Transport drogowy

Zrównoważony, wzajemnie powiązany transport drogowy

Transport drogowy odgrywa w Europie kluczową rolę: umożliwia przemieszczanie się ludzi i towarów w Europie. Powoduje jednak znaczną emisję gazów cieplarnianych. Same samochody osobowe uwalniają 12% unijnych emisji CO₂.

UE podjęła kilka inicjatyw, żeby transport był bardziej ekologiczny. Chce połączyć dostępność z odpowiedzialnością za środowisko.

Samochody osobowe i dostawcze: normy emisji CO₂

W marcu 2023 r. Rada przyjęła nowe przepisy o dalszej redukcji emisji CO₂ z nowych samochodów osobowych i dostawczych. Znowelizowała tym samym rozporządzenie UE z 2019 r.

Nowelizacja przewiduje konkretną, stopniową redukcję emisji. W latach 2030–2034 emisje z nowych samochodów osobowych muszą spaść o 55%, a z nowych samochodów dostawczych – o 50% w porównaniu z celami na 2021 r.

Od 2035 r. wszystkie nowe samochody osobowe i dostawcze muszą być zeroemisyjne.

W grudniu 2025 r. Komisja Europejska przedstawiła projekt aktu, który ma zmienić normy emisji CO₂ dla samochodów osobowych i dostawczych. Celem jest zapewnienie bardziej elastycznego i neutralnego technologicznie podejścia, a jednocześnie dalsze dążenie do neutralności klimatycznej. Państwa członkowskie analizują obecnie ten projekt.

Dekarbonizacja transportu: samochody osobowe i dostawcze (Komisja Europejska)

Ciężarówki i autobusy: normy emisji CO₂

W maju 2024 r. Rada przyjęła nowe prawo zaostrzające normy emisji dla pojazdów ciężkich. Nowe rozporządzenie uaktualnia przepisy z 2019 r., aby pomóc UE realizować plan walki ze zmianą klimatu.

Rozporządzenie zakłada redukcję emisji CO₂ w transporcie drogowym zgodnie z unijnymi celami klimatycznymi. Mają temu służyć wyższe cele redukcyjne na 2030 r. (-45%) oraz nowe cele redukcyjne na lata 2035 (-65%) i 2040 (-90%).

Nowe przepisy rozszerzają zakres wcześniejszego rozporządzenia, tak by celom redukcyjnym podlegały niemal wszystkie nowe pojazdy ciężkie, które mają certyfikowaną wartość emisji CO₂ – w tym mniejsze ciężarówki, autobusy miejskie, autokary i przyczepy.

Nowe przepisy przewidują też, że do 2035 r. wszystkie nowe autobusy miejskie muszą być zeroemisyjne. Autobusy dalekobieżne i autokary nadal będą podlegać celom ogólnym.

W marcu 2026 r. Rada formalnie przyjęła ukierunkowaną zmianę rozporządzenia o normach emisji CO₂ dla pojazdów ciężkich. Nowe przepisy wprowadzają tymczasową elastyczność, która ma ułatwić producentom osiągnięcie celów redukcji emisji CO₂ na 2030 r. Zmiana nie ma wpływu na długoterminowe cele w tym zakresie.

Euro 7

UE nie tylko ustaliła normy emisyjne, lecz także przyjęła przepisy, które mają obniżyć emisję innych zanieczyszczeń powietrza pochodzących z transportu drogowego.

Rozporządzenie Euro 7 uzupełnia wyżej opisane limity CO₂ o dodatkowe zanieczyszczenia. Chodzi m.in. o cząstki pochodzące ze ścieranych opon, hamulców i akumulatorów.

W jednym akcie znajdują się przepisy dotyczące samochodów osobowych i dostawczych oraz pojazdów ciężkich.

Rada przyjęła nowe rozporządzenie w kwietniu 2024 r.

Euro 7: Rada przyjmuje nowe przepisy o limitach emisji z samochodów osobowych, dostawczych i ciężarowych (komunikat prasowy z 12 kwietnia 2024)

Opłaty drogowe

W UE obowiązują przepisy o pobieraniu opłat za użytkowanie przez pojazdy ciężkie części infrastruktury drogowej w państwach członkowskich.

W listopadzie 2021 r. Rada zgodziła się na zmianę tych przepisów, czyli na nowelizację dyrektywy o eurowiniecie. Zmienione przepisy mają sprzyjać bardziej ekologicznemu i wydajniejszemu transportowi. Przewidują nowy system radzenia sobie z emisjami CO₂, mający zmniejszyć ślad węglowy sektora zgodnie z europejskim zielonym ładem i porozumieniem paryskim.

Dyrektywa weszła w życie w marcu 2022 r.

Reforma opłat za eurowiniety przyjęta przez Radę (komunikat prasowy z 9 listopada 2021)

W czerwcu 2026 r. Rada i Parlament Europejski osiągnęły wstępne porozumienie w sprawie ukierunkowanych zmian w dyrektywie o eurowiniecie. Mają one zapewnić większą jasność co do stosowania przepisów dotyczących opłat opartych na emisji CO₂, w szczególności w świetle nowych norm emisji CO₂ dla pojazdów ciężkich, które obowiązują od 1 lipca 2026 r.

Celem jest także wsparcie płynnego przejścia na system opłat drogowych, który lepiej odzwierciedli emisje z pojazdów, a jednocześnie zapewni bardziej zharmonizowane stosowanie przepisów we wszystkich państwach członkowskich.

Rada i Parlament uzgadniają jaśniejsze zasady opłat drogowych i opłat za korzystanie z infrastruktury (komunikat prasowy z 30 czerwca 2026)

Infrastruktura paliw alternatywnych

Rozporządzenie o infrastrukturze paliw alternatywnych ma zapewnić w całej UE budowę publicznie dostępnej infrastruktury do ładowania i do tankowania paliw alternatywnych w transporcie drogowym, lotniczym i wodnym.

Rozporządzenie ustanawia cele dotyczące budowy stacji ładowania i tankowania. Przykładowo stacje ładowania na głównych drogach powinny się znajdować przynajmniej co 60 km. Rada przyjęła rozporządzenie w lipcu 2023 r.

Infrastruktura paliw alternatywnych: Rada przyjmuje nowe przepisy o liczniejszych stacjach ładowania i tankowania w Europie (komunikat prasowy z 25 lipca 2023)

„Gotowi na 55”: bardziej zrównoważony transport (infografika)

Recykling pojazdów wycofanych z eksploatacji

W czerwcu 2026 r. Rada formalnie przyjęła rozporządzenie dotyczące wymogów w zakresie obiegu zamkniętego w odniesieniu do projektowania pojazdów i postępowania z pojazdami wycofanymi z eksploatacji. Wprowadzone wymogi będą obowiązywać w całym cyklu życia pojazdów – od projektowania i produkcji, aż po przetwarzanie pojazdu po jego wycofaniu z eksploatacji.

Producenci będą odpowiedzialni finansowo i organizacyjnie za cały cykl życia swoich pojazdów, także na etapie, kiedy stają się one odpadami.

Ponadto zakazano wywozu używanych pojazdów, które nie są już zdatne do ruchu drogowego. Dzięki temu UE będzie wywiązywać się ze swojego zobowiązania polegającego na zatrzymywaniu cennych materiałów na swoim terytorium i na nieprzyczynianiu się do zanieczyszczenia w państwach trzecich.

Rada zatwierdza przepisy wspierające przejście sektora motoryzacyjnego na model oparty na obiegu zamkniętym (komunikat prasowy z 29 czerwca 2026)

Nowelizacja dyrektywy w sprawie mas i wymiarów

W grudniu 2025 r. Rada przyjęła stanowisko zmieniające dyrektywę ustanawiającą maksymalne dopuszczalne wymiary i masy niektórych pojazdów drogowych. Chodzi o masy i wymiary pojazdów wykorzystywanych w transporcie drogowym w UE.

Nowelizacja ma na celu unowocześnienie obecnych przepisów w celu odzwierciedlenia postępu technologicznego, w tym upowszechnienia się bardziej ekologicznych pojazdów bezemisyjnych. Obejmuje zachęty dla sektora transportu drogowego do inwestowania w technologie bezemisyjne, w szczególności umożliwiające rekompensatę za dodatkową masę wynikającą z zastosowania tych technologii.

Rada ustala stanowisko w sprawie maksymalnych mas i wymiarów pojazdów drogowych (komunikat prasowy z 4 grudnia 2025)

Bezpieczeństwo na drogach

Choć w ostatnich dekadach sytuacja znacznie się poprawiła, na unijnych drogach co roku wciąż ginie ponad 20 000 osób. UE chce do 2030 r. zmniejszyć liczbę ofiar śmiertelnych i osób poważnie rannych o 50%, a do 2050 r. całkiem wyeliminować takie przypadki.

Jednym ze sposobów jest zaproponowany przez Komisję Europejską w marcu 2023 r. pakiet dotyczący bezpieczeństwa na drogach. Składają się na niego trzy projekty ustawodawcze:

dyrektywa o prawach jazdy
dyrektywa o ogólnounijnych skutkach niektórych zakazów prowadzenia pojazdów
dyrektywa o ułatwieniach w transgranicznej wymianie informacji o przestępstwach lub wykroczeniach przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Zmiana dyrektywy o prawach jazdy: lepiej przygotowani i oceniani kierowcy

W marcu 2025 r. Rada i Parlament Europejski wypracowały wstępne porozumienie w sprawie nowelizacji dyrektywy o prawach jazdy. Ma ona zwiększyć bezpieczeństwo na drogach poprzez lepsze przygotowanie i ocenianie kierowców.

Nowe przepisy przewidują:

jednolite mobilne prawo jazdy do końca 2030 r.
zharmonizowany okres próbny dla początkujących kierowców we wszystkich państwach członkowskich
model jazdy w towarzystwie innego kierowcy dla młodych kierowców z prawem jazdy C
krok w kierunku harmonizacji badań medycznych podczas wydawania praw jazdy.

Dyrektywa zostanie teraz sprawdzona pod kątem prawnym i językowym, a potem formalnie przyjęta przez Radę i Parlament Europejski. Po jej publikacji w Dzienniku Urzędowym UE państwa członkowskie będą miały 30 miesięcy na przeniesienie nowych przepisów do prawa krajowego.

Rada i Parlament osiągnęły wstępne porozumienie co do nowych przepisów o prawach jazdy (komunikat prasowy z 25 marca 2025)

Dyrektywa o zakazie prowadzenia pojazdów: konsekwencje wobec sprawców poważnych przestępstw i wykroczeń

25 marca 2025 r. Rada i Parlament Europejski wypracowały wstępne porozumienie polityczne w sprawie lepszego egzekwowania zakazu prowadzenia pojazdów (cofnięcie lub zawieszenie) w całej Unii.

Tym sposobem sprawcę poważnego przestępstwa lub wykroczenia drogowego będzie można pociągnąć do odpowiedzialności niezależnie od tego, w którym kraju doszło do zdarzenie. Dziś jeśli kierowca poważnie naruszy przepisy drogowe w państwie członkowskim innym niż to, które wydało prawo jazdy, często podlega zakazowi jazdy jedynie w kraju, w którym doszło do zdarzenia.

Główne punkty projektu:

państwa członkowskie muszą wzajemnie egzekwować zakaz prowadzenia pojazdów za poważne przestępstwa i wykroczenia (jazda po spożyciu alkoholu czy spowodowanie śmierci lub poważnych obrażeń)
zakaz prowadzenia pojazdów na ponad trzy miesiące musi być zgłaszany innym państwom członkowskim za pomocą specjalnego formularza
w razie zakazu prowadzenia pojazdów w państwie członkowskim innym niż to, które wydało prawo jazdy, kraj wydający prawo jazdy musi zastosować ten sam zakaz (z paroma wyjątkami)
wszystkie dane będą komunikowane za pomocą zabezpieczonego systemu RESPER (unijna sieć wymiany informacji o prawach jazdy).

Wdrażanie zakazu prowadzenia pojazdów w UE: wstępne porozumienie Rady i Parlamentu (komunikat prasowy z 25 marca 2025)

Dzielenie się informacjami o przestępstwach lub wykroczeniach wpływających na bezpieczeństwo drogowe

16 grudnia 2024 r., po tym jak w marcu 2024 r. doszło do wstępnego porozumienia politycznego z Parlamentem Europejskim, Rada UE przyjęła nowelizację dyrektywy z 2025 r. w sprawie transgranicznej wymiany informacji o przestępstwach lub wykroczeniach przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego. Ma ona zwiększyć bezpieczeństwo drogowe dzięki temu, że za naruszenie prawa drogowego w danym państwie członkowskim będą pociągani do odpowiedzialności także mieszkańcy innych państw członkowskich. Nowe przepisy:

poszerzają listę przestępstw i wykroczeń podlegających dyrektywie o niebezpieczne wyprzedzanie, jazdę pod prąd i ucieczkę z miejsca wypadku
poprawiają współpracę między organami krajowymi
lepiej chronią prawa kierowców (np. dzięki zabezpieczeniom przed nadużywaniem danych osobowych)
usprawniają powiadamianie i płatności (tak żeby sprawcy otrzymywali powiadomienia w swoim języku i żeby mogli w prostszy sposób opłacać kary).

Państwa członkowskie muszą przenieść przepisy znowelizowanej dyrektywy do prawa krajowego w ciągu 30 miesięcy od jej wejścia w życie.

Bezpieczniej na drodze: Rada przyjmuje nowe przepisy o lepszej współpracy przeciwko przestępstwom i wykroczeniom drogowym w całej Europie (komunikat prasowy z 16 grudnia 2024)

Pakiet w sprawie zdatności do ruchu drogowego

W grudniu 2025 r. Rada przyjęła stanowisko dotyczące pakietu w sprawie zdatności do ruchu drogowego. Przedstawiono w nim kompleksową aktualizację norm UE w odniesieniu do kontroli bezpieczeństwa ruchu drogowego pojazdów oraz aktualizację przepisów dotyczących ich rejestracji. Pakiet ma w jeszcze większym stopniu poprawić bezpieczeństwo ruchu drogowego w UE, na przykład poprzez:

zapewnienie spójności, obiektywności i jakości badań zdatności do ruchu drogowego
ograniczenie ingerencji w wadliwe pojazdy oraz poprawa wykrywania takich pojazdów i poddanych ingerencji drogomierzy