"Aby łatwiej było ci korzystać z portalu, używamy plików cookie. Niezbędne pliki cookie pozwalają na obsługę podstawowych funkcji portalu. Opcjonalne pliki cookie pomagają nam opracowywać anonimowe, zagregowane raporty statystyczne, abyśmy mogli lepiej odpowiadać na twoje potrzeby.
Za twoją zgodą zastosujemy pliki cookie do wygenerowania zbiorczych, anonimowych danych o sposobach korzystania z naszego portalu. Wykorzystamy te dane do jego zoptymalizowania.
Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (wymiar sprawiedliwości), 13 grudnia 2024
Główne wyniki
Walka z przemytem migrantów
Rada wypracowała podejście ogólne (czyli stanowisko państw członkowskich) w sprawie proponowanej dyrektywy o normach minimalnych dotyczących zapobiegania przemytowi migrantów. Akt ten zastąpiłby obecne ramy prawne UE opracowane w 2002 r. Proponowana dyrektywa ma przyczynić się do zbliżenia prawa karnego państw członkowskich m.in. w zakresie definicji przemytu migrantów i karania za to przestępstwo.
Grupy przestępcze zajmujące się przemytem migrantów zarabiają miliony kosztem osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji. Ściganie tego przestępstwa jest jednym z priorytetów państw UE.
Bence Tuzson, węgierski minister sprawiedliwości
W 2023 r. na zewnętrznych granicach UE wykryto około 380 000 przypadków nielegalnego przekroczenia granicy. Europol szacuje, że ponad 90% migrantów o nieuregulowanym statusie, którzy docierają do UE, korzysta z usług przemytników.
Walka z niegodziwym traktowaniem dzieci w celach seksualnych i ich wykorzystywaniem seksualnym
Ministrowie uzgodnili swoje stanowisko i wypracowali podejście ogólne w sprawie projektu nowelizacji dyrektywy z 2011 r. Zmieniona dyrektywa pozwoli zaostrzyć prawo karne dotyczące niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych i ich wykorzystywania seksualnego. Komisja Europejska zaproponowała nowelizację w lutym 2024 r. Ma ona służyć rozszerzeniu definicji przestępstw niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci – także tych ich form, które stały się możliwe lub łatwiejsze dzięki nowym narzędziom internetowym. Ma też zapewnić skuteczniejsze dochodzenia w sprawie takich przestępstw i ich skuteczniejsze ściganie sprawców. Wprowadza również wyższe kary i zawiera bardziej szczegółowe wymogi dotyczące prewencji i pomocy ofiarom.
Uzgodnione dziś częściowe podejście ogólne w sprawie kluczowych elementów proponowanej dyrektywy, która ma zharmonizować niektóre aspekty prawa upadłościowego, jest kluczowym krokiem w kierunku zwiększenia atrakcyjności UE dla inwestorów.
Dyrektywę tę zaproponowano w ramach planu działania na rzecz unii rynków kapitałowych (2020). Ma ona – poprzez ukierunkowane zharmonizowanie postępowań upadłościowych – sprzyjać inwestycjom transgranicznym w ramach jednolitego rynku. Proponowane przepisy mają w szczególności zapewnić wierzycielom możliwość odzyskania maksymalnej wysokości kwoty z likwidowanej spółki, poprawić skuteczność postępowań upadłościowych oraz zwiększyć przewidywalność i sprawiedliwy podział odzyskanej wartości między wierzycieli. Obecnie, oceniając potencjał danej inwestycji, inwestorzy transgraniczni muszą w kontekście niewypłacalności brać pod uwagę 27 różnych systemów prawnych.
Rozwijanie systemów AI w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości
Podczas roboczego obiadu ministrowie omówili możliwości wspólnego opracowywania narzędzi sztucznej inteligencji dla systemów wymiaru sprawiedliwości. Rozmawiali też o wskazaniu narzędzi sztucznej inteligencji, które mogłyby być najbardziej odpowiednie dla takich inicjatyw. Opracowanie narzędzi sztucznej inteligencji w newralgicznych dziedzinach, takich jak wymiar sprawiedliwości, będzie wymagać dużych zasobów, korzystne może być zatem połączenie wysiłków na szczeblu europejskim.
Sztuczna inteligencja już teraz ma wpływ na sektor wymiaru sprawiedliwości, a wpływ ten w przyszłości jeszcze się zwiększy. Rozwijane narzędzia mogą przyczynić się do poprawy terminowości i zwiększenia wydajności i skuteczności postępowań sądowych. Rozsądnie będzie wspólnie, na szczeblu UE, pokierować rozwojem tych narzędzi i wspólnie czerpać z nich korzyści.
Bence Tuzson, węgierski minister sprawiedliwości
Ministrowie przyjęli również konkluzje na ten temat.
W ciągu ostatnich 20 lat unijne prawo karne znacznie się rozwinęło. Dlatego ministrowie zastanawiali się nad przyszłymi potrzebami w dziedzinie prawa karnego, a w szczególności nad tym, czy pożądana byłaby ewentualna konsolidacja ram prawnych dotyczących wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych w sprawach karnych. Większość ministrów wyraziła pogląd, że należy położyć nacisk na wdrażanie obecnych przepisów, a w przypadku nowych projektów – na zapewnienie spójności z obowiązującymi unijnymi ramami prawa karnego.
Drugi aspekt dyskusji na temat przyszłości unijnego prawa karnego dotyczył opracowania wzorcowych przepisów dla tych instrumentów, które zawierają normy minimalne dotyczące prawa karnego materialnego. Ministrowie zgodzili się co do tego, że państwa członkowskie chcą, aby w kluczowych przepisach unijnego prawa karnego ustandaryzować brzmienie przynajmniej niektórych elementów. Ministrowie wyrazili również szerokie poparcie dla kontynuowania prac nad niewiążącymi wzorcowymi przepisami z myślą o wypracowaniu porozumienia z innymi instytucjami UE.
Sporządzono dwa sprawozdania prezydencji dotyczące zarówno wzorcowych przepisów, jak i przyszłości unijnego prawa karnego w ogólnym kontekście.
Wzajemna ocena: wzmocnienie europejskiego nakazu dochodzeniowego
Prezydencja przedstawiła informacje na temat sprawozdania końcowego z dziesiątej rundy wzajemnych ocen. W ramach obecnego regularnego działania skoncentrowano się na wdrażaniu europejskiego nakazu dochodzeniowego.
Wzajemna ocena to weryfikacja, podczas której państwa członkowskie oceniają się nawzajem pod kątem wdrażania przepisów i instrumentów unijnych i międzynarodowych służących zwalczaniu przestępstw. Mechanizm ma:
wskazywać praktyczne rozwiązania w walce z przestępczością zorganizowaną w UE
Rada koordynuje ocenę i opracowuje sprawozdania, w tym wnioski i zalecenia.
Zwalczanie handlu narkotykami i przestępczości zorganizowanej
Podobnie jak na posiedzeniu ministrów spraw wewnętrznych prezydencja poinformowała ministrów sprawiedliwości o postępach poczynionych w walce z handlem narkotykami i przestępczością zorganizowaną. Prezydencja zwróciła szczególną uwagę na działania związane z europejską siecią organów wymiaru sprawiedliwości ds. przestępczości zorganizowanej oraz z zacieśnianiem współpracy sądowej z priorytetowymi państwami trzecimi.
Rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie: walka z bezkarnością
Prezydencja przedstawiła aktualne informacje na temat działań UE w walce z bezkarnością w Ukrainie. Działania UE, państw członkowskich i podmiotów międzynarodowych mają różnoraki charakter: od wysyłania ekspertów kryminalistycznych z państw członkowskich do Ukrainy oraz powołania wspólnego zespołu dochodzeniowo-śledczego w celu zbadania domniemanych przestępstw popełnionych w Ukrainie, po utworzenie Międzynarodowego Centrum Ścigania Zbrodni Agresji przeciwko Ukrainie w ramach Eurojustu.
Uwzględniając apel społeczności międzynarodowej, w tym Rady, o przystąpienie do statutu rzymskiego, 25 października Ukraina złożyła sekretarzowi generalnemu ONZ dokument ratyfikacyjny statutu rzymskiego. Statut rzymski wejdzie w życie w Ukrainie 1 stycznia 2025 r.
Planowanie prawodawcze i operacyjne w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości
Prezydencja przedstawiła stan prac w związku ze strategicznymi wytycznymi dotyczącymi planowania prawodawczego i operacyjnego w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, zatwierdzonymi przez Radę 12 grudnia. Wytyczne te będą kształtować kierunek polityki UE w tych obszarach przez najbliższe pięć lat.
Strategiczne wytyczne są kluczowym instrumentem mającym kształtować kierunek polityki UE w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości i ustanawiają ramy wdrażania odpowiednich aspektów unijnego programu strategicznego na lata 2024–2029.
Dostęp do danych do celów skutecznego egzekwowania prawa
Prezydencja przedstawiła aktualne informacje na temat prac grupy wysokiego szczebla ds. dostępu do danych do celów skutecznego egzekwowania prawa. Podstawą było opracowane przez grupę sprawozdanie końcowe.
Sprawy różne
Podobnie jak podczas posiedzenia ministrów spraw wewnętrznych prezydencja podsumowała forum ministerialne UE - Bałkany Zachodnie poświęcone wymiarowi sprawiedliwości i sprawom wewnętrznym, które odbyło się w Budvie (Czarnogóra) 28–29 października 2024 r. Wspólnie z Komisją poinformowała uczestników o rozwoju sytuacji w dziedzinie zwalczania antysemityzmu. Komisja przedstawiła również stan negocjacji między UE a USA w sprawie porozumienia o elektronicznym materiale dowodowym.
Ponadto Polska, która niebawem przejmie prezydencję w Radzie, przedstawiła swój program prac.
Szczegóły akredytacji znajdują się na tej stronie.
Udzielaniem akredytacji prasowej na szczyty międzynarodowe odbywające się w krajach spoza Unii Europejskiej będą zajmowały się organy rządowe tych krajów.
