Τι είναι το μέσο δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE);
Το SAFE είναι ένα χρηματοδοτικό μέσο της ΕΕ που παρέχει δάνεια ύψους έως 150 δισ. ευρώ για να βοηθήσει τα κράτη μέλη της ΕΕ να αυξήσουν γρήγορα και σε σημαντικό βαθμό τις αμυντικές επενδύσεις τους μέσω κοινών προμηθειών.
Ένα χρηματοδοτικό μέσο για την τόνωση των επενδύσεων στον τομέα της άμυνας
Χρησιμοποιώντας το μέσο δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE), η ΕΕ παρέχει κονδύλια χρηματοδοτικής συνδρομής με τη μορφή δανείων ύψους έως και 150 δισ. ευρώ. Στόχος της συνδρομής είναι να δοθεί στα κράτη μέλη της ΕΕ η δυνατότητα γρήγορης και σημαντικής αύξησης των αμυντικών τους επενδύσεων μέσω κοινών προμηθειών.
Ο κανονισμός για τη δημιουργία του μέσου SAFE τέθηκε σε ισχύ στις 29 Μαΐου 2025.
Το μέσο SAFE χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω της ικανότητας δανεισμού της, και συγκεκριμένα με την έκδοση ομολόγων της ΕΕ, βάσει της ισχύουσας ενοποιημένης προσέγγισης χρηματοδότησης. Αποτελεί τον πρώτο πυλώνα του σχεδίου ReArm Europe / Ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030 που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάρτιο του 2025.
Το μέσο χρηματοδοτεί επείγουσες και μεγάλης κλίμακας επενδύσεις στην ευρωπαϊκή βιομηχανική και τεχνολογική βάση στον τομέα της άμυνας.
Η κατανομή των κονδυλίων γίνεται με γνώμονα τη ζήτηση. Οι εκταμιεύσεις λαμβάνουν τη μορφή δανείων μακράς διάρκειας με ανταγωνιστικούς όρους που θα αποπληρώσουν τα δικαιούχα κράτη μέλη της ΕΕ.
Κατά κανόνα, στις διαδικασίες των κοινών προμηθειών πρέπει να εμπλέκονται τουλάχιστον δύο συμμετέχουσες χώρες ώστε να είναι επιλέξιμες για τα δάνεια. Η σύναψη συμβάσεων με συμμετοχή ενός μόνο κράτους μέλους επιτρέπεται από το μέσο SAFE για περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Τομείς που χρηματοδοτούνται από το μέσο SAFE
Το μέσο SAFE στηρίζει την προμήθεια αμυντικών προϊόντων ομαδοποιημένων σε δύο κατηγορίες:
Κατηγορία 1
- πυρομαχικά και πύραυλοι
- συστήματα πυροβολικού, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων προσβολής ακριβείας σε βάθος
- δυνατότητες χερσαίας μάχης και τα συστήματα υποστήριξής τους, συμπεριλαμβανομένων του εξοπλισμού στρατιωτών και των όπλων πεζικού
- μικροί δρόνοι και συναφή αντιδρονικά συστήματα αναχαίτισης
- προστασία κρίσιμων υποδομών
- δυνατότητες στον κυβερνοχώρο
- στρατιωτική κινητικότητα, συμπεριλαμβανομένης της αντιευκινησίας
Κατηγορία 2
- συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας
- δυνατότητες επιφανείας και υποβρύχιες δυνατότητες
- δρόνοι πλην των μικρών δρόνων και συναφή αντιδρονικά συστήματα
- στρατηγικοί παράγοντες διευκόλυνσης, όπως, μεταξύ άλλων, στρατηγικές αερομεταφορές, εναέριος ανεφοδιασμός με καύσιμα, συστήματα C4ISTAR, καθώς και διαστημικά μέσα και υπηρεσίες
- προστασία διαστημικών μέσων
- τεχνητή νοημοσύνη και ηλεκτρονικός πόλεμος
Στις δημόσιες συμβάσεις, σε όλες τις κατηγορίες, λαμβάνεται μέριμνα ώστε να μην υπερβαίνουν το 35% του κόστους οι δαπάνες για κατασκευαστικά μέρη που προέρχονται από χώρες εκτός ΕΕ, από την Ουκρανία ή από χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) και της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ): Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Νορβηγία και Ελβετία.
Τα έργα που αφορούν την κατηγορία 2 πρέπει να πληρούν αυστηρότερες προϋποθέσεις επιλεξιμότητας, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας των αναδόχων να τροποποιούν τον εξοπλισμό σε περίπτωση ανάγκης χωρίς να υπόκεινται σε περιορισμούς που δεν επιβάλλονται από την ΕΕ.
Συνεργασία με την Ουκρανία και άλλες χώρες εταίρους
Το μέσο SAFE ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην αμυντική συνεργασία με χώρες εκτός ΕΕ.
Αν και τα δάνεια SAFE μπορούν να χορηγούνται μόνο σε κράτη μέλη, η Ουκρανία και οι χώρες ΕΟΧ/ΕΖΕΣ μπορούν να συμμετέχουν επί ίσοις όροις με τα κράτη μέλη της ΕΕ σε διαδικασίες κοινών προμηθειών.
Επίσης δυνατή είναι η σύναψη προμηθειών με την καναδική βιομηχανία εν συνεχεία της σύναψης διμερούς συμφωνίας με την ΕΕ τον Ιούνιο του 2026.
Μπορούν επίσης να συμμετέχουν σε κοινές προμήθειες οι εξής χώρες:
- οι υπό προσχώρηση στην ΕΕ χώρες, οι υποψήφιες και οι εν δυνάμει υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες
- οι χώρες που έχουν υπογράψει εταιρικές σχέσεις στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας με την ΕΕ, όπως η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιαπωνία, η Ινδία, ο Καναδάς, η Μολδαβία, η Νορβηγία και η Νότια Κορέα
Σε κοινές προμήθειες μπορούν να συμμετέχουν και άλλες χώρες εκτός ΕΕ, εφόσον έχουν συνάψει προηγουμένως εταιρική σχέση για την ασφάλεια και την άμυνα με την ΕΕ.
Πως κατανέμονται τα κονδύλια στα κράτη μέλη της ΕΕ
Μεταξύ 11 Φεβρουαρίου και 10 Απριλίου 2026, το Συμβούλιο έδωσε το πράσινο φως για αμυντικά χρηματοδοτικά κονδύλια στο πλαίσιο του SAFE για 18 κράτη μέλη της ΕΕ.
Κατάλογος των χωρών της ΕΕ που επωφελούνται από δάνεια SAFE και τα μέγιστα ποσά δανείων που μπορούν να λάβουν.
Η απόφαση αυτή αποτελεί το επόμενο στάδιο μετά τη θετική αξιολόγηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των εθνικών επενδυτικών σχεδίων των 18 κρατών μελών στον τομέα της άμυνας.
Η Επιτροπή μπορεί να συνάψει πλέον δανειακές συμφωνίες με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και να προβεί στην εκταμίευση των πληρωμών προχρηματοδότησης.
Από τα 19 εθνικά σχέδια που υποβλήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα 15 περιλαμβάνουν έργα με την Ουκρανία.
Δείτε επίσης:
Κοινές αμυντικές προμήθειες
Ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα
Εταιρικές σχέσεις ασφάλειας και άμυνας
Τελευταία ενημέρωση: 15 Ιουνίου 2026