Sħubijiet għas-sigurtà u d-difiża
L-UE tikkonkludi sħubijiet għas-sigurtà u d-difiża ma' pajjiżi mhux tal-UE tal-istess fehma biex tippromwovi l-paċi u s-sigurtà madwar id-dinja.
X'inhuma s-sħubijiet għas-sigurtà u d-difiża?
Is-sħubijiet għas-sigurtà u d-difiża huma pilastru indispensabbli tal-isforzi tal-UE biex tippromwovi l-paċi u s-sigurtà fl-Ewropa u madwar id-dinja. Huma jikkostitwixxu qafas ġdid għall-kooperazzjoni bil-għan li r-relazzjonijiet bilaterali ma' pajjiżi mhux tal-UE jkomplu jissaħħu b'mod ta' benefiċċju reċiproku.
Dawn is-sħubijiet jibnu fuq kooperazzjoni eżistenti u li ilha teżisti ma' sħab tal-istess fehma. Dawn mhumiex strumenti legalment vinkolanti.
Huma wkoll pedament tal-Boxxla Strateġika, adottata f'Marzu 2022. Bl-adozzjoni tal-boxxla, l-UE ħadet l-impenn li tkun involuta b'mod aktar konsistenti u komprensiv mas-sħab bilaterali tagħha u li tibni sħubijiet imfassla apposta bbażati fuq valuri u interessi komuni.
Is-sħubijiet għas-sigurtà u d-difiża jiġu ffirmati mir-Rappreżentant Għoli f'isem l-Unjoni Ewropea, bl-awtorizzazzjoni tal-Kunsill. Min-naħa tas-sħab, dawn jiġu ffirmati mill-ministru għall-affarijiet barranin u/jew mill-ministru għad-difiża tal-pajjiż inkwistjoni.
Boxxla Strateġika għas-sigurtà u d-difiża
Għaliex isiru s-sħubijiet għas-sigurtà u d-difiża?
Is-sħubijiet għas-sigurtà u d-difiża huma ftehimiet ambizzjużi, li jirriflettu kemm l-interess dejjem jikber tal-UE kif ukoll tas-sħab f'kooperazzjoni bilaterali msaħħa fil-qasam tas-sigurtà u d-difiża.
Filwaqt li huma mfassla għal kull sieħeb individwali, is-sħubijiet ikopru firxa wiesgħa ta' oqsma ta' kooperazzjoni, fosthom:
- paċi, prevenzjoni ta' kunflitti u maniġġjar ta' kriżijiet
- inizjattivi u kapaċitajiet tad-difiża
- il-ġlieda kontra t-theddid ibridu u l-manipulazzjoni tal-informazzjoni u l-interferenza minn barranin
- is-sigurtà tal-ispazju, iċ-ċibersigurtà u s-sigurtà marittima
- il-ġlieda kontra t-terroriżmu
- nonproliferazzjoni, diżarm u kontroll tal-armi
- is-sigurtà tal-klima
- in-nisa, il-paċi u s-sigurtà
Kemm ġew iffirmati sħubijiet?
Sal-lum, l-UE ffirmat 12-il sħubija għas-sigurtà u d-difiża:
- Ghana (24 ta' Marzu 2026)
- Awstralja (18 ta' Marzu 2026)
- Iżlanda (18 ta' Marzu 2026)
- Indja (27 ta' Jannar 2026)
- Kanada (23 ta' Ġunju 2025)
- Renju Unit (19 ta' Mejju 2025)
- Albanija (18 ta' Diċembru 2024)
- Maċedonja ta' Fuq (19 ta' Novembru 2024)
- Korea t'Isfel (4 ta' Novembru 2024)
- Ġappun (1 ta' Novembru 2024)
- Norveġja (28 ta' Mejju 2024)
- Moldova (21 ta' Mejju 2024)
Jistgħu jiġu previsti aktar sħubijiet fil-futur.
Arranġamenti oħra ta' sigurtà u difiża
Minbarra s-sħubijiet għas-sigurtà u d-difiża, l-UE żżomm diversi tipi oħra ta' arranġamenti ma' sħab multilaterali, reġjonali u nazzjonali fil-qasam tas-sigurtà u d-difiża.
F'realtà ġeopolitika dejjem aktar kumplessa, is-sħubijiet imsejsa fuq interessi komuni jibqgħu garanzija qawwija għall-multilateraliżmu u l-kooperazzjoni u d-djalogu internazzjonali.
Kooperazzjoni bejn l-UE u n-NU
L-UE tikkoopera mill-qrib man-NU f'operazzjonijiet ta' paċi u ta' maniġġar ta' kriżijiet, kemm fi kwistjonijiet ċivili kif ukoll militari.
Fl-2003, meta l-UE bagħtet l-ewwel missjonijiet u wettqet l-ewwel operazzjonijiet ċivili u militari tagħha skont il-politika ta' sigurtà u ta' difiża komuni (PSDK), l-UE u n-NU ħarġu dikjarazzjoni konġunta dwar il-kooperazzjoni bejn l-UE u n-NU fil-maniġġar ta' kriżijiet. Minn dak iż-żmien 'l hawn, huma komplew isaħħu s-sħubija strateġika tagħhom dwar l-operazzjonijiet ta' paċi u l-maniġġar tal-kriżijiet.
Kooperazzjoni UE-NATO
Is-sħubija strateġika bejn l-UE u n-NATO tibqa' kruċjali għaż-żamma tas-sigurtà u l-istabbiltà fiż-żona Ewro-Atlantika. Ir-relazzjonijiet bejn l-UE u n-NATO ġew formalizzati fil-bidu tas-snin 2000, billi komplew fuq il-passi li ttieħdu matul is-snin disgħin biex tiġi promossa responsabbiltà Ewropea akbar fi kwistjonijiet ta' difiża.
Flimkien, l-UE u n-NATO jirrappreżentaw aktar minn 1 biljun persuna u wħud mill-akbar ekonomiji tad-dinja. Għat-23 pajjiż tal-UE li huma membri, in-NATO tibqa' l-pedament tad-difiża kollettiva tagħhom.
Kooperazzjoni mas-sħab reġjonali
L-UE hija impenjata bis-sħiħ li tikkoopera mas-sħab reġjonali ewlenin, fosthom l-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa (OSKE), l-Unjoni Afrikana (UA), il-Komunità Ekonomika tal-Istati tal-Afrika tal-Punent (ECOWAS), l-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja (ASEAN) u l-Kunsill ta' Kooperazzjoni tal-Golf (GCC).
Parteċipazzjoni f'missjonijiet u operazzjonijiet ċivili u militari tal-UE
Il-pajjiżi mhux tal-UE ilhom jipparteċipaw f'missjonijiet u operazzjonijiet ċivili u militari, minn meta tnedew l-ewwel missjonijiet u operazzjonijiet fl-2003. Il-parteċipazzjoni tagħhom hija rregolata minn ftehim qafas ta' parteċipazzjoni ffirmat bejn pajjiżi terzi individwali u l-UE.
Il-ftehimiet jiddefinixxu t-termini tal-involviment ta' pajjiżi mhux tal-UE fl-operazzjonijiet tal-UE ta' maniġġar ta' kriżijiet u r-relazzjoni ta' dawk il-pajjiżi mal-UE fit-twettiq tal-missjonijiet. L-UE għandha fis-seħħ aktar minn 20 ftehim bħal dan ma' pajjiżi mhux tal-UE.
Ftehimiet għall-iskambju ta' informazzjoni klassifikata
Il-ftehimiet ma' pajjiżi mhux tal-UE dwar is-sigurtà tal-informazzjoni klassifikata għandhom l-għan li jsaħħu s-sigurtà u s-sikurezza taċ-ċittadini rispettivi tagħhom bil-kondiviżjoni ta' informazzjoni klassifikata u l-istabbiliment ta' mekkaniżmi biex jiżguraw li l-informazzjoni kondiviża tibqa' sigura. L-UE għandha fis-seħħ aktar minn 15-il ftehim bħal dan.
Parteċipazzjoni fi proġetti tal-PESCO
Filwaqt li s-sħubija fil-Kooperazzjoni Strutturata Permanenti (PESCO) hija miftuħa biss għall-istati membri tal-UE, f'Novembru 2020, il-Kunsill stabbilixxa l-kundizzjonijiet ġenerali li skonthom pajjiżi mhux tal-UE jistgħu jiġu mistiedna jipparteċipaw fi proġetti individwali tal-PESCO.
Pereżempju l-Kanada, in-Norveġja u l-Istati Uniti ġew mistiedna jieħdu sehem fil-proġett tal-mobbiltà militari fl-2021, kif ġew mistiedna r-Renju Unit fl-2022 u l-Iżvizzera fl-2025.
Djalogi għas-sigurtà u d-difiża
L-UE twettaq djalogi u konsultazzjonijiet dwar is-sigurtà u d-difiża ma' għadd ta' pajjiżi sħab, reġjuni u organizzazzjonijiet multilaterali. Dawn id-djalogi għandhom l-għan li jrawmu l-kooperazzjoni fl-oqsma kollha relatati mas-sigurtà u d-difiża u jipprovdu pjattaforma biex jiġu indirizzati l-isfidi u t-tħassib komuni.
Barra minn hekk, ir-Rappreżentant Għoli torganizza l-forum Schuman għas-sigurtà u d-difiża biex jiffaċilita djalogu ta' livell għoli dwar kwistjonijiet ta' paċi internazzjonali, sigurtà u difiża. Il-forum ilaqqa' flimkien rappreżentanti mill-istati membri tal-UE, il-pajjiżi sħab, l-organizzazzjonijiet internazzjonali u reġjonali, id-dinja akkademika u l-gruppi ta' riflessjoni.
Ara wkoll
Prontezza tad-difiża Ewropea
Id-difiża tal-UE f'ċifri
Missjonijiet u operazzjonijiet ċivili u militari
L-aħħar reviżjoni: 24 ta' Marzu 2026