Trasport bit-triq

Trasport bit-triq sostenibbli u interkonness

It-trasport bit-triq għandu rwol vitali fiċ-ċaqliq tan-nies u tal-merkanzija madwar l-Ewropa, iżda jikkontribwixxi wkoll b'mod sinifikanti għall-emissjonijiet ta' gassijiet serra. Il-karozzi waħedhom jammontaw għal 12% tal-emissjonijiet kollha tad-diossidu tal-karbonju tal-UE (CO2).

L-UE ħadet diversi inizjattivi biex it-trasport isir aktar ekoloġiku. L-għan huwa li l-aċċessibbiltà tiġi bbilanċjata mar-responsabbiltà ambjentali.

Karozzi u vannijiet: standards tal-emissjonijiet tas-CO2

F'Marzu 2023, il-Kunsill adotta regoli ġodda biex jitnaqqsu aktar l-emissjonijiet tas-CO2 minn karozzi u vannijiet ġodda, filwaqt li rreveda r-regolament tal-UE tal-2019.

Ir-regoli riveduti jistabbilixxu miri għat-tnaqqis progressiv tal-emissjonijiet. Bejn l-2030 u l-2034, l-emissjonijiet ser ikollhom jitnaqqsu b'55% għall-karozzi ġodda u b'50% għall-vannijiet ġodda meta mqabbla mal-miri tal-2021.

Mill-2035, il-karozzi u l-vannijiet ġodda kollha ser ikollhom ikunu vetturi b'emissjonijiet żero.

F'Diċembru 2025, il-Kummissjoni Ewropea ppreżentat proposta biex jiġu riveduti l-istandards tal-emissjonijiet tas-CO2 għall-karozzi u l-vannijiet. L-għan tal-proposta huwa li jkun hemm approċċ aktar flessibbli u newtrali fir-rigward tat-teknoloġija filwaqt li tinżamm it-triq lejn in-newtralità klimatika. L-istati membri bħalissa qed jeżaminaw il-proposta.

Dekarbonizzazzjoni tat-trasport: karozzi u vannijiet (Kummissjoni Ewropea)

Trakkijiet u karozzi tal-linja: standards tal-emissjonijiet tas-CO2

F'Mejju 2024, il-Kunsill adotta regoli ġodda biex isaħħaħ l-istandards tal-emissjonijiet għall-vetturi heavy-duty. Ir-regolament jaġġorna r-regoli tal-2019 biex jgħin lill-UE tilħaq l-ambizzjonijiet tagħha fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima.

Ir-regolament għandu l-għan li jnaqqas l-emissjonijiet tas-CO2 fis-settur tat-trasport bit-triq f'konformità mal-għanijiet klimatiċi tal-UE billi jgħolli l-miri għat-tnaqqis tal-emissjonijiet għall-2030 (-45%) u jintroduċi miri ġodda għall-2035 (-65%) u għall-2040 (-90%).

Ir-regoli jespandu l-kamp ta' applikazzjoni tar-regolament preċedenti sabiex kważi l-vetturi heavy-duty ġodda kollha b'emissjonijiet iċċertifikati tas-CO₂ – inkluż trakkijiet iżgħar, karozzi tal-linja urbani, kowċis u trejlers – jiġu soġġetti għal miri ta' tnaqqis tal-emissjonijiet.

Skont ir-regoli l-ġodda, sal-2035 il-karozzi tal-linja urbani l-ġodda kollha ser ikollhom ikunu vetturi b'emissjonijiet żero. Il-karozzi tal-linja u l-kowċis għal distanzi twal ser jibqgħu soġġetti għall-miri ġenerali.

F'Marzu 2026 il-Kunsill adotta formalment emenda mmirata għar-regolament dwar l-istandards tal-emissjonijiet tas-CO₂ għall-vetturi heavy-duty. Ir-regoli l-ġodda jintroduċu flessibbiltà temporanja għall-manifatturi biex jikkonformaw mal-miri tagħhom għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO₂ għall-2030. L-emenda ma tibdilx is-sustanza tal-miri ta' tnaqqis fit-tul.

Euro 7

Minbarra li stabbiliet standards tal-emissjonijiet għall-vetturi, l-UE adottat ukoll regoli biex jitnaqqsu l-emissjonijiet ta' sustanzi niġġiesa tal-arja oħra mit-trasport bit-triq.

Ir-regolament Euro 7 jistabbilixxi regoli għall-emissjonijiet li jissupplimentaw il-limiti tas-CO2 imsemmijin hawn fuq, u jkopru wkoll elementi oħra li jniġġsu. Dawn jinkludu t-tniġġis mill-brix tat-tajers, mill-brejkijiet u mill-batteriji.

Ir-regoli jkopru karozzi, vannijiet u vetturi heavy-duty f'att legali wieħed.

Il-Kunsill adotta r-regolament il-ġdid f'April 2024.

Euro 7: il-Kunsill jadotta regoli ġodda dwar il-limiti tal-emissjonijiet għall-karozzi, il-vannijiet u t-trakkijiet (stqarrija għall-istampa, 12 ta' April 2024)

Pedaġġ tat-toroq

Il-leġiżlazzjoni tal-UE tistabbilixxi regoli dwar il-ħlas li jrid isir minn vetturi ta' merkanzija heavy-duty għall-użu ta' ċerti infrastrutturi tat-toroq fl-istati membri.

F'Novembru 2021, il-Kunsill ta l-approvazzjoni tiegħu għal reviżjoni ta' dawn ir-regoli, li kollettivament jissejħu d-direttiva Eurovignette. Il-liġi riveduta għandha l-għan li tiffavorixxi trasport aktar ekoloġiku u aktar effiċjenti, u tinkludi skema ġdida biex jiġu indirizzati l-emissjonijiet ta' CO2 sabiex titnaqqas l-impronta tal-karbonju tas-settur f'konformità mal-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-Ftehim ta' Pariġi.

Id-direttiva daħlet fis-seħħ f'Marzu 2022.

Ir-riforma dwar it-tariffi tat-toroq Eurovignette adottata mill-Kunsill (stqarrija għall-istampa, 9 ta' Novembru 2021)

Infrastruttura tal-fjuwils alternattivi

Ir-regolament dwar l-infrastruttura tal-fjuwils alternattivi (AFIR) għandu l-għan li jiżgura l-installazzjoni madwar l-UE ta' infrastruttura pubblikament aċċessibbli tal-iċċarġjar elettriku u ta' riforniment tal-fjuwils alternattivi fis-setturi tat-trasport bit-triq, l-avjazzjoni u t-trasport fuq l-ilma.

Ir-regoli jistabbilixxu miri għall-varar tal-istazzjonijiet tal-iċċarġjar u tar-riforniment. Dan jinkludi l-iżgurar li jkun hemm stazzjonijiet tal-iċċarġjar mill-inqas kull 60 kilometru fit-toroq ewlenin. Il-Kunsill adotta r-regolament f'Lulju 2023.

Infrastruttura tal-fjuwils alternattivi: il-Kunsill jadotta liġi ġdida għal aktar stazzjonijiet tal-irriċarġjar u tar-riforniment madwar l-Ewropa (stqarrija għall-istampa, 25 ta' Lulju 2023)

Lesti għall-mira ta' 55%: lejn trasport aktar sostenibbli (Infografika)

Riċiklaġġ tal-vetturi li ma għadhomx jintużaw

F'Diċembru 2025, il-presidenza tal-Kunsill u r-rappreżentanti tal-Parlament Ewropew laħqu qbil proviżorju dwar ir-Regolament dwar il-Vetturi li Ma Għadhomx Jintużaw (ELV). Dan jirrikjedi li vetturi ġodda jiġu ddisinjati b'tali mod li l-partijiet u l-materjali tagħhom ikunu jistgħu jerġgħu jintużaw jew jiġu riċiklati. Jistabbilixxi wkoll mira obbligatorja għall-użu tal-plastik riċiklat u jistieden lill-Kummissjoni żżid miri futuri għall-azzar, l-aluminju u materja prima importanti riċiklati.

Il-ftehim proviżorju issa jrid jiġi adottat formalment miż-żewġ istituzzjonijiet u r-regolament ser jibda japplika sentejn wara d-dħul fis-seħħ tiegħu.

Ekonomija ċirkolari: Il-Kunsill u l-Parlament jilħqu qbil dwar ir-regoli għaċ-ċirkolarità tal-vetturi u l-ġestjoni ta' vetturi li ma għadhomx jintużaw (stqarrija għall-istampa, 12 ta' Diċembru 2025)

Emenda tad-direttiva dwar il-piżijiet u d-dimensjonijiet

F'Diċembru 2025, il-Kunsill adotta pożizzjoni li temenda d-direttiva li tistabbilixxi d-dimensjonijiet u l-piżijiet massimi awtorizzati għal ċerti vetturi tat-triq. Id-direttiva tistabbilixxi r-regoli għall-piż u d-dimensjonijiet massimi permissibbli tal-vetturi użati fit-trasport bit-triq fl-UE.

L-emenda għandha l-għan li timmodernizza r-regoli attwali, filwaqt li tirrifletti l-avvanzi teknoloġiċi, inkluż l-użu ta' vetturi b'emissjonijiet żero aktar nodfa. Tinkludi inċentivi biex is-settur tat-trasport bit-triq jinvesti f'teknoloġiji b'emissjonijiet żero, b'mod partikolari li jippermettu tpaċija għall-piż miżjud minħabba dawn it-teknoloġiji.

Il-Kunsill jistabbilixxi pożizzjoni dwar il-piżijiet u d-dimensjonijiet massimi għall-vetturi tat-triq (stqarrija għall-istampa, 4 ta' Diċembru 2025)

Sikurezza fit-toroq

Minkejja l-progress sinifikanti f'dawn l-aħħar deċennji, aktar minn 20 000 persuna għadhom jitilfu ħajjithom fit-toroq tal-UE kull sena. L-UE għandha l-għan li tnaqqas l-imwiet u l-korrimenti serji b'50% sal-2030 u li telimina l-imwiet u l-korrimenti serji kollha fit-toroq sal-2050.

Wieħed mill-mezzi biex jintlaħaq dan l-għan huwa l-pakkett dwar is-sikurezza fit-toroq, propost mill-Kummissjoni Ewropea f'Marzu 2023. Dan jikkonsisti f'reviżjonijiet ta' tliet proposti leġiżlattivi:

id-direttiva dwar il-liċenzji tas-sewqan
id-direttiva dwar l-effett fl-Unjoni kollha ta' skwalifiki mis-sewqan
id-direttiva dwar l-iskambju transfruntier ta' informazzjoni dwar reati tat-traffiku relatati mas-sikurezza fit-toroq

Direttiva riveduta dwar il-liċenzji tas-sewqan għal sewwieqa mħejjija u vvalutati aħjar

F'Marzu 2025, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew laħqu qbil proviżorju dwar l-aġġornament tad-direttiva dwar il-liċenzji tas-sewqan. L-għan huwa li tissaħħaħ is-sikurezza fit-toroq billi jiġi żgurat li s-sewwieqa jitħejjew u jiġu vvalutati aħjar.

Ir-reviżjoni tinkludi:

liċenzja tas-sewqan uniformi disponibbli fuq il-mobile sa tmiem l-2030
perjodu ta' prova armonizzat għal sewwieqa ġodda fl-istati membri kollha
skema ta' sewqan akkumpanjat għal sewwieqa żgħażagħ b'liċenzja (C)
pass lejn l-armonizzazzjoni tal-iskrinjar mediku meta jinħarġu l-liċenzji tas-sewqan

Id-direttiva issa ser tiġi vverifikata għal kwistjonijiet legali u lingwistiċi, u wara dan tiġi adottata formalment mill-Kunsill u mill-Parlament Ewropew. Ladarba tiġi ppubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali tal-UE, l-istati membri ser ikollhom 30 xahar biex jinkorporaw ir-regoli l-ġodda fil-liġijiet nazzjonali tagħhom.

Il-Kunsill u l-Parlament jilħqu qbil proviżorju dwar regoli ġodda għal-liċenzji tas-sewqan (stqarrija għall-istampa, 25 ta' Marzu 2025)

Direttiva dwar l-iskwalifiki mis-sewqan biex jiġi żgurat li t-trasgressuri serji tat-traffiku jiffaċċjaw konsegwenzi

Fil-25 ta' Marzu 2025, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew laħqu ftehim politiku proviżorju dwar l-infurzar aħjar tal-iskwalifiki tas-sewqan (projbizzjonijiet jew sospensjonijiet mis-sewqan) madwar l-Unjoni.

Din l-inizjattiva għandha l-għan li tiżgura li t-trasgressuri serji tat-traffiku jinżammu responsabbli fl-UE kollha, irrispettivament minn fejn ikun twettaq reat. Bħalissa, jekk sewwieq iwettaq ksur serju tat-traffiku fi stat membru li ma jkunx dak li jkun ħareġ il-liċenzja tiegħu, l-iskwalifika tiegħu spiss tapplika biss fil-pajjiż fejn ikun seħħ ir-reat.

Elementi ewlenin tal-inizjattiva:

l-istati membri jridu jinfurzaw l-iskwalifiki miss-sewqan ta' xulxin għal reati serji (bħas-sewqan taħt l-influwenza tax-xorb jew li jikkawża mewt jew korriment serju)
skwalifiki ta' aktar minn tliet xhur iridu jiġu rrapportati bejn l-istati membri bl-użu ta' formola standardizzata
fil-każ ta' skwalifika fi stat membru li ma jkunx dak li jkun ħareġ il-liċenzja, il-pajjiż li joħroġ il-liċenzja jrid japplika l-istess skwalifika (bi ftit eċċezzjonijiet)
id-data kollha ser tiġi kondiviża permezz tas-sistema sigura RESPERa (in-network tal-UE li jippermetti l-iskambju ta' informazzjoni dwar il-liċenzji tas-sewqan)

L-implimentazzjoni tal-iskwalifiki mis-sewqan fl-UE: il-Kunsill u l-Parlament jilħqu ftehim proviżorju (stqarrija għall-istampa, 25 ta' Marzu 2025)

Kondiviżjoni ta' informazzjoni dwar reati tat-traffiku li jaffettwaw is-sikurezza fit-toroq

Fis-16 ta' Diċembru 2024, wara qbil politiku proviżorju mal-Parlament Ewropew f'Marzu 2024, il-Kunsill tal-UE adotta r-reviżjoni tad-direttiva tal-2015 dwar l-iskambju transfruntier ta' informazzjoni dwar reati tat-traffiku relatati mas-sikurezza fit-toroq. L-inizjattiva għandha l-għan li ttejjeb is-sikurezza fit-toroq billi tiżgura li s-sewwieqa mhux residenti jinżammu responsabbli għal ksur tat-traffiku mwettaq fl-istati membri tal-UE. Il-proposta:

tespandi l-lista ta' reati koperti mid-direttiva, biex tinkludi qbiż perikoluż, sewqan f'direzzjoni ħażina u inċidenti ta' hit-and-run
ittejjeb il-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali
tipproteġi aħjar id-drittijiet tas-sewwieqa (eż. permezz ta' salvagwardji għall-prevenzjoni tal-użu ħażin tad-data personali)
ittejjeb il-mekkaniżmi ta' notifika u ta' pagament (tiżgura li t-trasgressuri jirċievu notifiki bil-lingwa tagħhom stess u jkunu jistgħu jħallsu l-multi b'mod aktar faċli)

L-istati membri huma meħtieġa jittrasponu d-dispożizzjonijiet tad-direttiva riveduta fil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom fi żmien 30 xahar mid-dħul fis-seħħ tagħha.

Sikurezza fit-toroq: il-Kunsill jadotta liġi ġdida għal kooperazzjoni aħjar fuq reati tat-traffiku relatati mas-sikurezza fit-toroq madwar l-Ewropa (stqarrija għall-istampa, 16 ta' Diċembru 2024)

Pakkett tal-affidabbiltà stradali

F'Diċembru 2025, il-Kunsill adotta pożizzjoni dwar il-pakkett dwar l-affidabbiltà stradali. Il-pakkett jippreżenta aġġornament komprensiv tal-istandards tal-UE fir-rigward tal-ispezzjonijiet tal-vetturi b'rabta mas-sikurezza fit-toroq u r-regoli fir-rigward tar-reġistrazzjoni tagħhom. Għandu l-għan li jkompli jtejjeb is-sikurezza fit-toroq fl-UE billi pereżempju:

jiżgura l-konsistenza, l-oġġettività u l-kwalità tal-ittestjar tal-affidabilità stradali
inaqqas tat-tbagħbis u jtejjeb id-detezzjoni ta' vetturi difettużi, kif ukoll ta' odometri mbagħbsa