Kalendarium: walka UE z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu

Rada powołała Brunę Szego na stanowisko przewodniczącej Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy.

Rada przyjęła dziś pakiet nowych przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy, które będą chronić obywateli UE i unijny system finansowy przed praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu.

Pakiet ustanawia również nowy europejski urząd ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AMLA), który będzie miał bezpośrednie i pośrednie uprawnienia nadzorcze nad podmiotami zobowiązanymi wysokiego ryzyka w sektorze finansowym.

• Walka z praniem pieniędzy: Rada przyjmuje pakiet przepisów (komunikat prasowy z 30 maja 2024)

Rada i Parlament Europejski osiągnęły dziś porozumienie w sprawie siedziby przyszłego europejskiego Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (AMLA). Przedstawiciele obu współprawodawców głosowali jednocześnie, na nieformalnym międzyinstytucjonalnym posiedzeniu na szczeblu politycznym. Każdej z instytucji przyznano 27 głosów. Propozycje lokalizacji siedziby AMLA zgłosiło 9 państw członkowskich: Belgia (Bruksela), Niemcy (Frankfurt), Irlandia (Dublin), Hiszpania (Madryt), Francja (Paryż), Włochy (Rzym), Łotwa (Ryga), Litwa (Wilno) i Austria (Wiedeń).

Urząd będzie miał siedzibę we Frankfurcie i rozpocznie działalność w połowie 2025 r. Będzie zatrudniać ponad 400 pracowników.

Wybrana lokalizacja zostanie zapisana w rozporządzeniu o AMLA i formalnie przyjęta jako część tekstu.

• Frankfurt siedzibą nowego Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (AMLA) (komunikat prasowy z 22 lutego 2024)

Rada i Parlament osiągnęły wstępne porozumienie co do części pakietu na rzecz przeciwdziałania praniu pieniędzy, który ma chronić obywateli UE i unijny system finansowy przed praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu.

Wstępne porozumienie co do rozporządzenia o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy w pełni zharmonizuje po raz pierwszy odnośne przepisy w całej UE. Wyeliminuje też ewentualne luki wykorzystywane przez przestępców do prania nielegalnych dochodów lub finansowania działalności terrorystycznej za pośrednictwem systemu finansowego.

• Walka z praniem pieniędzy: porozumienie Rady i Parlamentu co do surowszych przepisów (komunikat prasowy z 18 stycznia 2024)

Przedstawiciele Rady i Parlamentu Europejskiego porozumieli się co do procesu wyboru siedziby przyszłego europejskiego urzędu ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy (AMLA).

• Walka z praniem pieniędzy: Rada i Parlament uzgadniają procedurę wyboru siedziby nowego urzędu (komunikat prasowy z 18 grudnia 2023)

Rada i Parlament wstępnie porozumiały się w sprawie utworzenia nowego europejskiego urzędu ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AMLA). To kluczowe osiągnięcie pakietu dotyczącego przeciwdziałania praniu pieniędzy przedstawionego przez Komisję Europejską w lipcu 2021 r. Nowe przepisy mają chronić obywateli UE i unijny system finansowy przed praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu.

AMLA będzie miał bezpośrednie i pośrednie kompetencje w zakresie nadzoru nad podmiotami zobowiązanymi stwarzającymi największe ryzyko w sektorze finansowym.

Porozumienie nie objęło decyzji co do lokalizacji siedziby urzędu. Ta sprawa jest nadal omawiana osobno.

• Walka z praniem pieniędzy: zgoda Rady i Parlamentu co do powołania nowego urzędu (komunikat prasowy z 13 grudnia 2023)

Rada przyjęła znowelizowane przepisy o informacjach towarzyszących transferom środków pieniężnych. Nowelizacja polega na objęciu przepisami transferów kryptoaktywów.

Zgodnie z nowymi przepisami dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów są zobowiązani do gromadzenia i udostępniania niektórych informacji na temat nadawcy i odbiorcy dokonywanych przez nich transferów kryptoaktywów, niezależnie od kwoty kryptoaktywów będących przedmiotem transakcji.

Znowelizowane przepisy pozwolą śledzić transfery kryptoaktywów, tak by można było zidentyfikować ewentualne podejrzane transakcje i w razie potrzeby je zablokować.

• Walka z praniem pieniędzy: Rada przyjmuje przepisy, które umożliwią śledzenie transferów kryptoaktywów (komunikat prasowy z 16 maja 2023)

Aby poszerzyć zakres obowiązujących ram regulacyjnych i wyeliminować ewentualne luki, Rada uzgodniła stanowisko w sprawie rozporządzenia i nowej dyrektywy przeciwko praniu pieniędzy.

Nowe przepisy mające przeciwdziałać praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu zostaną rozszerzone na cały sektor kryptoaktywów: zobowiążą dostawców usług kryptoaktywowych do stosowania zasad należytej staranności wobec klientów. Oznacza to, że usługodawcy będą musieli weryfikować fakty i informacje dotyczące klientów.

• Pranie pieniędzy: Rada uzgadnia stanowisko w sprawie surowszych przepisów (komunikat prasowy z 7 grudnia 2022)

Rada i Parlament wypracowały wstępne porozumienie co do nowelizacji przepisów dotyczących informacji towarzyszących transferom środków pieniężnych. Dzięki tej nowelizacji przepisami objęte zostaną transfery kryptoaktywów.

Osiągnięte porozumienie ułatwi UE walkę z wykorzystywaniem kryptoaktywów do prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, a jednocześnie pozwoli pogodzić konkurencyjność, ochronę konsumentów i inwestorów oraz ochronę integralności finansowej rynku wewnętrznego.

• Walka z praniem pieniędzy: wstępne porozumienie co do przejrzystości transferów kryptoaktywów (komunikat prasowy z 29 czerwca 2022)

Rada uzgodniła częściowe stanowisko w sprawie utworzenia specjalnego Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (AMLA).

Z uwagi na transgraniczny charakter tego typu przestępstw oczekuje się, że nowy urząd znacząco i skutecznie przyczyni się do przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

W swoim stanowisku Rada rozszerza uprawnienia urzędu o bezpośredni nadzór nad określonymi instytucjami kredytowymi i finansowymi, w tym dostawcami usług w zakresie kryptoaktywów, jeśli zostaną one uznane za instytucje stwarzające ryzyko. Ponadto powierza urzędowi nadzór nad maksymalnie 40 grupami i podmiotami – przynajmniej podczas pierwszej procedury wyboru – oraz całkowity nadzór nad rynkiem wewnętrznym. Rozszerza się także uprawnienia Rady Generalnej, która zarządza urzędem.

• Przeciwdziałanie praniu pieniędzy: Rada uzgadnia częściowe stanowisko w sprawie nowego urzędu (komunikat prasowy z 29 czerwca 2022)

Podczas wideokonferencji 4 listopada 2020 r. ministrowie gospodarki i finansów przeprowadzili dyskusję, w wyniku której Rada przyjęła konkluzje o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Wskazała w nich, w jakim kierunku powinna działać Komisja, pracując w 2021 r. nad wnioskami ustawodawczymi. Chodzi między innymi o ustanowienie:

• jednolitego zbioru unijnych przepisów
• unijnego organu nadzoru z bezpośrednimi uprawnieniami nadzorczymi
• mechanizmu koordynacji i wsparcia dla krajowych jednostek analityki finansowej.

• Wideokonferencja ministrów gospodarki i finansów (4 listopada 2020)

Komisja Europejska przedstawiła swoje plany dotyczące dalszego intensyfikowania unijnej walki z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, a następnie ministrowie przeprowadzili dyskusję na ten temat.

Dyskusja skupiła się wokół:

• sposobów harmonizowania przepisów
• możliwości skuteczniejszego korzystania z danych oraz ich analizy i wymiany
• ewentualnego utworzenia nowego specjalnego organu UE
• zmienionej metodyki identyfikowania państw trzecich wysokiego ryzyka.

Plan działania Komisji jest następstwem konkluzji Rady z grudnia 2019 r., w których wskazano strategiczne priorytety reform w tym obszarze.

• Wideokonferencja ministrów gospodarki i finansów (19 maja 2020)
• Komisja zaostrza walkę z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu (komunikat prasowy Komisji Europejskiej z 7 maja 2020)

Rada przyjęła konkluzje o priorytetach strategicznych w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Konkluzje są bezpośrednią odpowiedzią na program strategiczny UE na lata 2019–2024, w którym Rada Europejska apeluje o coraz bardziej zdecydowane zwalczanie terroryzmu i przestępczości transgranicznej, zacieśnienie współpracy i usprawnienie wymiany informacji oraz dalsze rozwijanie wspólnych instrumentów. Konkluzje opierają się też na komunikacie i czterech sprawozdaniach Komisji z lipca 2019 r.

Rada zachęca Komisję do przeanalizowania możliwych dalszych działań, by zaostrzyć przepisy pozwalające zwalczać pranie pieniędzy.

• Pranie pieniędzy: Rada wyznacza strategiczne priorytety dalszych reform (komunikat prasowy z 5 grudnia 2019)
• Rada Europejska: Nowy program strategiczny 2019–2024
• Walka z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu: Komisja ocenia ryzyko i wzywa do skuteczniejszego wdrażania przepisów (komunikat prasowy Komisji Europejskiej z 24 lipca 2019)

Prezydencja Rady i Parlament Europejski osiągnęły wstępne porozumienie co do pakietu mającego zreformować obecny Europejski System Nadzoru Finansowego.

Uzgodniły pierwszą gruntowną zmianę zadań, uprawnień, struktury zarządczej oraz finansowania europejskich urzędów nadzoru i Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego, tak by organy te lepiej dostosować do kontekstu, w którym pracują. Reforma ta przewiduje również przepisy zwiększające rolę Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego, jeżeli chodzi o zagrożenia dla sektora finansowego wynikające z prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.

• Nadzór finansowy: prezydencja i Parlament osiągnęły wstępne porozumienie w sprawie ram nadzoru nad europejskimi instytucjami finansowymi (komunikat prasowy z 21 marca 2019)

Rada jednomyślnie odrzuciła zaproponowany przez Komisję Europejską wykaz 23 państw trzecich wysokiego ryzyka pod względem prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.

W uzasadnieniu decyzji Rada stwierdziła, że „nie może poprzeć obecnego wniosku, bo nie został on sporządzony w ramach przejrzystego i odpornego procesu, w ramach którego czynnie zachęca się odnośne kraje do podejmowania zdecydowanych działań, a jednocześnie respektuje ich prawo do bycia wysłuchanymi”.

• Pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu: Rada odsyła Komisji wykaz państw wysokiego ryzyka (komunikat prasowy z 7 marca 2019)

Unijni ambasadorowie uzgodnili stanowisko negocjacyjne Rady w sprawie proponowanego zwiększenia roli Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego w monitorowaniu zagrożeń, które dla sektora finansowego stwarza pranie pieniędzy.

W myśl uzgodnionego tekstu Urząd miałby odtąd zwłaszcza:

• zbierać informacje od organów krajowych o słabościach zidentyfikowanych w ramach działań przeciwko praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu
• poprawić jakość nadzoru poprzez opracowanie wspólnych standardów i koordynację między krajowymi organami nadzoru
• dokonywać oceny ryzyka w stosunku do właściwych organów, tak by ocenić ich strategie i zasoby pozwalające stawiać czoła pojawiającym się na szczeblu UE zagrożeniom z zakresu prania pieniędzy
• ułatwiać współpracę z krajami spoza UE w sprawach transgranicznych
• w ostateczności kierować decyzje bezpośrednio do poszczególnych banków, jeśli organy krajowe nie podejmą działań.

• Walka z praniem pieniędzy: Rada uzgadnia stanowisko w sprawie większego nadzoru nad bankami (komunikat prasowy z 19 grudnia 2018)

Rada przyjęła konkluzje w sprawie planu działania pozwalającego lepiej przeciwdziałać praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Wskazała w nich różne krótkoterminowe działania pozalegislacyjne, by usprawnić nadzór nad zapobieganiem praniu pieniędzy i ułatwić współpracę właściwych organów.

• Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych (5 grudnia 2018)

Rada przyjęła nową dyrektywę o walce z praniem pieniędzy, by uzupełnić piątą dyrektywę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy z maja 2018 r.

Dyrektywa wprowadza nowe przepisy karne, które będą odcinać i blokować dostęp przestępców do środków finansowych, w tym środków wykorzystywanych do celów terrorystycznych.

• UE zaostrza przepisy dotyczące prania pieniędzy (komunikat prasowy z 11 października 2018)

Komisja przedstawiła propozycję zwiększenia roli Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego w nadzorze nad unijnymi instytucjami finansowymi, tak by lepiej przeciwdziałać zagrożeniu praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu.

Ministrowie podkreślili, że należy właściwie wdrażać unijne przepisy przeciw praniu pieniędzy i pogłębiać współpracę między organami nadzoru ostrożnościowego i nadzoru przeciw praniu pieniędzy, tak by stworzyć skuteczne ramy monitorujące.

Rada przyjęła też rozporządzenie o zaostrzeniu kontroli nad środkami pieniężnymi wwożonymi do UE i z niej wywożonymi, i w ten sposób dostosowała unijną legislację do najwyższych międzynarodowych standardów w walce z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu.

Walka z praniem pieniędzy to nieodłączna część naszych działań na rzecz zmniejszenia ryzyka w sektorze finansowym i przywrócenia wiary w nasz system finansowy. UE przeprowadziła ambitne reformy, ale teraz musimy dopilnować, by były skutecznie wdrażane i monitorowane na całym jej obszarze. Hartwig Löger, minister finansów Austrii, sprawującej przewodnictwo w Radzie w drugim półroczu 2018 r.

• Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych (2 października 2018)

Rada przyjęła dyrektywę zaostrzającą unijne przepisy przeciw praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu – piątą dyrektywę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Wcześniej, w grudniu 2017 r., porozumiała się w tej sprawie z Parlamentem Europejskim. Parlament zatwierdził uzgodniony tekst dyrektywy 19 kwietnia 2018 r.

• Pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu: nowe przepisy (komunikat prasowy z 14 maja 2018)

Unijni ambasadorowie zatwierdzili porozumienie polityczne między prezydencją a Parlamentem Europejskim co do zaostrzenia unijnych przepisów zapobiegających praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

„Dzisiejsze porozumienie to ważny krok w likwidowaniu funduszy, którymi dysponują terroryści” – powiedział Toomas Tõniste, minister finansów Estonii, sprawującej prezydencję w Radzie. „Wprowadza nowe środki, które pomogą władzom śledzić przepływy finansowe i odcinać fundusze siatkom przestępczym”.

Parlament i Rada mają przyjąć dyrektywę w pierwszym czytaniu.

Rada ustaliła stanowisko negocjacyjne pozwalające prezydencji przystąpić do negocjacji z Parlamentem Europejskim w sprawie ostatecznej wersji proponowanej dyrektywy.

• Stanowisko negocjacyjne Rady w sprawie projektu dyrektywy o zapobieganiu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (grudzień 2016)

Rada wstępnie przedyskutowała plan Komisji, który ma zaradzić praniu pieniędzy i zwiększyć przejrzystość podatkową.

• Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych (12 lipca 2016)

Komisja Europejska opublikowała wniosek mający zmienić czwartą dyrektywę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. To część komisyjnego planu działania z 2016 r. intensyfikującego walkę z finansowaniem terroryzmu.

Rada rozmawiała o planie działania Komisji dotyczącym skuteczniejszej walki z finansowaniem terroryzmu i przyjęła konkluzje wskazujące priorytety w tej dziedzinie.

• Konkluzje Rady o walce z finansowaniem terroryzmu (12 lutego 2016)

Rada Europejska dyskutowała o tym, jak dalej walczyć z finansowaniem terroryzmu i praniem pieniędzy.

• Konkluzje Rady Europejskiej (17–18 grudnia 2015)
• Rada Europejska (17–18 grudnia 2015)

Rada dyskutowała o tym, jak zaostrzyć unijną walkę z terroryzmem, i przyjęła konkluzje, w których podkreśliła, że należy uaktualnić obowiązujące ramy prawne przeciw zagrożeniom terrorystycznym.

Zwróciła się do Komisji Europejskiej o propozycje, które dodałyby uprawnień krajowym jednostkom analityki finansowej i usprawniły ich współpracę oraz zaostrzyły kontrolę nad niektórymi metodami płatności, w tym mechanizmami anonimowymi i walutami wirtualnymi.

• Konkluzje Rady UE i państw członkowskich zebranych w Radzie o zwalczaniu terroryzmu (20 listopada 2015)
• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (20 listopada 2015)