Στρατιωτική στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία

Κάλυψη των στρατιωτικών και αμυντικών αναγκών της Ουκρανίας

Η στρατιωτική συνδρομή της ΕΕ προς την Ουκρανία έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι η Ουκρανία διαθέτει τα στρατιωτικά μέσα που χρειάζεται για να συνεχίσει να ασκεί το φυσικό της δικαίωμα στην αυτοάμυνα και να αντιμετωπίσει την επίθεση της Ρωσίας.

Συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής στήριξης που παρέχουν τα κράτη μέλη της ΕΕ, η συνολική στήριξη των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων που παρέχει η ΕΕ εκτιμάται σε 88,7 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό περιλαμβάνει 6,4 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη και 8,4 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του δανείου στήριξης προς την Ουκρανία.

Η ΕΕ συμπληρώνει τις διμερείς προσπάθειες των κρατών μελών της ΕΕ παρέχοντας ενισχυμένη επιχειρησιακή στήριξη στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις και επιδιώκοντας την αύξηση των κοινών προμηθειών από την ευρωπαϊκή και την ουκρανική αμυντική βιομηχανία.

Η συνολική βοήθεια που παρέχεται προς την Ουκρανία, η οποία περιλαμβάνει επίσης χρηματοδοτική στήριξη, ανθρωπιστική βοήθεια, έσοδα από ακινητοποιημένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία και στήριξη για τους Ουκρανούς πρόσφυγες, ανέρχεται σε 220,3 δισ. ευρώ.

Κοινές προμήθειες στο πλαίσιο του μέσου SAFE

Μέσω του SAFE (μέσο δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη), η ΕΕ παρέχει χρηματοδοτική συνδρομή με τη μορφή δανείων ύψους έως 150 δισ. ευρώ για να βοηθήσει τα κράτη μέλη της ΕΕ να αυξήσουν τις επενδύσεις τους στον τομέα της άμυνας μέσω κοινών προμηθειών.

Ενώ μόνο τα κράτη μέλη μπορούν να λάβουν δάνεια SAFE, η Ουκρανία μπορεί να συμμετέχει επί ίσοις όροις σε κοινές προμήθειες στο πλαίσιο του μέσου SAFE. Επιπλέον, οι ουκρανικές εταιρείες είναι εξ ορισμού επιλέξιμες για δημόσιες συμβάσεις στο πλαίσιο του SAFE.

Ο κανονισμός για τη δημιουργία του μέσου SAFE τέθηκε σε ισχύ στις 28 Μαΐου 2025.

Από τα 19 εθνικά σχέδια SAFE που υποβλήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή από κράτη μέλη το 2025, τα 15 περιλαμβάνουν έργα με την Ουκρανία.

Δάνειο στήριξης της Ουκρανίας

Στις 23 Απριλίου 2026, το Συμβούλιο συμφώνησε να χορηγήσει στην Ουκρανία δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ για τη στήριξη των πλέον επειγουσών δημοσιονομικών και αμυντικών αναγκών της χώρας για τα έτη 2026 και 2027.

Το δάνειο χρηματοδοτείται μέσω δανεισμού της ΕΕ από τις κεφαλαιαγορές, με την υποστήριξη του προϋπολογισμού της ΕΕ. Πρόκειται να αποπληρωθεί μέσω πολεμικών αποζημιώσεων από τη Ρωσία στην Ουκρανία.

Ενδεικτικά, ποσό 60 δισ. ευρώ θα χρησιμοποιηθεί για τη στήριξη της ικανότητας της Ουκρανίας να επενδύει στην αμυντική βιομηχανία, περιλαμβανομένης της προμήθειας αμυντικών προϊόντων. Μέχρι στιγμής, η ΕΕ έχει εκταμιεύσει 8,4 δισ. ευρώ για τη χρηματοδότηση της προμήθειας δρόνων για την Ουκρανία.

Η χρηματοδότηση εξασφαλίζει στην Ουκρανία ζωτικής σημασίας και έγκαιρη πρόσβαση σε αμυντικά προϊόντα τόσο από την ουκρανική όσο και από την ενωσιακή αμυντική βιομηχανία.

• Το Συμβούλιο ενέκρινε το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας ύψους 90 δισ. ευρώ (δελτίο Τύπου, 23 Απριλίου 2026)

Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη

Μεταξύ 2022 και 2025 η ΕΕ κινητοποίησε 6,4 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη (στο εξής: ΕΜΕ) προς κάλυψη των επιτακτικών στρατιωτικών και αμυντικών αναγκών της Ουκρανίας.

Μέσω του ΕΜΕ, η ΕΕ χρηματοδοτεί την παροχή θανατηφόρου και μη θανατηφόρου στρατιωτικού εξοπλισμού και προμηθειών, όπως μέσα ατομικής προστασίας, κιβώτια πρώτων βοηθειών, καύσιμα, πυρομαχικά και πυραύλους.

Ο ΕΜΕ καλύπτει επίσης τα κοινά έξοδα της αποστολής για τη στρατιωτική συνδρομή της ΕΕ με σκοπό τη στήριξη της Ουκρανίας (EUMAM Ukraine) και τα δύο σχετικά μέτρα συνδρομής για την παροχή του αναγκαίου εκπαιδευτικού εξοπλισμού.

Ο ΕΜΕ διοχέτευσε επίσης με επιτυχία έσοδα ύψους 3,4 δισ. ευρώ από ακινητοποιημένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για στρατιωτική στήριξη στην Ουκρανία.

Η Νορβηγία έχει υποστηρίξει τις προσπάθειες της ΕΕ στο πλαίσιο του ΕΜΕ με συνεισφορά ανερχόμενη σε 250 εκατ. κορόνες Νορβηγίας (περίπου 22 εκατ. ευρώ).

• Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη
• Πώς χρησιμοποιούνται τα ακινητοποιημένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία;

Μέσο στήριξης της Ουκρανίας

Στις 8 Δεκεμβρίου 2025 το Συμβούλιο ενέκρινε το πρόγραμμα για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, το οποίο, μεταξύ άλλων, ενισχύει την αμυντική βιομηχανία της Ουκρανίας μέσω ειδικού μέσου, του λεγόμενου μέσου στήριξης της Ουκρανίας. Το νέο αυτό μέσο:

• θα παράσχει κίνητρα για συνεργατικές προμήθειες με την Ουκρανία
• θα χρηματοδοτήσει την αύξηση των αμυντικών βιομηχανικών παραγωγικών ικανοτήτων ουκρανικών εταιρειών

Το μέσο στήριξης της Ουκρανίας θα διαθέτει χρηματοδοτικό κονδύλιο ύψους 300 εκατ. ευρώ.

Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας

Στις 18 Δεκεμβρίου 2025 το Συμβούλιο ενέκρινε νέους κανόνες που, μεταξύ άλλων, επιτρέπουν τη σύνδεση της Ουκρανίας με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας, δημιουργώντας έτσι νέες ευκαιρίες ώστε ουκρανικές οντότητες να συμμετέχουν σε μελλοντικές συνεργατικές δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης της ΕΕ στον τομέα της άμυνας.

• Το Συμβούλιο θεσπίζει μέτρα για την παροχή κινήτρων και την απλούστευση των επενδύσεων στον τομέα της άμυνας στην ΕΕ (δελτίο Τύπου, 18 Δεκεμβρίου 2025)

Εκπαίδευση Ουκρανών στρατιωτών

Στις 15 Νοεμβρίου 2022 η ΕΕ δρομολόγησε την αποστολή για τη στρατιωτική συνδρομή με σκοπό τη στήριξη της Ουκρανίας (EUMAM Ukraine) με αρχική διάρκεια δύο ετών. Στις 8 Νοεμβρίου 2024 το Συμβούλιο αποφάσισε να παρατείνει την αποστολή για δύο επιπλέον έτη, έως τις 15 Νοεμβρίου 2026.

Στόχος της αποστολής είναι να συμβάλει στην ενίσχυση της στρατιωτικής ικανότητας των ενόπλων δυνάμεων της Ουκρανίας να διεξάγουν επιχειρήσεις, ώστε να μπορέσει η Ουκρανία:

• να υπερασπίζεται την εδαφική της ακεραιότητα εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της
• να ασκεί την κυριαρχία της
• να προστατεύει τους πολίτες

Η EUMAM Ukraine συνεργάζεται στενά με ομόφρονες διεθνείς εταίρους.

Οι δραστηριότητες της αποστολής διεξάγονται στο έδαφος της ΕΕ. Μέχρι στιγμής, 24 κράτη μέλη της ΕΕ έχουν προσφέρει ενότητες κατάρτισης και προσωπικό και πάνω από 95.000 Ουκρανοί στρατιώτες έχουν εκπαιδευτεί στο πλαίσιο της αποστολής από την έναρξή της.

Η εκπαίδευση διευκολύνεται με την παροχή εξοπλισμού στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, ο οποίος χρηματοδοτείται από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη.

Μέχρι στιγμής, η συνολική χρηματοδοτική στήριξη προς την EUMAM Ukraine μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη έχει αγγίξει τα 610 εκατ. ευρώ: 435 εκατ. ευρώ για το κόστος των προγραμμάτων κατάρτισης (κοινές δαπάνες) και 175 εκατ. ευρώ για την παροχή εκπαιδευτικού εξοπλισμού.

Η Νορβηγία έχει στηρίξει την αποστολή με συνεισφορά ανερχόμενη σε 150 εκατ. νορβηγικές κορόνες (περίπου 14 εκατ. ευρώ).

• Αποστολή για τη στρατιωτική συνδρομή της ΕΕ προς στήριξη της Ουκρανίας (ιστότοπος)
• Ουκρανία: Το Συμβούλιο παρατείνει την εντολή της αποστολής στρατιωτικής συνδρομής της ΕΕ για δύο έτη (δελτίο Τύπου, 8 Νοεμβρίου 2024)
• Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη: Πράσινο φως του Συμβουλίου για περαιτέρω χρηματοδότηση της εκπαίδευσης των ουκρανικών ένοπλων δυνάμεων στο πλαίσιο της EUMAM Ukraine (δελτίο Τύπου, 28 Νοεμβρίου 2023)

Πυρομαχικά και πύραυλοι

Τον Μάρτιο του 2023 το Συμβούλιο συμφώνησε επί σχεδίου τριών αξόνων για την επιτάχυνση της παράδοσης και της από κοινού προμήθειας πυρομαχικών και πυραύλων για την Ουκρανία. Οι δύο πρώτοι άξονες, ύψους 1 δισ. ευρώ ο καθένας, χρηματοδοτούνται μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη.

Ο πρώτος άξονας, που εγκρίθηκε στις 13 Απριλίου 2023, επιτρέπει στην ΕΕ να αποζημιώνει τα κράτη μέλη για πυρομαχικά που δωρήθηκαν στην Ουκρανία από υπάρχοντα αποθέματα ή από την εκ νέου ιεράρχηση ήδη υφιστάμενων παραγγελιών.

Ο δεύτερος άξονας, που εγκρίθηκε στις 5 Μαΐου 2023, υποστηρίζει την από κοινού προμήθεια πυρομαχικών και πυραύλων από οικονομικούς φορείς εγκατεστημένους στην ΕΕ ή στη Νορβηγία.

Ο τρίτος άξονας, που εγκρίθηκε στις 20 Ιουλίου 2023, είναι ο κανονισμός για τη στήριξη της παραγωγής πυρομαχικών (ASAP). Ο κανονισμός αυτός κινητοποιεί 500 εκατ. ευρώ από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για να στηρίξει την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας προς παραγωγή πυρομαχικών εδάφους-εδάφους και πυροβολικού, καθώς και πυραύλων.

• Πυρομαχικά για την Ουκρανία: Συμφωνία του Συμβουλίου για στήριξη ύψους 1 δισ. € στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη (δελτίο Τύπου, 13 Απριλίου 2023)
• Από κοινού προμήθεια πυρομαχικών και πυραύλων από την ΕΕ στην Ουκρανία: Συμφωνία του Συμβουλίου για στήριξη ύψους 1 δισ. € στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη (δελτίο Τύπου, 5 Μαΐου 2023)
• Κανονισμός σχετικά με τη στήριξη της παραγωγής πυρομαχικών (Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ)

Από κοινού δεσμεύσεις ΕΕ-Ουκρανίας για θέματα ασφαλείας

Στις 27 Ιουνίου 2024 η ΕΕ και η Ουκρανία υπέγραψαν από κοινού δεσμεύσεις για θέματα ασφάλειας.

Επεκτείνοντας την υφιστάμενη στήριξη, οι δεσμεύσεις της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας περιλαμβάνουν προβλέψιμη, μακροπρόθεσμη και βιώσιμη στήριξη για την ασφάλεια και την άμυνα της Ουκρανίας, μεταξύ άλλων μέσω των αποστολών στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας, καθώς και ευρύτερες δεσμεύσεις σε θέματα ασφάλειας. Οι δεσμεύσεις αυτές θα βοηθήσουν την Ουκρανία να αμυνθεί, να αντισταθεί σε προσπάθειες αποσταθεροποίησης και να αποτρέψει επιθετικές ενέργειες στο μέλλον.

Από την πλευρά της, η Ουκρανία δεσμεύτηκε να συνεχίσει να πραγματοποιεί μεταρρυθμίσεις, οι οποίες να ευθυγραμμίζονται μεταξύ άλλων με την πορεία προς την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ουκρανία θα συνεχίσει επίσης να ενισχύει τα μέτρα διαφάνειας και λογοδοσίας και να συμβάλλει στην ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της.

• Από κοινού δεσμεύσεις της ΕΕ και της Ουκρανίας για θέματα ασφαλείας (δελτίο Τύπου, 27 Ιουνίου 2024)

Δείτε επίσης:

• Ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα
• Στρατιωτική στήριξη της ΕΕ στην Ουκρανία (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)