kien li tiżdied il-kooperazzjoni f'dan il-qasam billi:
- jissaħħu l-kapaċitajiet ta' rispons
- jissaħħu l-kapaċitajiet ta' prevenzjoni, tħejjija, rispons u rkupru bikri
- Ikun hemm skambju ta' għarfien, esperjenzi u prattiki tajbin.
Ara wkoll
L-aħħar reviżjoni: 4 ta' Novembru 2025