Relazzjonijiet tal-UE mal-Kanada
L-UE u l-Kanada ilhom sħab strateġiċi li jaqsmu valuri komuni bħad-demokrazija, l-impenn lejn l-ordni internazzjonali bbażata fuq ir-regoli kif ukoll il-kummerċ ħieles u ġust.
Alleanza għall-Futur
Fis-Summit bejn l-UE u l-Kanada fid-29 u t-30 ta' Ottubru 2026, il-mexxejja nedew Alleanza għall-Futur biex japprofondixxu s-sħubija strateġika bejn l-UE u l-Kanada u joħolqu spazju komuni ta' prosperità u sigurtà ekonomika.
L-alleanza ser tressaq inizjattivi konkreti biex issaħħaħ il-kooperazzjoni f'sitt oqsma, filwaqt li tibni fuq il-valuri kondiviżi u l-punti b'saħħithom komplementari tas-sħab.
Il-kummerċ u l-kooperazzjoni regolatorja
L-approfondiment tar-rabtiet kummerċjali u ta' investiment u t-tnaqqis tal-ostakli għan-negozju fin-naħa l-oħra tal-Atlantiku.
Il-qasam diġitali u r-riċerka
L-avvanz tal-kooperazzjoni dwar it-teknoloġiji diġitali, ir-riċerka, l-innovazzjoni u l-konnettività.
Il-materja prima kritika u l-enerġija
It-tisħiħ tal-ktajjen tal-provvista tal-materja prima kritika u l-kooperazzjoni dwar is-sigurtà u t-trasformazzjoni tal-enerġija.
Is-servizzi u s-swieq finanzjarji
L-appoġġ għall-flussi kapitali u l-investiment transfruntieri.
Is-sigurtà u l-preparatezza
It-tisħiħ tal-kooperazzjoni fil-qasam tad-difiża, ir-reżiljenza u l-kapaċità ta' rispons għal theddid u emerġenzi kondiviżi.
Il-kuntatti bejn il-persuni
Il-ħolqien ta' aktar opportunitajiet għan-nies biex jistudjaw, jaħdmu, iwettqu riċerka u jibnu konnessjonijiet dejjiema.
Il-mexxejja qablu wkoll li jaħdmu lejn assoċjazzjoni aktar mill-qrib bejn l-UE u l-Kanada u li jiddefinixxu, sas-Summit bejn l-UE u l-Kanada tal-2027, il-kunċett ta’ assoċjazzjoni dejjem eqreb tal-Kanada mal-UE, għajr sħubija sħiħa.
Kooperazzjoni politika u ekonomika
L-UE u l-Kanada għandhom sħubija politika u ekonomika dejjiema, mirfuda minn żewġ ftehimiet ewlenin iffirmati fl-2016: il-ftehim ta' sħubija strateġika (SPA) u l-ftehim ekonomiku u kummerċjali komprensiv (CETA).
Filwaqt li jibnu fuq il-ftehim qafas tal-1976 għall-kooperazzjoni kummerċjali u ekonomika, dawn il-ftehimiet jipprovdu s-sisien għal kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn l-UE u l-Kanada fi sfidi bilaterali u dinjin.
Ftehim ta' sħubija strateġika
Il-ftehim ta' sħubija strateġika jħaddan il-valuri demokratiċi komuni tal-UE u tal-Kanada u jsaħħaħ id-djalogu politiku dwar firxa wiesgħa ta' oqsma, fosthom il-paċi u s-sigurtà internazzjonali, l-iżvilupp ekonomiku u sostenibbli, il-ġustizzja, il-libertà u s-sigurtà.
Il-ftehim ġie ffirmat fl-2016 u beda japplika proviżorjament f'April 2017.
Ftehim ekonomiku u kummerċjali komprensiv (CETA)
Is-CETA jsaħħaħ ir-rabtiet ekonomiċi bejn l-UE u l-Kanada. Dan inaqqas l-ostakli għall-kummerċ, jiffaċilita l-kummerċ fil-prodotti u s-servizzi u joħloq opportunitajiet ġodda għan-negozji u kundizzjonijiet aktar prevedibbli għall-investituri.
Bis-CETA, l-UE u l-Kanada eliminaw it-tariffi fuq 98% tal-linji tariffarji. Is-CETA ġie ffirmat fl-2016 u beda japplika proviżorjament f'Settembru 2017.
Fl-2025, il-kummerċ fil-prodotti u s-servizzi bejn l-UE u l-Kanada kellu valur ta' madwar €130 biljun, żieda ta' aktar minn 80% meta mqabbel mal-2016.
Flimkien, l-UE u l-Kanada jagħmlu kważi għoxrin fil-mija tal-PDG dinji u madwar 19% tal-kummerċ dinji f'oġġetti u servizzi.
Sigurtà u difiża
Fis-summit tagħhom tat-23 ta' Ġunju 2025, l-UE u l-Kanada ffirmaw sħubija għas-sigurtà u d-difiża. Din tipprovdi qafas għal kooperazzjoni aktar profonda f'oqsma bħall-ġestjoni tal-kriżijiet, l-industrija tad-difiża, is-sigurtà marittima, il-mobbiltà militari, u t-theddid ċibernetiku u ibridu. Il-Kanada hija l-ewwel sieħeb li miegħu l-UE stabbiliet djalogu annwali ddedikat dwar is-sigurtà u d-difiża.
Il-Kanada hija l-uniku pajjiż mhux Ewropew li jieħu sehem fl-Azzjoni għas-Sigurtà tal-Ewropa (SAFE), l-istrument tal-UE ta' €150 biljun li jappoġġa lill-istati membri li jinvestu fil-produzzjoni tad-difiża permezz ta' akkwist komuni. Ftehim konkluż fl-2026 jippermetti lill-kumpaniji u l-prodotti tad-difiża Kanadiżi jipparteċipaw fl-akkwist tal-istati membri taħt SAFE.
Appoġġ għall-Ukrajna
L-Unjoni Ewropea u l-Kanada huma sostenituri qawwija tal-Ukrajna fid-dawl tal-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja. Il-Kanada ddedikat aktar minn $8.5 biljun f'appoġġ militari u aktar minn $750 miljun għall-irkupru u r-rikostruzzjoni tal-Ukrajna.
L-UE u l-Kanada jaħdmu flimkien, mas-sħab tal-G7, biex iżidu l-koordinazzjoni fis-sanzjonijiet kontra r-Russja, l-infurzar tagħhom u r-restrizzjonijiet fuq il-kontrolli tal-esportazzjoni.
L-UE u l-Kanada huma wkoll impenjati b'mod konġunt għall-isforzi ta' rkupru u rikostruzzjoni tal-Ukrajna. L-Ukrajna, il-Kanada, l-UE u sħab oħra ħolqu l-Pjattaforma tad-Donaturi għall-Ukrajna biex jindirizzaw il-ħtiġijiet immedjati u dejjiema tal-Ukrajna.
Il-Kanada, flimkien mal-Ukrajna, tikkopresiedi l-Koalizzjoni Internazzjonali għar-Ritorn tat-Tfal Ukreni. L-UE hija membru sħiħ ta' din l-inizjattiva. Tlaqqa' flimkien 47 gvern u sieħeb li jaħdmu biex jiżguraw li t-tfal deportati u ttrasferiti bil-forza mir-Russja jkunu jistgħu jirritornaw lura d-dar b'mod sikur u jibnu ħajjithom mill-ġdid. Skont l-awtoritajiet Ukreni, ittieħdu aktar minn 20 500 tifel u tifla mill-bidu tal-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja fi Frar 2022.
Ambjent u tibdil fil-klima
Fis-summit bejn l-UE u l-Kanada f'St John's fl-24 ta' Novembru 2023, l-UE u l-Kanada stabbilew alleanza ekoloġika. L-alleanza għandha l-għan li żżid il-kooperazzjoni fl-azzjoni klimatika u l-ħarsien ambjentali, kemm bilateralment kif ukoll f'fora internazzjonali.
Tkopri sitt oqsma ta' prijorità:
azzjoni dwar il-klima
ħarsien ambjentali u tal-oċeani
tranżizzjoni tal-enerġija
trasformazzjoni industrijali ekoloġika
riċerka u innovazzjoni
finanzjament għall-klima u l-bijodiversità
L-alleanza fiha għadd ta' impenji konkreti. Iż-żewġ sħab huma legalment marbuta li jiksbu newtralità klimatika sal-2050. Huma beħsiebhom ikomplu jaqsmu l-esperjenza dwar l-ipprezzar tal-karbonju u jippromwovuh f'pajjiżi oħra.
Dwar l-enerġija, kemm l-UE kif ukoll il-Kanada jappoġġaw spinta dinjija biex titħaffef l-eliminazzjoni gradwali tal-fjuwils fossili b'emissjonijiet mhux imnaqqsa, tintemm il-ġenerazzjoni ġdida tal-enerġija bil-faħam, u ssir ħidma fuq standards internazzjonali u ċertifikazzjoni għall-idroġenu.
Dwar in-natura, jieħdu impenn li jtemmu t-tniġġis tal-plastik sal-2040 u jipproteġu mill-inqas 30% tal-oċeani tad-dinja, u jtennu l-impenn tagħhom li jissospendu l-estrazzjoni taż-żejt u tal-gass lil hinn mill-kosta fl-ilmijiet tal-Artiku. It-test japprofondixxi wkoll il-kooperazzjoni fuq il-ktajjen ta' valur tal-materja prima kritika.
Qasam diġitali, xjenza u teknoloġija
L-UE u l-Kanada għandhom sħubija dejjiema fix-xjenza u r-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku, mirfuda mill-ftehim għall-kooperazzjoni xjentifika u teknoloġika, li daħal fis-seħħ fl-1996.
F'Lulju 2024, il-Kanada saret assoċjata ma' Orizzont Ewropa, il-programm ta' riċerka u innovazzjoni tal-UE. Dan jippermetti lir-riċerkaturi u lill-organizzazzjonijiet Kanadiżi jipparteċipaw fuq termini ugwali mal-kontropartijiet tagħhom tal-UE fi proġetti ta' riċerka kollaborattiva.
Il-kooperazzjoni testendi wkoll għat-teknoloġiji diġitali u l-innovazzjoni permezz tas-sħubija diġitali bejn l-UE u l-Kanada, imnedija f'Novembru 2023. Is-sħubija għandha l-għan li tippromwovi ekonomija diġitali sigura, inklużiva u ċċentrata fuq il-bniedem, li tikkonċentra fuq oqsma bħall-intelliġenza artifiċjali, it-teknoloġiji kwantistiċi, iċ-ċibersigurtà u l-konnettività diġitali.
F'Ġunju 2025, il-mexxejja tal-UE u tal-Kanada qablu wkoll li jaħdmu għal ftehim kummerċjali diġitali biex ikomplu jsaħħu r-rabtiet ekonomiċi tagħhom fis-settur diġitali.
Sħab għall-multilateraliżmu
L-UE u l-Kanada jaqsmu impenn qawwi li jiddefendu u javvanzaw il-multilateraliżmu u l-ordni internazzjonali bbażata fuq ir-regoli. Permezz ta' kooperazzjoni mill-qrib kemm fil-livell bilaterali kif ukoll multilaterali, huma jaħdmu flimkien biex isaħħu d-demokrazija, jippromwovu l-paċi u s-sigurtà, jiddefendu d-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt u jappoġġaw multilateraliżmu effettiv.
L-UE u l-Kanada huma t-tnejn sponsors konġunti tal-inizjattiva tas-sħab għall-multilateraliżmu, imnedija f'Settembru 2026, fil-marġini tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti. Il-firmatarji tal-inizjattiva tennew li s-sistema multilaterali msejsa fuq il-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti għadha indispensabbli, iżda li għandha tiġi mġedda u riformata biex tkun aktar effettiva, rappreżentattiva, inklużiva u adatta għall-iskop tagħha.
L-UE u l-Kanada jikkooperaw mill-qrib fi ħdan il-G7 u l-G20 biex javvanzaw il-prijoritajiet komuni, inkluż l-istabbiltà ekonomika dinjija, it-tkabbir sostenibbli u l-azzjoni klimatika, u biex jikkoordinaw ir-reazzjonijiet għal sfidi dinjija urġenti.
Ara wkoll
L-aħħar reviżjoni: 30 ta' Ottubru 2026