Tijdlijn: EU-optreden ter bestrijding van witwassen van geld en terrorismefinanciering

Op 21 januari 2025 benoemt de Raad Bruna Szego tot voorzitter van de antiwitwasautoriteit.

De Raad neemt een nieuw pakket regels aan om de EU-burger en het financiële stelsel van de EU te beschermen tegen witwassen en terrorisme­financiering.

Tegelijk wordt ook een nieuwe Europese autoriteit voor de bestrijding van witwassen en terrorisme­financiering (AMLA) in het leven geroepen. Die zal direct en indirect toezicht uitoefenen op hoogrisicovolle meldingsplichtige entiteiten uit de financiële sector.

• Witwasbestrijding: Raad keurt pakket regels goed (pers­mededeling, 30 mei 2024)

De Raad en het Europees Parlement zijn akkoord over de zetel van de toekomstige Europese Autoriteit voor de bestrijding van witwassen en terrorisme­financiering (AMLA). Vertegenwoordigers van beide medewetgevers stemden hierover op een informele interinstitutionele vergadering op politiek niveau. Negen lidstaten wilden de AMLA in hun land vestigen: België (Brussel), Duitsland (Frankfurt), Ierland (Dublin), Spanje (Madrid), Frankrijk (Parijs), Italië (Rome), Letland (Riga), Litouwen (Vilnius) en Oostenrijk (Wenen).

Het wordt Frankfurt. AMLA wordt half januari 2025 operationeel. Er komen 400 personeelsleden werken.

De uiteindelijk gekozen locatie van de zetel zal worden opgenomen in de AMLA-verordening en als onderdeel van de tekst formeel worden aangenomen.

• Frankfurt wordt thuishaven van nieuwe EU-antiwitwas­autoriteit (pers­mededeling, 22 februari 2024)

De Raad en het Europees Parlement bereiken een voorlopig akkoord over delen van het antiwitwas­pakket, een reeks wetgevings­voorstellen om EU-burgers en het financiële stelsel van de EU te beschermen tegen witwassen en terrorisme­financiering.

Met de antiwitwas­verordening zullen voor het eerst overal in de EU dezelfde regels gelden. Ook worden mogelijke mazen in de wet gedicht zodat criminelen het financiële stelsel niet langer kunnen misbruiken om hun illegale opbrengsten wit te wassen of terreur-activiteiten te financieren.

• Witwasbestrijding: Raad en Parlement akkoord over strengere regels (pers­mededeling, 18 januari 2024)

Vertegenwoordigers van de Raad en van het Europees Parlement bereiken overeenstemming over de procedure voor de selectie van de zetel van de toekomstige Europese autoriteit voor de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering (AMLA).

• Witwasbestrijding: Raad en Parlement akkoord over procedure om zetel voor nieuwe autoriteit te selecteren (persmededeling, 18 december 2023)

De Raad en het Parlement bereiken een voorlopig akkoord over de oprichting van een nieuwe Europese autoriteit voor de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering (Anti-Money Laundering Authority – AMLA), het centrale onderdeel van het antiwitwas­pakket dat de Europese Commissie in juli 2021 heeft gepresenteerd. De nieuwe regels moeten de EU-burgers en het financiële stelsel van de EU beschermen tegen witwassen en terrorisme­financiering.

De AMLA zal bevoegdheden voor direct en indirect toezicht hebben ten aanzien van hoogrisicovolle meldingsplichtige entiteiten uit de financiële sector.

De overeenkomst laat een besluit over de plaats van vestiging van het agentschap nog buiten beschouwing: die kwestie wordt afzonderlijk behandeld.

• Witwasbestrijding: Raad en Parlement komen overeen nieuwe autoriteit te creëren (persmededeling, 13 december 2023)

De Raad scherpt de informatie­verplichtingen bij geldovermakingen aan. De bestaande regels worden uitgebreid tot overmakingen van cryptoactiva.

Volgens de nieuwe regels zijn aanbieders van cryptoactivadiensten verplicht bepaalde informatie te verzamelen en toegankelijk te maken over de afzender en de begunstigde van de overdrachten van cryptoactiva, ongeacht hoeveel cryptoactiva er worden verhandeld.

Overmakingen van cryptoactiva worden daardoor traceerbaar, zodat verdachte transacties beter kunnen worden opgespoord en zo nodig geblokkeerd.

• Witwassen: Raad neemt regels aan die overmakingen van cryptoactiva traceerbaar maken (pers­mededeling, 16 mei 2023)

De Raad stemt in met de plannen voor een antwitwas­verordening en richtlijn om het toepassingsgebied van de bestaande regels uit te breiden en eventuele mazen in de wetgeving te dichten.

De nieuwe EU-regels voor de bestrijding van witwassen en terrorisme­financiering worden uitgebreid tot de cryptosector, waar aanbieders van cryptoactiva­diensten verplicht worden hun cliënten aan een grondig onderzoek te onderwerpen. Ze moeten dus feiten en informatie over hun klanten verifiëren.

• Witwas­bestrijding: Raad bepaalt standpunt over versterkt rulebook (pers­mededeling, 7 december 2022)

De Raad en het Parlement komen tot een voorlopig akkoord over het voorstel om de regels voor informatie bij geldovermakingen uit te breiden naar overmakingen van crypto­activa.

Dankzij het akkoord zal de EU het misbruik van cryptoactiva voor het witwassen van geld en de financiering van terrorisme hard kunnen aanpakken. Tegelijkertijd wordt er gezorgd voor een evenwicht tussen concurrentie­vermogen, bescherming van consumenten en beleggers, en financiële integriteit van de interne markt.

• Witwasbestrijding: voorlopig akkoord over transparantie bij overmakingen van cryptoactiva (persmededeling, 29 juni 2022)

De Raad bepaalt zijn gedeeltelijk standpunt over de oprichting van een specifieke antiwitwas­autoriteit (AMLA).

Gezien het grens­overschrijdende karakter van criminaliteit, is de nieuwe autoriteit erg belangrijk voor de bestrijding van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme.

In het standpunt van de Raad krijgt de Autoriteit meer bevoegdheden om rechtstreeks toezicht uit te oefenen op bepaalde soorten krediet- en financiële instellingen – waaronder aanbieders van crypto­activa­diensten – indien deze als risicovol worden beschouwd. Ook zal de Autoriteit toezicht uitoefenen op – volgens de eerste selectie – maximaal 40 groepen en entiteiten en zorgen voor een volledige dekking van de interne markt onder haar toezicht. Ook de algemene raad in het bestuur van de AMLA krijgt meer bevoegdheden.

• Nieuwe EU-autoriteit voor de bestrijding van witwassen: Raad bepaalt gedeeltelijk standpunt (persmededeling, 29 juni 2022)

Na de videoconferentie van de ministers van Economische Zaken en Financiën van 4 november 2020 neemt de Raad conclusies aan over de bestrijding van witwassen en terrorisme­financiering.

Deze dienen als richtsnoeren voor de wetgevings­voorstellen van de Commissie in 2021. Ze zorgen met name voor:

• één pakket regels voor de hele EU
• een toezichthouder op EU-niveau met rechtstreekse bevoegdheden
• een coördinatie- en ondersteunings­mechanisme voor nationale financiële-inlichtingen­eenheden

• Videoconferentie van de ministers van Economische Zaken en Financiën, 4 november 2020

Na een presentatie van de Europese Commissie over haar plannen om de strijd van de EU tegen het witwassen van geld en de financiering van terrorisme op te voeren, houden de ministers een gedachte­wisseling.

Daarbij bespreken zij in het bijzonder:

• de beste manier om een geharmoniseerde reeks regels tot stand te brengen
• de vraag hoe beter gebruik kan worden gemaakt van gegevens en van de analyse en uitwisseling daarvan
• de mogelijkheid om een nieuwe specifieke EU‑autoriteit op te zetten
• de herziene methode om derde landen aan te merken als landen met een hoog risico

Het actieplan van de Commissie bouwt voort op de conclusies van de Raad van december 2019, waarin de strategische prioriteiten voor hervormingen op dit gebied worden genoemd.

• Videoconferentie van de ministers van Economische Zaken en Financiën, 19 mei 2020
• Commissie voert strijd tegen witwas­praktijken en terrorisme­financiering op (persbericht, 7 mei 2020, Europese Commissie)

De Raad neemt conclusies aan over de strategische prioriteiten voor de bestrijding van witwas­praktijken en terrorisme­financiering.

De conclusies sluiten rechtstreeks aan bij de strategische agenda van de EU voor 2019‑2024, waarin de Europese Raad oproept tot het opvoeren van de "strijd tegen terrorisme en grens­overschrijdende criminaliteit" door de "samenwerking en informatie-uitwisseling te verbeteren" en "gemeenschappelijke instrumenten verder te ontwikkelen". De conclusies bouwen ook voort op een mededeling en 4 verslagen van de Commissie die in juli 2019 zijn gepubliceerd.

De Raad verzoekt de Commissie verdere maatregelen te overwegen om de antiwitwas­regels te verbeteren.

• Witwaspraktijken: Raad legt prioriteiten voor verdere hervormingen vast (persmededeling, 5 december 2019)
• Europese Raad: een nieuwe strategische agenda 2019‑2024
• Bestrijding van witwassen van geld en terrorismefinanciering: Commissie beoordeelt risico's en roept op de regels beter toe te passen (persbericht, 24 juli 2019, Europese Commissie)

Het voorzitterschap van de Raad en het Europees Parlement bereiken een voorlopig akkoord over een pakket voorstellen tot herziening van het huidig Europees Systeem voor financieel toezicht.

Het akkoord betreft de eerste grondige herziening van de taken, bevoegdheden, governance en financiering van de Europese toezichthoudende autoriteiten en het Europees Comité voor systeemrisico's met als doel deze autoriteiten aan te passen aan de gewijzigde context waarin zij werken. De hervorming omvat daarnaast bepalingen ter versterking van de rol van de Europese Bankautoriteit ten aanzien van de risico's voor de financiële sector die voortvloeien uit witwaspraktijken en terrorismefinanciering.

• Financieel toezicht: Raadsvoorzitterschap en Parlement bereiken voorlopig akkoord over toezichtskader voor Europese financiële instellingen (persmededeling, 21 maart 2019)

De Raad besluit unaniem een door de Commissie voorgelegde ontwerplijst van 23 derde landen "met een hoog risico op het gebied van witwassen en terrorisme­financiering" te verwerpen.

In een verklaring verantwoordt de Raad dit besluit met het argument dat het voorstel "niet tot stand is gekomen via een transparant en veerkrachtig proces dat de betrokken landen actief stimuleert om doortastende maatregelen te nemen, zonder afbreuk te doen aan hun recht om te worden gehoord".

• Witwassen en terrorismefinanciering: Raad stuurt ontwerplijst van landen met hoog risico terug naar Commissie (persmededeling, 7 maart 2019)

De ambassadeurs bij de EU bepalen het onderhandelingsstandpunt van de Raad over een voorstel tot versterking van de rol van de Europese Bankautoriteit (EBA) wat betreft risico's van witwaspraktijken voor de financiële sector.

Volgens de overeengekomen tekst zou de EBA met name de volgende taken krijgen:

• bij de nationale autoriteiten informatie verzamelen over zwakke punten die zijn geconstateerd in het kader van hun maatregelen tegen witwaspraktijken en terrorismefinanciering
• de kwaliteit van het toezicht verhogen door de ontwikkeling van gemeenschappelijke normen en coördinatie tussen nationale toezichthoudende autoriteiten
• risicobeoordelingen voor bevoegde autoriteiten verrichten om hun strategieën en middelen voor het aanpakken van nieuwe witwasrisico's op EU-niveau te evalueren
• samenwerking met niet-EU-landen inzake grensoverschrijdende gevallen faciliteren
• in laatste instantie, als de nationale autoriteiten niet optreden, besluiten rechtstreeks tot individuele banken richten.

• Bestrijding van witwaspraktijken: Raad bepaalt standpunt over aangescherpt toezicht voor banken (persmededeling, 19 december 2018)

De Raad neemt conclusies aan over een actieplan om het witwassen van geld en terrorisme­financiering beter aan te pakken.

De conclusies bevatten een aantal niet-wetgevende kortetermijn­maatregelen om het toezicht op de bestrijding van witwas­praktijken te verbeteren en samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten te stimuleren.

• Raad Economische en Financiële Zaken, 5 december 2018

De Raad neemt een nieuwe antiwitwasrichtlijn aan, die een aanvulling is van de in mei 2018 aangenomen vijfde antiwitwasrichtlijn.

De richtlijn introduceert nieuwe strafrechtelijke bepalingen die de toegang van criminelen tot financiële middelen, ook voor terroristische activiteiten, moeten verstoren en blokkeren.

• EU scherpt regels inzake het witwassen van geld aan (persmededeling, 11 oktober 2018)

De Commissie presenteert haar voorstel om de Europese Bankautoriteit (EBA) een sterkere rol te geven in het toezicht op financiële instellingen in de EU. Dat moet helpen om witwaspraktijken en terrorismefinanciering tegen te gaan.

De ministers benadrukken dat het belangrijk is dat de EU-regelgeving inzake de bestrijding van witwaspraktijken correct wordt toegepast en dat de instanties die witwaspraktijken opsporen en de prudentiële toezichthouders beter samenwerken, zodat een efficiënt monitoringkader tot stand komt.

Om de EU-wetgeving in overeenstemming te brengen met de strengste internationale normen inzake de bestrijding van witwaspraktijken en terrorismefinanciering, neemt de Raad ook een verordening aan tot aanscherping van de controles op contanten die de EU binnenkomen of verlaten.

De strijd tegen witwaspraktijken maakt integraal deel uit van onze inspanningen om de risico's in de financiële sector te beperken en het vertrouwen in ons financiële stelsel te herstellen. De EU heeft ambitieuze hervormingen doorgevoerd, maar nu moeten we ervoor zorgen dat deze hervormingen in de hele EU doeltreffend gehandhaafd en gemonitord worden. Hartwig Löger, Minister van Financiën van Oostenrijk, dat in het tweede halfjaar van 2018 het voorzitterschap van de Raad bekleedt

• Raad Economische en Financiële Zaken, 2 oktober 2018

De Raad neemt de richtlijn aan die de EU‑regels ter voorkoming van het witwassen van geld en terrorisme­financiering aanscherpt. Het is de vijfde antiwitwas­richtlijn. Dit volgt op het akkoord met het Europees Parlement van december 2017. Het Parlement heeft de overeen­gekomen tekst op 19 april 2018 goedgekeurd.

• Witwassen van geld en terrorisme­financiering: nieuwe regels aangenomen (persmededeling, 14 mei 2018)

De ambassadeurs bij de EU bevestigen het politiek akkoord tussen het voorzitterschap en het Europees Parlement over aangescherpte EU-regels ter voorkoming van het witwassen van geld en terrorismefinanciering.

"Het akkoord van vandaag is belangrijk om de toegang van terroristen tot financiële middelen af te sluiten", aldus Toomas Tõniste, minister van Financiën van Estland, dat het voorzitterschap van de Raad bekleedt. "Het bevat nieuwe maatregelen die de autoriteiten zullen helpen de financiële stromen beter in kaart te brengen en de financiering van criminele netwerken te doorbreken."

Het Parlement en de Raad worden verzocht de richtlijn in eerste lezing aan te nemen.

De Raad bepaalt zijn onderhandelingsstandpunt over de voorgestelde herziening van de antiwitwas­richtlijn. Daardoor kan het voorzitterschap van de Raad met het Europees Parlement gaan onderhandelen over de definitieve versie.

• Onderhandelings­standpunt van de Raad over de ontwerp­richtlijn tot voorkoming van witwassen van geld en terrorisme­financiering, 19 december 2016

De Raad houdt een eerste gedachtewisseling over het plan van de Commissie om het witwassen van geld aan te pakken en voor meer fiscale transparantie te zorgen.

• Raad Economische en Financiële Zaken, 12 juli 2016

De Europese Commissie publiceert het voorstel tot wijziging van de vierde antiwitwasrichtlijn. Dat maakt deel uit van haar actieplan van 2016 ter versterking van de strijd tegen terrorisme­financiering.

De Raad bespreekt het actieplan van de Commissie om de strijd tegen terrorismefinanciering op te voeren, en neemt conclusies aan over de prioriteiten in dit verband.

• Conclusies van de Raad over de bestrijding van terrorismefinanciering (12 februari 2016)

De Europese Raad bespreekt welke extra maatregelen nodig zijn in de strijd tegen terrorismefinanciering en het witwassen van geld.

• Conclusies van de Europese Raad, 17-18 december 2015
• Europese Raad, 17-18 december 2015

De Raad bespreekt hoe de EU de strijd tegen terrorisme kan opvoeren en neemt conclusies aan waarin hij onderstreept dat het bestaande rechtskader voor de aanpak van terreurdreigingen moet worden opgewaardeerd.

In de conclusies wordt de Europese Commissie verzocht met voorstellen te komen om de bevoegdheden van en de samenwerking tussen nationale financiële-inlichtingeneenheden te versterken en de controles op bepaalde betalingswijzen, waaronder anonieme mechanismen en virtuele valuta, aan te scherpen.

• Conclusies van de Raad van de EU en van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, over terrorismebestrijding, 20 november 2015
• Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, 20 november 2015