An intleacht shaorga san oideachas: Cur chuige duinelárnach iarrtha ag an gComhairle

Tráth a bhfuil córais oideachais ar fud na hEorpa á n-athrú ó bhonn go tapa ag an intleacht shaorga (IS), rud a chruthaíonn dúshláin agus deiseanna araon, tá an Chomhairle ag éileamh ar mhúinteoirí fanacht i gcroílár an phróisis foghlama.

Ní hamháin go n-úsáideann múinteoirí IS — is treoraithe, meantóirí agus smaointeoirí criticiúla iad a chuidíonn le daltaí a mbealach a dhéanamh trí dhomhan digiteach atá ag éirí níos casta. Tá sé bunriachtanach tacú leo leis an oiliúint, na huirlisí agus na coimircí cearta chun go n-éireoidh leis an intleacht shaorga san oideachas.

An Dr Athena Michaelidou, Aire Oideachais, Spóirt agus Óige, Poblacht na Cipire

Iarrtar sna conclúidí a d’fhormheas an Chomhairle go mbeadh cur chuige eiticiúil, sábháilte agus duinelárnach ann i leith na hintleachta saorga san oideachas lena ndíreofar ar scileanna digiteacha agus litearthacht intleachta saorga a neartú, cuimsiú agus cothroime a ráthú, múinteoirí a chumhachtú, agus tacú le folláine múinteoirí agus foghlaimeoirí. Is é seo an chéad uair a pléadh an caidreamh idir IS agus an teagasc i réimse an bheartais oideachais.

Iarrann an Chomhairle ar na rialtais náisiúnta intleacht shaorga agus scileanna digiteacha múinteoirí a neartú, forbairt agus úsáid uirlisí intleachta saorga a bhaineann go sonrach leis an oideachas a chur chun cinn, aghaidh a thabhairt ar rochtain mhíchothrom ar acmhainní digiteacha, agus a chinntiú go bhfeabhsóidh an intleacht shaorga neamhspleáchas agus dálaí oibre inbhuanaithe do mhúinteoirí seachas an bonn a bhaint díobh.

Dúshláin agus deiseanna

Aithníonn an Chomhairle go bhfuil córais oideachais á n-athmhúnlú go tapa ag IS agus go bhféadfadh sé tionchar a imirt ar an gcaoi a n-eagraítear an teagasc agus an fhoghlaim, ar an gcaoi a bhfaightear rochtain ar fhaisnéis, agus ar an gcaoi a mbainistíonn scoileanna cúraimí riaracháin.

Ó thaobh tairbhí de, is féidir leis an intleacht shaorga feabhas a chur ar an teagasc agus ar an bhfoghlaim trí thacú le cineálacha cur chuige níos cuimsithí, trí inrochtaineacht d’fhoghlaimeoirí faoi mhíbhuntáiste a fheabhsú, agus trí mhodhanna teagaisc agus measúnaithe níos pearsantaithe a chumasú. Is féidir leis éifeachtúlacht riaracháin a fheabhsú freisin, rud a fhágfaidh go mbeidh níos mó ama ann don teagasc agus don fhoghlaim.

Mar sin féin, léirítear sna conclúidí ón gComhairle ábhair imní freisin maidir le neamhspleáchas laghdaithe, róspleáchas ar theicneolaíocht, agus rioscaí a bhaineann le gnéithe amhail claontacht, mífhaisnéis agus cosaint sonraí. D’fhéadfadh úsáid na hintleachta saorga éagothromaíochtaí agus bearnaí digiteacha a ghéarú freisin, tionchar a imirt ar chomhchruinniú foghlaimeoirí agus ar shealbhú scileanna, agus d’fhéadfadh impleachtaí sochaíocha agus comhshaoil níos leithne a bheith aici.

Ról na múinteoirí sa ré dhigiteach

Tá ról lárnach ag múinteoirí maidir le leas a bhaint as acmhainneacht na hintleachta saorga sa seomra ranga, lena n-áirítear trí shaoránacht dhigiteach fhreagrach a chothú agus trí chabhrú le foghlaimeoirí machnamh a dhéanamh ar impleachtaí sochaíocha, comhshaoil agus eiticiúla uirlisí intleachta saorga. Tá siad ríthábhachtach freisin chun measúnú criticiúil a dhéanamh ar aschuir IS agus chun foghlaimeoirí a threorú chun tuiscint a fháil ar na teorainneacha agus ar na claontachtaí a bhaineann leis.

Sna conclúidí uaithi, áitíonn an Chomhairle, dá bhrí sin, gur cheart deis a bheith ag múinteoirí rannchuidiú le dearadh agus meastóireacht uirlisí intleachta saorga, i gcomhréir le cur chuige atá bunaithe ar an daonnachas digiteach lena n-áirithítear go dtacaíonn an teicneolaíocht le gníomhú an duine agus le luachanna daonlathacha.

Tacú le múinteoirí san aistriú IS

Chun leas a bhaint as tairbhí na hintleachta saorga san oideachas agus chun a áirithiú ag an am céanna go bhfanfaidh múinteoirí i gcroílár an eispéiris foghlama, iarrann an Chomhairle ar na rialtais náisiúnta an méid seo a leanas a dhéanamh:

• cuidiú le borradh a chur faoi scileanna digiteacha múinteoirí agus scileanna a bhaineann leis an intleacht shaorga, lena n-áirítear trí litearthacht intleachta saorga a chomhtháthú in oiliúint múinteoirí
• úsáid uirlisí intleachta saorga a bhfuil luach soiléir oideolaíoch ag baint leo a chur chun cinn agus neamhspleáchas múinteoirí agus dea-bhail foghlaimeoirí á gcaomhnú ag an am céanna
• forbairt uirlisí IS a bhaineann go sonrach leis an oideachas a spreagadh mar bhealach chun neamhspleáchas straitéiseach an Aontais a neartú, mar aon le treoir shoiléir maidir le cosaint sonraí, cuntasacht agus feasacht riosca
• aghaidh a thabhairt ar neamhionannais maidir le rochtain ar uirlisí IS agus ar acmhainní digiteacha, agus a chinntiú go mbeidh córais inrochtana agus oiriúnach do gach foghlaimeoir
• dálaí oibre inbhuanaithe a chinntiú do mhúinteoirí trí thionchar IS ar an ualach oibre, ar an measúnú agus ar chúraimí riaracháin a mheas

Tugann an Chomhairle dá haire gur féidir leis an gCoimisiún tacú le múinteoirí i ré na hintleachta saorga freisin, lena n-áirítear tríd an gcomhar le heagraíochtaí idirnáisiúnta amhail Comhairle na hEorpa a neartú, trí thaighde agus comhroinnt fianaise a éascú, trí threoir a chur ar fáil maidir le húsáid eiticiúil na hintleachta saorga, agus trí ról a thabhairt do mhúinteoirí maidir le tionscnaimh ar leibhéal an Aontais a mhúnlú.

Ar an gcaoi chéanna, is féidir leis an gCoimisiún oibriú leis na Ballstáit chun feabhas a chur ar fhothú acmhainneachta, chun foghlaim idir piaraí agus malartú dea-chleachtas a spreagadh, agus chun acmhainní foghlama gairmiúla agus tionscnaimh chomhoibríocha a chur chun cinn ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais araon.

• Dréacht-Chonclúidí ón gComhairle maidir le múinteoirí i ré na hintleachta saorga