"We gebruiken cookies om uw browse-ervaring te verbeteren. Noodzakelijke cookies zijn nodig om essentiële functies van de website van de Raad te ondersteunen. Optionele cookies helpen ons om anonieme en geaggregeerde statistische overzichten op te stellen, om beter aan uw behoeften te voldoen.
Met uw toestemming gebruiken we cookies voor het genereren van geaggregeerde, anonieme gegevens over het browsegedrag van de gebruikers van onze website. We gebruiken deze gegevens om uw ervaring te verbeteren.
Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (Binnenlandse Zaken), 14 oktober 2025
Voornaamste resultaten
Binnenlandse zaken
Migratiebeleid van de EU
De binnenlandministers bespraken een voorstel om een gemeenschappelijk systeem in te voeren voor de terugkeer van illegaal in de EU verblijvende onderdanen van derde landen. De voorgestelde wetgeving wordt momenteel op deskundigenniveau bekeken, en bevat een aantal nieuwe elementen om terugkeer te versnellen. Enkele voorbeelden zijn de verplichting voor terugkeerders om de nationale autoriteiten medewerking te verlenen, en strengere terugkeerregels voor wie de veiligheid bedreigt.
De ministers waren het erover eens dat doeltreffendere EU-brede procedures onmisbaar zijn om terugkeer te versnellen en om meer illegaal in de EU verblijvende migranten te laten terugkeren.
Ze gingen vooral dieper in op de verplichte wederzijdse erkenning van terugkeerbesluiten. Dat betekent dat de ene lidstaat een terugkeerbesluit van een andere erkent en uitvoert. Een aantal lidstaten wees erop dat wederzijdse erkenning een krachtig signaal zou zijn dat illegaal verblijvende migranten zo'n besluit niet kunnen omzeilen door naar een ander EU-land te verhuizen. Andere lidstaten wilden flexibiliteit bij de toepassing van wederzijdse erkenning, omdat om verschillende juridische, praktische en operationele redenen een nationaal terugkeerbesluit in sommige gevallen sneller en doeltreffender is.
In de hele EU sturen we momenteel slechts een klein deel terug van de onderdanen van derde landen die hier illegaal verblijven. Dat is naar mijn mening volstrekt onaanvaardbaar. Het vormt niet alleen een bedreiging voor de veiligheid van onze Unie, maar ook voor de sociale samenhang en de geloofwaardigheid van de Europese instellingen bij de Europese burgers. Daarom maken we werk van nieuwe regels voor meer en efficiëntere terugkeer.
Rasmus Stoklund, minister van Immigratie en Integratie van Denemarken
Tijdens hun werklunch bespraken de ministers de externe dimensie van migratie en dan vooral terugkeer naar Syrië: vrijwillige terugkeer van Syriërs met een terugkeerbesluit en gedwongen terugkeer van Syriërs die een veiligheidsrisico vormen en van veroordeelde criminelen. Ze deelden hun ervaringen met de Syrische autoriteiten op het gebied van migratie.
Civiele bescherming en paraatheid op gezondheidsgebied
De ministers bogen zich over ontwerpwetgeving om het Uniemechanisme voor civiele bescherming te hervormen en om Uniesteun te integreren voor de paraatheid en respons inzake noodsituaties op gezondheidsgebied. In het voorstel komen financiële steun van de EU, samenwerking voor civiele bescherming, en paraatheid inzake noodsituaties op gezondheidsgebied aan bod. Dit zou worden gefinancierd met € 10,7 miljard uit de volgende meerjarenbegroting van de EU.
De ministers gingen onder meer in op de voorgestelde wijzigingen aan het mechanisme voor civiele bescherming zelf (bijvoorbeeld. meer gezamenlijke rampen- en crisisresponscapaciteit), en op de voorgestelde crisiscoördinatiehub en versterkte civiel-militaire samenwerking op EU-niveau.
Via het Uniemechanisme coördineert de EU haar respons op natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen. Wanneer een al dan niet Europees land door een ramp wordt getroffen, kan het via het mechanisme om noodhulp verzoeken.
Europa kampt met ongezien grote en complexe rampen en crises. Het is van het grootste belang onze paraatheid en veerkracht op nationaal en EU-niveau te vergroten.
Torsten Schack Pedersen, minister van minister van Weerbaarheid en Paraatheid van Denemarken
Zoals gebruikelijk tijdens een bijeenkomst van de ministers van Binnenlandse Zaken werd ingegaan op de algemene staat van het Schengengebied. De Commissie presenteerde de Schengenbarometer en wees daarbij op belangrijke uitdagingen en ontwikkelingen.
De Raad besprak de toekomst van Frontex, het Europees Grens- en kustwachtagentschap. De Commissie zal in 2026 een voorstel indienen om de verordening Europese grens- en kustwacht te herzien. Het debat van vandaag dient als input voor die herziening. Om de wetgeving die aan Frontex ten grondslag ligt te herzien, gaan de lidstaten uit van hun operationele behoeften. Ze willen ook dat de kerntaken van het agentschap met betrekking tot buitengrenzen en terugkeer centraal blijven staan. Ook samenwerking met derde landen, bijvoorbeeld voor terugkeer, is een belangrijk punt.
De ministers kregen een stand van zaken van de ontwikkeling van de IT-infrastructuur van de EU voor grensbeheer en rechtshandhaving. Een belangrijk onderdeel van deze IT-omgeving, het inreis-uitreissysteem (EES), is op 12 oktober 2025 in gebruik genomen. Het EES registreert de inreis, uitreis en weigering van toegang van onderdanen van derde landen die de EU-buitengrenzen passeren voor een kort verblijf.
Tijdens de Raadszitting wees het voorzitterschap erop dat het nieuwe Eurodac, een vingerafdrukdatabank om asielzoekers te registreren, en Etias, een reisautorisatiesysteem voor reizigers uit visumvrije landen, in 2026 operationeel moeten zijn. In een komende zitting zal de Raad terugkomen op de uitrol van de overige onderdelen van de gemeenschappelijke IT-infrastructuur voor grensbeveiliging, zoals een geactualiseerd visuminformatiesysteem, na 2026.
Het voorzitterschap gaf een korte toelichting bij de werkzaamheden in de voorbereidende instanties van de Raad ter bespreking, coördinatie en monitoring van de uitvoering van de routekaart voor de rechtmatige en doeltreffende toegang tot gegevens voor rechtshandhaving. De Commissie had die routekaart in juni 2025 gepresenteerd.
Daarna gaf de Commissie toelichting bij de voorbereidingen voor de technologieroutekaart voor encryptie, die naar verwachting in 2026 klaar zal zijn. Doel is technologische oplossingen vinden en beoordelen zodat rechtshandhavingsinstanties rechtmatige toegang hebben tot versleutelde gegevens in strafzaken, met volledige inachtneming van cyberbeveiligingsoverwegingen en de grondrechten.
Rechtshandhavingsinstanties hebben de juiste instrumenten nodig, waaronder toegang tot gegevens om doeltreffend criminaliteit te bestrijden en te vervolgen. Dit geldt voor zowel onlinedelicten als zware criminaliteit die met behulp van moderne technologie en digitale infrastructuur wordt gepleegd door of via georganiseerde criminelen. Alle mazen moeten worden gedicht.
Peter Hummelgaard, minister van Justitie van Denemarken
Tijdens een werkontbijt bespraken de ministers de uitdagingen die de situatie in het Midden-Oosten, en vooral in Gaza, op langere termijn kan opleveren voor de interne veiligheid van de EU.
Diversen
Net zoals tijdens de bijeenkomst van de justitieministers presenteerde de Commissie haar eerste jaarlijkse voortgangsverslagen over vereenvoudiging, uitvoering en handhaving.
Het voorzitterschap en de Commissie gaven ook een stand van zaken over de uitvoering van het migratie- en asielpact. Voorts weidden ze uit over de komende voorstellen en over het proces dat vóór het einde van het jaar moet leiden tot de eerste jaarlijkse solidariteitspool (het nieuwe mechanisme om de verantwoordelijkheid op asielgebied eerlijker te verdelen).
Tsjechië gaf toelichting bij de ministeriële conferentie in het kader van het Forum van Salzburg (Valtice, september 2025).
In het licht van de recente schendingen van het Europese luchtruim met drones, mogelijk voor spionage en sabotage van kritieke infrastructuur, bracht Duitsland de uitdagingen hiervan op nationaal en Europees niveau te berde.
