Θαλάσσιες μεταφορές

Πιο βιώσιμες θαλάσσιες μεταφορές

Οι θαλάσσιες μεταφορές ευθύνονται για το 13% περίπου των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που προέρχονται από τις μεταφορές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναλάβει σειρά πρωτοβουλιών για τη μείωση των εκπομπών από τον ευρωπαϊκό τομέα θαλάσσιων μεταφορών, διατηρώντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητά του.

FuelEU Μaritime: Καύσιμα απαλλαγμένα από ανθρακούχες εκπομπές

Η πρωτοβουλία «FuelEU Maritime», μέρος της δέσμης Fit for 55, θα προωθήσει τη χρήση ανανεώσιμων καυσίμων και καυσίμων χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών στις θαλάσσιες μεταφορές.

Στόχος είναι να μειωθεί έως και κατά 80% έως το 2050 η ένταση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που προέρχονται από την ενέργεια που χρησιμοποιούν τα πλοία, με την προώθηση της χρήσης πιο βιώσιμων καυσίμων στα πλοία που χρησιμοποιούν λιμένες της ΕΕ και με παράλληλη διασφάλιση της ομαλής ροής της θαλάσσιας κυκλοφορίας και αποφυγή των στρεβλώσεων στην εσωτερική αγορά.

Οι νέοι κανόνες θεσπίστηκαν από το Συμβούλιο τον Ιούλιο του 2023.

Το ενημερωτικό γράφημα παρουσιάζει τους στόχους και τα οφέλη των προτεινόμενων κανονισμών ReFuelEU aviation και FuelEU maritime, οι οποίοι έχουν ως στόχο να αυξηθεί η χρήση πιο βιώσιμων καυσίμων στους δύο τομείς μεταφορών.

Fit for 55: Ενίσχυση της διάδοσης πιο οικολογικών καυσίμων στους τομείς των αεροπορικών και των θαλάσσιων μεταφορών (Ενημερωτικό γράφημα)

Σφαιρική προσέγγιση των εκπομπών από τις θαλάσσιες μεταφορές

Η ΕΕ καταβάλλει επίσης προσπάθειες, στο πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΔΝΟ), για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τα πλοία. Τον Ιούλιο του 2023 εγκρίθηκε αναθεωρημένη στρατηγική του ΔΝΟ για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, με τη φιλοδοξία να επιτευχθούν μηδενικές καθαρές εκπομπές γύρω στο 2050. Τα μέτρα για την εφαρμογή της αναθεωρημένης στρατηγικής του ΔΝΟ είναι υπό συζήτηση.

Η Προεδρία του Συμβουλίου και τα κράτη μέλη της ΕΕ παρίστανται στις συνεδριάσεις του ΔΝΟ και συμβάλλουν ενεργά στην ανάπτυξη περιβαλλοντικών και άλλων μέτρων. Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ είναι μέλη του οργανισμού.

Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός – ΔΝΟ

Ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών

Για τη στήριξη της καθαρής, ασφαλέστερης και σύγχρονης ναυτιλίας στην ΕΕ, η ΕΕ έχει προτείνει ένα σύνολο πέντε νομοθετικών πράξεων, γνωστών συλλογικά ως δέσμη μέτρων για την ασφάλεια στη θάλασσα. Η δέσμη περιλαμβάνει μέτρα σχετικά με τα εξής:

έλεγχο του κράτους λιμένα
ρύπανση από τα πλοία
τήρηση των υποχρεώσεων του κράτους σημαίας
διερευνήσεις ατυχημάτων
επανεξέταση της εντολής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA)

Στόχος είναι ο εκσυγχρονισμός των κανόνων της ΕΕ για την ασφάλεια στη θάλασσα και η μείωση της ρύπανσης των υδάτων από τα πλοία, με παράλληλη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού ναυτιλιακού τομέα.

Τον Νοέμβριο του 2024 το Συμβούλιο ενέκρινε τέσσερα μέρη της δέσμης.

Ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών: Το Συμβούλιο ενέκρινε νέα νομοθετήματα για τη στήριξη της ασφαλούς, καθαρής και σύγχρονης ναυτιλίας στην ΕΕ (δελτίο Τύπου, 18 Νοεμβρίου 2024)

Τον Μάιο του 2025 το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή πολιτική συμφωνία σχετικά με την πέμπτη νομοθετική πράξη, με έμφαση στον EMSA.