An Albáin
Rinne an Albáin iarratas ar bhallraíocht san Aontas i mí Aibreáin 2009 agus tugadh stádas tír is iarrthóir ar bhallraíocht san Aontas di i mí an Mheithimh 2014. Thionóil an tAontas a chéad chomhdháil idir-rialtasach leis an Albáin i mí Iúil 2022. Go dtí seo, osclaíodh gach ceann de na 33 chaibidil idirbheartaíochta agus dúnadh trí chaibidil go sealadach.
Méadú
Iarratas ar bhallraíocht san Aontas Eorpach
Tíolacadh iarratas na hAlbáine ar bhallraíocht san Aontas an 24 Aibreán 2009.
An 9 Samhain 2010, d’eisigh an Coimisiún Eorpach a thuairim maidir le hiarratas na hAlbáine ar bhallraíocht san Aontas. Mheas an Coimisiún go mbeadh ar an Albáin an leibhéal riachtanach a bhaint amach go fóill ó thaobh chomhlíonadh na gcritéar ballraíochta sula bhféadfaí tús a chur le caibidlíocht aontachais go foirmiúil, go háirithe chun 12 phríomhthosaíocht a sainaithníodh sa tuairim a bhaint amach.
I mí Dheireadh Fómhair 2012, mhol an Coimisiún Eorpach go dtabharfaí stádas tír is iarrthóir don Albáin, ag brath ar phríomhbhearta a bheith curtha i gcrích i réimse an athchóirithe bhreithiúnaigh agus an athchóirithe ar an riarachán poiblí agus ag brath ar athbhreithniú ar na nósanna imeachta parlaiminteacha a bheith déanta.
Tugadh stádas tír is iarrthóir ar bhallraíocht san Aontas don Albáin i mí an Mheithimh 2014.
An chaibidlíocht maidir le haontachas
I mí Aibreáin 2018, d'eisigh an Coimisiún Eorpach moladh chun tús a chur le caibidlíocht aontachais leis an Albáin. I mí an Mheithimh 2018, ghlac an Chomhairle na conclúidí, inar chomhaontaigh sí freagairt go dearfach ar an dul chun cinn a rinne an Albáin, agus leag sí amach treochlár chun tús a chur le caibidlíocht aontachais i mí an Mheithimh 2019.
An 24 Márta 2020, léirigh airí an Aontais atá freagrach as gnóthaí Eorpacha a gcomhaontú polaitiúil maidir le tús a chur le caibidlíocht aontachais leis an Albáin agus leis an Macadóin Thuaidh. Glacadh an comhaontú sin go foirmiúil trí nós imeachta i scríbhinn agus d’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach é sna laethanta ina dhiaidh sin.
- Físchomhdháil na n-airí gnóthaí Eorpacha, an 24 Márta 2020
- Conclúidí ón gComhairle maidir le méadú agus an próiseas cobhsaíochta agus comhlachais (preaseisiúint, an 25 Márta 2020)
Cruinnithe na comhdhála aontachais
Déantar an chaibidlíocht aontachais ag comhdhálacha idir-rialtasacha (ar a dtugtar ‘comhdhálacha aontachais’ go minic) idir airí agus ambasadóirí Bhallstáit an Aontais agus an iarrthóra. Cumhdaítear corpas na gceart coiteann agus an dlí choitinn (‘acquis an Aontais’) leis an gcaibidlíocht agus iad roinnte i gcaibidlí éagsúla, nó i gcnuasaigh caibidlí, a chumhdaíonn réimsí beartais éagsúla. Is féidir leis na cruinnithe sin a bheith ar leibhéal na n-airí nó ar leibhéal na n-ionadaithe.
An 19 Iúil 2022, cuireadh tús leis an gcaibidlíocht aontachais ag an gcéad chruinniú aireachta den chomhdháil aontachais leis an Albáin. Ó shin i leith, tionóladh naoi gcruinniú comhdhála aontachais. Go dtí seo, osclaíodh gach ceann de na 33 chaibidil, agus dúnadh trí cinn acu go sealadach.
Bhí an cruinniú is déanaí den chomhdháil aontachais leis an Albáin ar siúl an 14 Iúil 2026. Ag an gcruinniú, chuir na páirtithe clabhsúr sealadach ar an gcaibidlíocht maidir le trí chaibidil:
- caibidil 25 (eolaíocht agus taighde)
- caibidil 26 (oideachas agus cultúr)
- caibidil 30 (an caidreamh seachtrach)
Dearbhaíodh ag an gcruinniú deireanach, a tionóladh an 26 Bealtaine 2026, go raibh na tagarmharcanna eatramhacha comhlíonta ag an Albáin agus gur leag sí síos na tagarmharcanna deiridh do chnuasach 1, an cnuasach maidir leis na gnéithe bunúsacha, lena gcumhdaítear feidhmiú na n-institiúidí daonlathacha, athchóiriú ar an riarachán poiblí agus critéir eacnamaíocha.
Roimhe sin, ag comhdhálacha aontachais in 2024 agus 2025, osclaíodh gach cnuasach caibidlíochta leis an Albáin.
- An naoú comhdháil aontachais leis an Albáin, an 14 Iúil 2026
- An t-ochtú comhdháil aontachais leis an Albáin, an 26 Bealtaine 2026
- An seachtú comhdháil aontachais leis an Albáin, an 17 Samhain 2025
- An séú comhdháil aontachais leis an Albáin, an 16 Meán Fómhair 2025
- An cúigiú comhdháil aontachais leis an Albáin, an 22 Bealtaine 2025
- An ceathrú comhdháil aontachais leis an Albáin, an 14 Aibreán 2025
- An tríú comhdháil aontachais leis an Albáin, an 17 Nollaig 2024
- An dara comhdháil aontachais leis an Albáin, an 15 Deireadh Fómhair 2024
- Comhdháil idir-rialtasach ar leibhéal na n-airí maidir le haontachas na hAlbáine, an 19 Iúil 2022
An próiseas cobhsaíochta agus comhlachais
Tá ‘comhaontú cobhsaíochta agus comhlachais’ ag comhpháirtithe uile na mBalcán Thiar, a leagann síos an creat foriomlán dá gcaidreamh leis an Aontas. Tá sé ar siúl i gcomhthráth le caibidlíocht aontachais an Aontais agus tacaíonn sé léi. Tá comhaontú cobhsaíochta agus comhlachais na hAlbáine daingnithe, agus tháinig sé i bhfeidhm an 1 Aibreán 2009.
An Chomhairle Cobhsaíochta agus Comhlachais idir an tAontas agus an Albáin
Chun athbhreithniú a dhéanamh ar dhul chun cinn an chaidrimh idir an tAontas agus an Albáin faoin bpróiseas cobhsaíochta agus comhlachais, tagann ionadaithe ón Aontas agus ón Albáin le chéile sa Chomhairle Cobhsaíochta agus Comhlachais idir an tAontas agus an Albáin.
Ó mhí an Mhárta 2023, bhí 12 chruinniú de chuid na Comhairle Cobhsaíochta agus Comhlachais idir an tAontas agus an Albáin. Le linn an chruinnithe dheireanaigh, a tionóladh an 16 Márta 2023 i dTiorána, phléigh na rannpháirtithe an straitéis aontachais, lenar cuireadh san áireamh critéir pholaitiúla, eacnamaíocha agus dhlí an Aontais maidir le ballraíocht san Aontas, agus rinne siad athbhreithniú ar an dul chun cinn maidir leis an gcomhaontú cobhsaíochta agus comhlachais a chur chun feidhme.
Athbhreithniú bliantúil ar an dul chun cinn
Gach bliain, déanann an Chomhairle a marana ar an dul chun cinn a rinneadh sna tíortha is iarrthóirí agus sna comhpháirtithe araon, an Albáin san áireamh, ar a gconair Eorpach.
An 16 Nollaig 2025, d’eisigh Uachtaránacht na Danmhairge ar an gComhairle conclúidí ar thacaigh 26 Bhallstát de chuid an Aontais leo go polaitiúil.
Comhar maidir le bainistiú teorainneacha
Chun sreabha imirce a bhainistiú, cur i gcoinne na hinimirce neamhdhleathaí agus dul i ngleic leis an gcoireacht trasteorann, tá comhaontú ag an Aontas agus ag an Albáin maidir le comhar níos leithne i ndáil le gníomhaíochtaí oibríochtúla arna ndéanamh ag an nGníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (Frontex). Leis an gcomhaontú, ceadaítear do Frontex agus don Albáin oibríochtaí comhpháirteacha a dhéanamh agus ceadaítear d’fhoireann Frontex seiceálacha teorann a dhéanamh agus daoine a chlárú.
Tháinig an comhaontú leis an Albáin i bhfeidhm an 1 Meitheamh 2024.
An tSaoráid Eorpach Síochána
Faoin tsaoráid síochána Eorpach, ionstraim arb é is aidhm di coinbhleacht a chosc agus an tslándáil idirnáisiúnta a neartú, tá bearta cúnaimh glactha ag an Aontas chun tacú le fórsaí armtha na hAlbáine. Cuidíonn na bearta freisin le hacmhainneachtaí na hAlbáine a neartú chun páirt a ghlacadh in oibríochtaí slándála agus cosanta an Aontais agus léiríonn siad ailíniú iomlán na hAlbáine le comhbheartas eachtrach agus slándála an Aontais. Go dtí seo, tá €49 milliún faighte ag an Albáin i mbearta cúnaimh faoin tsaoráid.
I mí an Mheithimh 2022, ghlac an Chomhairle bearta cúnaimh freisin chun tairbhe thascfhórsa leighis na mBalcán, lena n-áirítear an trealamh agus an t-ábhar is gá a sholáthar d’aonaid leighis fhórsaí armtha na hAlbáine. Is é an aidhm atá ann cumais mhíleata leighis agus iarrachtaí fóirithinte sibhialta a neartú i réigiún na mBalcán Thiar.
An tSaoráid Eorpach Síochána
An t-athbhreithniú deireanach: an 14 Iúil 2026