Szczyt UE–USA, Bruksela, 15.06.2021, 15 czerwca 2021

Główne wyniki

Szczyt UE–USA w dniu 15 czerwca 2021 r. zapoczątkował odnowione partnerstwo transatlantyckie i ustanowił wspólny program współpracy między UE a USA w okresie po pandemii. Przywódcy zobowiązali się do regularnego dialogu w celu podsumowania postępów.

Główne rezultaty szczytu to trzy ważne nowe inicjatywy handlowe. Przywódcy postanowili:

• stworzyć ramy współpracy dla dużych cywilnych statków powietrznych
• zaangażować się w dyskusje w celu rozwiązania do końca roku kwestii różnic w środkach dotyczących stali i aluminium
• ustanowić Radę UE–USA ds. Handlu i Technologii.

Unię Europejską reprezentowali Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej, i Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji. Stany Zjednoczone reprezentował prezydent Joe Biden. Był to pierwszy szczyt UE–USA od 2014 r. i pierwsza wizyta prezydenta USA w instytucjach europejskich od 2017 r.

Na zakończenie szczytu przywódcy przyjęli wspólne oświadczenie.

• Oświadczenie ze szczytu UE–USA: „W kierunku odnowionego partnerstwa transatlantyckiego”
• Wystąpienie Charles’a Michela po szczycie UE–USA w Brukseli (15 czerwca 2021)

COVID-19, gotowość w dziedzinie zdrowia, zrównoważona globalna odbudowa

Chcemy odesłać pandemię COVID-19 do podręczników historii. Jest na to tylko jeden sposób – współpraca międzynarodowa. Musimy osiągnąć ten cel, dbając o to, by ludność świata miała dostęp do szczepionek. Przewodniczący Charles Michel

UE i USA zobowiązały się dalej wspierać program COVAX i zachęcać większą liczbę darczyńców do udostępnienia dwóch miliardów dawek szczepionek na całym świecie do końca 2021 r. Obaj partnerzy dążą do zapewnienia wystarczającej ilości dawek szczepionki, aby do końca 2022 r. zaszczepić dwie trzecie ludności świata.

Przywódcy podkreślili utworzenie wspólnej grupy zadaniowej UE-USA ds. łańcucha produkcji i dostaw szczepionki przeciwko COVID-19. Celem grupy jest rozszerzenie zdolności produkcyjnej w zakresie szczepionek i produktów leczniczych poprzez:

• budowę nowych zakładów produkcji szczepionek i produktów leczniczych
• utrzymanie otwartych i bezpiecznych łańcuchów dostaw
• unikanie wszelkich zbędnych ograniczeń wywozowych
• zachęcanie do dobrowolnej wymiany know-how i technologii.

UE i USA zacieśnią współpracę w zakresie reformowania Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Przywódcy z zadowoleniem przyjęli pomysł oceny korzyści płynących z opracowania konwencji WHO, porozumienia lub innego międzynarodowego instrumentu w zakresie gotowości i reagowania na wypadek pandemii.

Wyciąganie wniosków z COVID-19 oznacza również uczenie się, jak przygotować się na przyszłe pandemie i kryzysy zdrowotne. Rozmawialiśmy o ewentualnym traktacie w sprawie pandemii. Przewodniczący Charles Michel

Przywódcy wezwali również do poczynienia postępów w zakresie przejrzystego, opartego na dowodach, prowadzonego przez ekspertów i zleconego przez WHO drugiego etapu badania dotyczącego przyczyn pandemii COVID-19, przy czym należy je przeprowadzić bez ingerencji z zewnątrz.

Przywódcy z zadowoleniem przyjęli dyskusje grupy G-7 na temat lepszego odbudowywania świata, ukierunkowania narzędzi finansowania rozwoju na wyzwania, takie jak tworzenie odpornej infrastruktury i technologii oraz przeciwdziałanie skutkom zmiany klimatu.

• Szczyt G-7 w Kornwalii (11–13 czerwca 2021)

UE i USA zamierzają wspólnie dążyć do trwałej i sprzyjającej włączeniu społecznemu globalnej odbudowy, zgodnie z agendą ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030. Będą nadal udzielać pomocy państwom potrzebującym, zajmować się podatnością na zagrożenia związane z zadłużeniem oraz stymulować reformy wewnętrzne i zwiększać inwestycje prywatne.

Przywódcy postanowili powołać wspólną grupę roboczą ekspertów UE i USA ds. wznowienia innych niż niezbędne bezpiecznych i zrównoważonych podróży między UE a Stanami Zjednoczonymi.

Z zadowoleniem przyjęli postępy poczynione w dyskusjach na temat umożliwienia dodatkowym państwom członkowskim UE korzystania z ruchu bezwizowego do USA i zgodzili się kontynuować ten dialog.

Ochrona naszej planety i wspieranie ekologicznego wzrostu gospodarczego

UE i USA z zaangażowaniem działają na rzecz porozumienia paryskiego oraz jego skutecznej i wzmocnionej realizacji. Aby zapewnić skuteczną platformę współpracy w tym zakresie, przywódcy zobowiązali się ustanowić grupę działania wysokiego szczebla UE–USA w dziedzinie klimatu.

Zamierzamy dawać przykład, stając się gospodarkami o zerowej emisji netto gazów cieplarnianych nie później niż do 2050 r. i wdrażając nasze odpowiednie zwiększone cele na 2030 r. / ustalone na poziomie krajowym wkłady. Postanawiamy współpracować z naszymi partnerami międzynarodowymi w celu osiągnięcia ambitnych wyników 26. konferencji stron ONZ w sprawie zmiany klimatu (COP26), dokładając wszelkich starań, by utrzymać w zasięgu ograniczenie wzrostu globalnej temperatury do 1,5°C. Oświadczenie ze szczytu UE–USA

Przywódcy zobowiązali się do szybkiego rozwoju technologii i strategii politycznych, które jeszcze bardziej przyspieszą odchodzenie od mocy wytwórczych opartych na węglu o nieobniżonej emisji i przejście do w znacznym stopniu bezemisyjnego systemu energetycznego w latach 30. XXI wieku, zgodnie z odpowiednimi ustalonymi na poziomie krajowym wkładami UE i USA na 2030 r. oraz zobowiązaniami dotyczącymi zerowych emisji netto do 2050 r.

Przywódcy postanowili zacieśnić współpracę w zakresie transformacji w kierunku neutralnej dla klimatu i zasobooszczędnej gospodarki o obiegu zamkniętym. Zamierzają działać na rzecz transatlantyckiego sojuszu na rzecz ekotechnologii, który wspierałby współpracę w zakresie rozwoju i wdrażania ekologicznych technologii, a także wspierać rynki, by zwiększyć skalę takich technologii.

• Zmiana klimatu: co robi UE? (podsumowanie informacyjne)

UE i USA są bardzo zdeterminowane, by powstrzymać i odwrócić proces utraty różnorodności biologicznej do 2030 r. i podjąć pilne działania w celu usunięcia przyczyn tej utraty. Przywódcy zobowiązali się do realizacji celu, jakim jest pielęgnowanie lub ochrona co najmniej 30% powierzchni światowych lądów i co najmniej 30% światowych oceanów do 2030 r. Podzielają cel, jakim jest wspólne promowanie skutecznych i ambitnych globalnych ram różnorodności biologicznej po 2020 r. na 15. Konferencji Stron Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej (COP15). Ponadto przywódcy zobowiązali się współpracować na rzecz ochrony światowych oceanów, w tym przez zwalczanie odpadów morskich.

Zwiększenie handlu, inwestycji i współpracy technologicznej

Stosunki gospodarcze łączące UE i USA są największe w skali świata. Obaj partnerzy zobowiązują się zacieśnić dwustronne stosunki handlowe i inwestycyjne oraz utrzymać i zreformować oparty na zasadach wielostronny system handlowy. Przywódcy oświadczyli, że zamierzają wykorzystać handel do walki ze zmianą klimatu, ochrony środowiska, promowania praw pracowniczych, rozszerzania odpornych i zrównoważonych łańcuchów dostaw oraz tworzenia godnych miejsc pracy.

Jesteśmy zdeterminowani, by wspólnie chronić nasze przedsiębiorstwa i pracowników przed nieuczciwymi praktykami handlowymi, w szczególności stwarzanymi przez gospodarki nierynkowe, które osłabiają światowy system handlu. Oświadczenie ze szczytu UE–USA

Aby zapewnić skuteczną platformę współpracy, przywódcy powołali Radę wysokiego szczebla UE–USA ds. Handlu i Technologii (TTC). Cele TTC obejmują:

• zacieśnianie dwustronnych stosunków handlowych i inwestycyjnych
• unikanie nowych zbędnych barier technicznych w handlu
• wzmocnienie globalnej współpracy w dziedzinie technologii, kwestii cyfrowych i łańcuchów dostaw
• współpraca w zakresie opracowywania kompatybilnych i międzynarodowych norm
• ułatwianie polityki regulacyjnej
• promowanie innowacji i przywództwa przez przedsiębiorstwa amerykańskie i europejskie.

W ramach TTC obaj partnerzy zobowiązują się do budowania partnerstwa UE–USA na rzecz przywrócenia równowagi globalnych łańcuchów dostaw półprzewodników w celu zwiększenia bezpieczeństwa dostaw w UE i USA oraz polepszenia zdolności obu partnerów do projektowania i produkcji najpotężniejszych i zasobooszczędnych półprzewodników.

Równolegle z TTC UE i USA zamierzają ustanowić wspólny dialog między UE a USA na temat polityki konkurencji w dziedzinie technologii, który skupiłby się na podejściach do polityki konkurencji i jej egzekwowania oraz na zacieśnieniu współpracy w sektorze technologii.

Szczyt przyniósł też nadzieję na rozwiązanie długotrwałych sporów handlowych.

• Przywódcy z zadowoleniem przyjęli porozumienie w sprawie ram współpracy dla dużych cywilnych statków powietrznych, odzwierciedlające nowe transatlantyckie stosunki w tej dziedzinie.
• Przywódcy uzgodnili również, że przed końcem roku zaangażują się w rozmowy, by umożliwić rozwiązanie istniejących różnic w zakresie środków dotyczących stali i aluminium.

Ponadto UE i USA są zdecydowane wspierać sprawiedliwy, zrównoważony i nowoczesny międzynarodowy system podatkowy oraz współpracować w celu osiągnięcia do połowy 2021 r. globalnego konsensusu w kwestii opodatkowania przedsiębiorstw wielonarodowych w ramach OECD.

Przywódcy uzgodnili również, że będą współpracować na rzecz osiągnięcia konstruktywnej reformy Światowej Organizacji Handlu (WTO). Wiąże się to z postępem w prawidłowym funkcjonowaniu funkcji negocjacyjnej WTO i systemu rozstrzygania sporów, co będzie wymagało rozwiązania długotrwałych kwestii.

• UE i USA podejmują zdecydowane kroki w celu zakończenia sporu dotyczącego statków powietrznych (Komisja Europejska)

Budowanie bardziej demokratycznego, pokojowego i bezpiecznego świata

UE wraz z USA są ostoją demokracji, pokoju i bezpieczeństwa na całym świecie. Łączy je pragnienie pokojowego zapobiegania konfliktom i ich rozwiązywania, stania na straży praworządności i prawa międzynarodowego oraz propagowania praw człowieka dla wszystkich, równości i równouprawnienia płci oraz wzmocnienia pozycji kobiet i dziewcząt. Obaj partnerzy zamierzają wspierać demokrację na całym świecie, w tym poprzez obronę wolności mediów, promowanie wolnego i otwartego internetu, wspieranie odpowiedzialnego zachowania w cyberprzestrzeni i zwalczanie dezinformacji.

Przywódcy postanowili dawać przykład u siebie i współpracować podczas organizacji szczytu na rzecz demokracji, zobowiązując się do konkretnych działań na rzecz obrony powszechnych praw człowieka, zapobiegania regresowi demokracji i walki z korupcją.

UE i USA zamierzają ściśle konsultować się ze sobą i współpracować w zakresie wszystkich kwestii dotyczących Chin, obejmujących elementy współpracy, konkurencji i rywalizacji systemowej. Zamierzają nadal koordynować swoje podejście do wspólnych obaw, w tym dotyczących ciągłego łamania praw człowieka w Sinciangu i Tybecie, ograniczania autonomii i procesów demokratycznych w Hongkongu, przymusu gospodarczego, kampanii dezinformacyjnych i kwestii bezpieczeństwa regionalnego.

Przywódcy są nadal poważnie zaniepokojeni sytuacją na Morzu Wschodnio- i Południowochińskim i zdecydowanie sprzeciwiają się wszelkim jednostronnym próbom zmiany status quo i zwiększenia napięć. Podkreślamy znaczenie pokoju i stabilności w całej Cieśninie Tajwańskiej i zachęcamy do pokojowego rozwiązywania problemów między Chinami a Tajwanem. Oświadczenie ze szczytu UE–USA

UE i USA zamierzają również koordynować swoje podejście odnośnie do konstruktywnego zaangażowania z Chinami w kwestiach takich jak zmiana klimatu i nieproliferacja, a także w niektórych kwestiach regionalnych.

UE i USA są jednomyślne w swoim podejściu do Rosji opartym na zasadach. Są gotowe zdecydowanie reagować na powtarzające się z jej strony negatywne zachowania i szkodliwe działania. Przywódcy postanowili nawiązać dialog na wysokim szczeblu między UE a USA na temat Rosji, aby koordynować strategie polityczne i działania w tym zakresie.

Przywódcy rozmawiali też o wielu innych pilnych kwestiach geopolitycznych, dotyczących polityki zagranicznej i bezpieczeństwa będących przedmiotem wspólnego zainteresowania.

Stwierdzili, że są zdecydowani nadal popierać suwerenność, niezależność i integralność terytorialną wschodnich partnerów UE oraz wspierać ścieżkę reform na Ukrainie, w Gruzji i w Republice Mołdawii. Postanowili działać na rzecz trwałego pokoju, odporności i stabilności w Południowym Kaukazie.

UE i USA solidaryzują się z mieszkańcami Białorusi i ich żądaniami dotyczącymi praw człowieka i demokracji.

Postanawiamy pociągnąć reżim Łukaszenki do odpowiedzialności za eskalację ataków na prawa człowieka i podstawowe wolności, a także za zagrożenie dla bezpieczeństwa lotniczego poprzez bezprecedensowe i niedopuszczalne przymusowe przekierowanie pod fałszywym pretekstem unijnego samolotu pasażerskiego, a następnie aresztowanie dziennikarza w ramach ciągłych ataków na głosy opozycyjne i wolność prasy. Oświadczenie ze szczytu UE–USA

UE i USA zamierzają ponadto dalej wzmacniać wspólne zaangażowanie na Bałkanach Zachodnich i postanowiły ściśle współpracować na rzecz trwałej deeskalacji we wschodniej części Morza Śródziemnego, gdzie rozbieżności powinny być rozstrzygane w drodze dialogu prowadzonego w dobrej wierze i zgodnie z międzynarodowym prawem morza. UE i USA dążą również do nawiązania opartych na współpracy i obopólnie korzystnych stosunków z demokratyczną Turcją.

Przywódcy z zadowoleniem przyjęli zawieszenie broni w konflikcie na Bliskim Wschodzie i wyrazili głębokie zaniepokojenie sytuacją polityczną, sytuacją w zakresie praw człowieka, bezpieczeństwa i sytuacją humanitarną w Etiopii, Somalii i Sahelu, w szczególności rosnącą polaryzacją polityczną i etniczną w całej Etiopii, która zagraża suwerenności i integralności terytorialnej kraju. Przywódcy rozmawiali też o konkretnym wsparciu finansowym i rozwojowym dla krajów afrykańskich.

Omówili też sytuację w regionie Indo-Pacyfiku, w Mjanmie/Birmie, Afganistanie, Ameryce Łacińskiej i na Karaibach, a w szczególności w Wenezueli, i postanowili współpracować na rzecz utrzymania Arktyki jako regionu pokoju i stabilności.

Przywódcy podkreślili swoje poparcie dla trwających w Wiedniu wysiłków dyplomatycznych i negocjacji mających na celu ułatwienie powrotu USA do Wspólnego kompleksowego planu działania (JCPOA), a także pełnego i skutecznego wdrożenia tego porozumienia przez Iran i USA.

Przywódcy z zadowoleniem przyjęli również zaproszenie UE skierowane do USA, by przyłączyły się do projektu PESCO dotyczącego mobilności wojskowej jako ważny krok w kierunku bliższego partnerstwa UE–USA w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony. Przywódcy zobowiązali się działać na rzecz wypracowania porozumienia administracyjnego miedzy USA a Europejską Agencją Obrony i uzgodnili, że będą współpracować na rzecz podniesienia poziomu ambicji NATO–UE w celu dalszego wzmocnienia tego wzajemnie się wzmacniającego kluczowego partnerstwa strategicznego.

Kontekst

10–11 grudnia 2020 r. Rada Europejska przeprowadziła dyskusję na temat stosunków UE–USA. W konkluzjach podkreśliła, jak ważne jest silne strategiczne partnerstwo transatlantyckie oparte na wspólnych interesach i podzielanych wartościach.

• Nota informacyjna
• Rada Europejska (10–11 grudnia 2020)
• Stosunki UE–USA (nota informacyjna)

25 marca 2021 r., podczas wideokonferencji Rady Europejskiej, do przywódców UE dołączył prezydent USA Joe Biden.

• Wideokonferencja członków Rady Europejskiej (25 marca 2021)

7 grudnia 2020 r., po wyborach w USA, Rada rozmawiała, na podstawie wspólnego komunikatu, o tym, jak ożywić strategiczne partnerstwo ze Stanami Zjednoczonymi. W tym kontekście przyjęła konkluzje o stosunkach UE–USA.

• Konkluzje Rady o stosunkach Unia Europejska – Stany Zjednoczone (7 grudnia 2020)
• Wspólny komunikat Komisji i wysokiego przedstawiciela (Komisja Europejska)

22 lutego Rada do Spraw Zagranicznych wymieniła w drodze wideokonferencji poglądy z sekretarzem stanu USA Antonym Blinkenem na temat konkretnego programu współpracy UE‒USA w kluczowych kwestiach polityki światowej, zagranicznej i polityki bezpieczeństwa.

• Rada do Spraw Zagranicznych (22 lutego 2021)

10 maja Rada do Spraw Zagranicznych omówiła priorytety dialogu z administracją USA i wymieniła poglądy ze specjalnym wysłannikiem prezydenta USA ds. klimatu Johnem Kerrym.

• Rada do Spraw Zagranicznych (10 maja 2021)

20 maja Rada do Spraw Zagranicznych omówiła relacje handlowe UE–USA i przeprowadziła nieformalną wymianę poglądów z amerykańską przedstawicielką ds. handlu Katherine Tai.

• Rada do Spraw Zagranicznych (handel) (20 maja 2021)
• Infografika: handel UE–USA
• Handel UE–USA (Komisja Europejska)

Ostatnie spotkanie przywódców UE–USA odbyło się w Brukseli 25 maja 2017 r. Uczestniczyli w nim: poprzedni przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk, poprzedni przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker oraz 45. prezydent USA Donald Trump.

• Spotkanie przywódców UE–USA (25 maja 2017)