Klimaattransitie financieren
De EU zet zich in voor een koolstofarme, hulpbronnenefficiënte en duurzame economie. Samen met haar lidstaten is de EU de grootste verstrekker van klimaatfinanciering ter wereld.
Klimaatmainstreaming in de EU-uitgaven
De EU staat volledig achter de transitie naar een koolstofarme, meer hulpbronnenefficiënte en duurzame economie. Dit past in de inspanningen van de EU om haar klimaat- en energiedoelstellingen te halen zoals afgesproken in de Klimaatovereenkomst van Parijs en de duurzameontwikkelingsdoelen (SDG's) voor 2030 van de VN.
Om de doelstellingen op het gebied van klimaat, milieu en sociale duurzaamheid te verwezenlijken, zijn grote particuliere en publieke investeringen nodig.
De COVID-19-pandemie heeft geleid tot ernstige gezondheids-, financiële en economische problemen. Tegelijkertijd heeft het herstel na de pandemie de mogelijkheid geboden om het beter en duurzamer te doen, door de versterking van overheidsbeleid dat gunstig is voor klimaatactie, zoals:
- koolstofbeprijzing
- ontmoediging van milieuonvriendelijke en economisch inefficiënte subsidies
- verschuiving naar duurzame beleggingen
In het herstelplan van de EU, NextGenerationEU, wordt 37% van de € 672,5 miljard van de herstel- en veerkrachtfaciliteit uitgetrokken voor klimaatgerelateerde doelstellingen. Voor het totale bedrag aan uitgaven uit de EU‑meerjarenbegroting 2021-2027 geldt een algemene klimaatdoelstelling van 30%.
Hoe financiert de EU de transitie naar klimaatneutraliteit? (Infographic)
EU-beleid inzake duurzame financiering
Gebruikmaken van particuliere investeringen
Voor het welslagen van de groene transitie zijn particuliere investeringen nodig als aanvulling op de overheidsfinanciering.
Sinds de Commissie in maart 2018 haar 10-puntenactieplan voor duurzame ontwikkeling heeft gepubliceerd, heeft de EU fundamenten gelegd voor haar beleid inzake duurzame financiering.
In oktober 2019 hebben de EU en de lidstaten zich bij derde landen aangesloten voor de oprichting van een nieuw internationaal platform voor duurzame financiering. Het doel van dit platform is om meer particulier kapitaal te genereren voor ecologisch duurzame investeringen.
Met haar Europese Green Deal van december 2019 kondigde de Commissie een vernieuwde strategie voor duurzame financiering aan. In juli 2021 stelde de Commissie een nieuwe strategie voor om de klimaatverandering het hoofd te bieden en tegelijkertijd meer te investeren in een duurzamere economie.
- Europese Green Deal (achtergrondinformatie)
- Internationaal platform inzake duurzame financiering (Europese Commissie)
- Actieplan voor de financiering van duurzame groei (Europese Commissie)
- Strategie voor duurzame financiering (Europese Commissie)
Uitvoering van het actieplan voor duurzame financiering
In 2019 en 2020 heeft de Raad wetgeving aangenomen om particulier kapitaal naar duurzamere beleggingen op de kapitaalmarkt te laten stromen door:
- de transparantieverplichtingen voor financiële tussenpersonen te vergroten om ecologische, sociale en governance-factoren in hun risicobeoordelingsprocessen mee te nemen
- een nieuwe categorie van benchmarks voor duurzame beleggingen te creëren die beleggers helpen de CO2-voetafdruk van hun beleggingen te vergelijken
- een eengemaakt EU-classificatiesysteem ("taxonomie") van duurzame economische activiteiten te creëren
- Duurzame financiering: voorzitterschap en Parlement bereiken politiek akkoord over low‑carbonbenchmarks (persmededeling, 25 februari 2019)
- Duurzame financiering: voorzitterschap en Parlement bereiken politiek akkoord over transparantieregels (persmededeling, 7 maart 2019)
- Duurzame financiering: Raad neemt uniform EU-classificatiesysteem aan (persmededeling, 15 april 2020)
In juni 2019 heeft de Commissie ook niet-bindende richtsnoeren gepubliceerd om bedrijven te helpen relevante niet-financiële informatie openbaar te maken op een manier die consistenter en beter te vergelijken is.
EU-taxonomieverordening
In april 2020 nam de Raad een verordening aan tot vaststelling van een EU-breed classificatiesysteem (of "taxonomie") dat ervoor zorgt dat bedrijven en beleggers dezelfde taal hanteren om te bepalen welke economische activiteiten als ecologisch duurzaam kunnen worden beschouwd.
De Europese Commissie heeft sindsdien 2 gedelegeerde handelingen aangenomen in het kader van de EU-taxonomieverordening. Ze heeft onder andere screeningcriteria vastgelegd om te bepalen of een economische activiteit:
- substantieel bijdraagt tot matiging van of aanpassing aan de klimaatverandering
- "geen significante schade berokkent" aan het milieu
Verordening Europese groene obligaties
In oktober 2023 nam de Raad een verordening aan tot invoering van een Europese norm voor groene obligaties (EuGB's).
Deze bevat uniforme vereisten voor instellingen die dergelijke obligaties willen uitgeven. De obligaties moeten ecologisch duurzaam zijn.
Er komt een systeem voor de registratie van en het toezicht op entiteiten die optreden als externe toetsingsinstantie voor EuGB's. Ook wordt het toezicht op uitgevende instellingen van deze obligaties geregeld.
Alle opbrengsten van Europese groene obligaties moeten worden geïnvesteerd in economische activiteiten die in overeenstemming zijn met de EU-taxonomie voor duurzame activiteiten. Voor de sectoren die nog niet onder de EU-taxonomie vallen en voor bepaalde zeer specifieke activiteiten is er een flexibiliteitsmarge van 15%.
Europese groene obligaties (Infographic)
Bijdrage van de EU aan internationale klimaatfinanciering
De EU en de lidstaten zijn de grootste verstrekker van publieke klimaatfinanciering ter wereld.
In 2024 droegen de EU en de 27 lidstaten € 31,7 miljard aan publieke klimaatfinanciering bij en mobiliseerden zij nog eens € 11 miljard aan particuliere financiering om ontwikkelingslanden te helpen hun broeikasgasuitstoot te beperken en zich aan te passen aan de gevolgen van de klimaatverandering. Meer dan de helft van de publieke klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden is besteed aan adaptatie aan de klimaatverandering of horizontale maatregelen (initiatieven voor mitigatie van én adaptatie aan klimaatverandering) in ontwikkelingslanden.
Bijdragen aan klimaatfinanciering is een belangrijk onderdeel van de Overeenkomst van Parijs van 2015. Toen werd het doel gesteld om als ontwikkelde landen tot 2025 jaarlijks $ 100 miljard vrij te maken als bijdrage aan de internationale klimaatfinanciering.
Bijdrage van Europa aan klimaatfinanciering (in miljard euro) (Infographic)
Laatst bijgewerkt: 27 oktober 2025