Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, 08-09/10/2015, 8-9 oktober 2015

Voornaamste resultaten

Migratie

De Raad heeft zich gebogen over het toekomstige beheer van de buitengrenzen van de EU, met onder meer aandacht voor de ontwikkeling van de collectieve verantwoordelijkheid van de lidstaten en Frontex, het gebruik van nieuwe technologieën en de vraag hoe het bestaande evaluatiemechanisme voor de controle van en het toezicht op de toepassing van het Schengenacquis beter kan worden benut. Het debat leverde materiaal op voor de voorbereiding van de komende Europese Raad.

Een overweldigende meerderheid van de lidstaten toonde zich voorstander van een grotere collectieve verantwoordelijkheid voor de controle van de buitengrenzen en benadrukte dat de rol en de capaciteit van Frontex moeten worden versterkt.

De ministers bespraken ook de toekomst van het terugkeerbeleid en namen een reeks conclusies aan.

• Ontwerpconclusies van de Raad over de toekomst van het terugkeerbeleid

Het voorzitterschap is van mening dat het debat van vandaag van nut zal zijn bij de voorbereiding van de Europese Raad van volgende week. De toekomst van Schengen hangt af van een geloofwaardige en daadwerkelijke controle van de buitengrenzen van de EU. Dit is een absolute topprioriteit binnen de globale Europese migratieagenda Jean Asselborn, minister van Immigratie en Asiel van Luxemburg en voorzitter van de Raad

De Raad liet zich informeren over de recentste ontwikkelingen met betrekking tot de herplaatsing van 160 000 mensen die internationale bescherming nodig hebben, na de goedkeuring van de besluiten van 14 en 22 september. De ministers spraken hun voldoening uit over de eerste herplaatsingen, waarmee al op 9 oktober 2015 een aanvang wordt gemaakt.

Ook boog de Raad zich over manieren om de justitiële samenwerking te verbeteren en de strijd tegen vreemdelingenhaat in het kader van de migratiecrisis op te voeren. De voorgestelde maatregelen betreffen onder meer een beter gebruik van de instrumenten van Eurojust door de justitiële autoriteiten van de lidstaten, betere samenwerking met de justitiële autoriteiten van derde landen, samenwerking met internetproviders in de strijd tegen haatzaaiende uitlatingen op het internet, en betere bescherming van de kinderrechten.

• Oplossingen vinden voor migratiedruk (achtergrond­informatie)

Als antwoord op de migratiecrisis keurde de Raad ook een bedrag van € 576,3 miljoen aan vastleggingen en van € 71,3 miljoen aan betalingen goed bij wijze van bijkomende financiële bijstand uit de EU-begroting voor 2015. Dit is de concrete vertaling van de afspraken die op 23 september 2015 op het niveau van de Europese Raad zijn gemaakt.

• Raad keurt extra geld voor aanpak vluchtelingencrisis goed

Terrorismebestrijding

De Raad heeft conclusies aangenomen over aangescherpte maatregelen in de strijd tegen de handel in vuurwapens.

• Conclusies van de Raad met het oog op een betere benutting van de middelen ter bestrijding van de illegale handel in vuurwapens

Voorts lieten de ministers zich in aansluiting op de verklaring van de EU-leiders van 12 februari 2015 informeren over de uitvoering van maatregelen voor terrorismebestrijding, en kwamen zij overeen om vóór de volgende zitting in december werk te maken van een aantal prioriteiten.

Het voorzitterschap schetste voor de Raad de vorderingen met het werk aan een richtlijn over het gebruik van persoonsgegevens van passagiers voor het voorkomen, opsporen, onderzoeken en vervolgen van terroristische misdrijven en zware criminaliteit.

"De politieke besprekingen met het Europees Parlement zijn bezig. Wij vertrouwen erop dat we voor het einde van het jaar tot een evenwichtig politiek akkoord zullen komen waarmee we onze burgers reële aanvullende bescherming kunnen bieden en tegelijkertijd ten volle rekening kunnen houden met operationele behoeften, gegevensbescherming en de grondrechten", aldus Etienne Schneider, minister van Binnenlandse Veiligheid van Luxemburg en voorzitter van de Raad 

• Terrorismebestrijding in de EU (achtergrond­informatie)

Gegevensbescherming

De Raad heeft overeenstemming bereikt over zijn onderhandelingsstandpunt over de ontwerprichtlijn gegevensbescherming. Nu kan het Luxemburgse voorzitterschap gesprekken over het gegevensbeschermingspakket opstarten met het Europees Parlement. Het andere gedeelte van het pakket is de algemene verordening gegevensbescherming, waarover de gesprekken met het Parlement al zijn begonnen. In de ontwerprichtlijn worden regels neergelegd voor de bescherming van persoonsgegevens die worden verwerkt met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten, de tenuitvoerlegging van strafrechtelijke sancties of de bescherming tegen en de voorkoming van dreigingen voor de openbare veiligheid.

"Het akkoord van vandaag is een cruciale stap met het oog op een algemeen akkoord over het gegevensbeschermingspakket van de EU vóór het einde van het jaar", aldus Félix Braz, minister van Justitie van Luxemburg en voorzitter van de Raad.

• Gegevensbescherming voor politiële en justitiële samenwerking in strafzaken: besprekingen Raad en EP binnenkort van start
• Hervorming gegevensbescherming

De Commissie lichtte voor de Raad ook de gevolgen toe van het arrest van het Europees Hof van Justitie van 6 oktober 2015, waarin het "veiligehavenbesluit" van de Commissie ongeldig werd verklaard.

Europees openbaar ministerie

De Raad heeft een voorlopig akkoord bereikt over bepaalde artikelen van de ontwerpverordening tot instelling van het Europees openbaar ministerie. Die artikelen bevatten regels voor met name strafrechtelijke onderzoeken en vervolgingen door nationale rechterlijke instanties, met inbegrip van de procedurele rechten van verdachten en beklaagden. De instelling van een Europees openbaar ministerie past in de strijd tegen strafbare feiten die de financiële belangen van de EU schaden. De werkzaamheden worden voortgezet met de bedoeling in de Raad een akkoord te bereiken over de resterende gedeelten van de verordening.

Steun voor Griekenland

De Raad heeft een verordening vastgesteld die Griekenland moet helpen optimaal gebruik te maken van de EU-middelen en die de liquiditeit moet verbeteren met het oog op meer groei en werkgelegenheid. De verordening dient er in de eerste plaats voor te zorgen dat het tekort aan overheidsmiddelen voor broodnodige investeringen in Griekenland wordt aangepakt en dat de Europese structuur- en investeringsfondsen zo snel mogelijk concrete voordelen kunnen opleveren.

• Resultaat van de Raadszitting