"We gebruiken cookies om uw browse-ervaring te verbeteren. Noodzakelijke cookies zijn nodig om essentiële functies van de website van de Raad te ondersteunen. Optionele cookies helpen ons om anonieme en geaggregeerde statistische overzichten op te stellen, om beter aan uw behoeften te voldoen.
Met uw toestemming gebruiken we cookies voor het genereren van geaggregeerde, anonieme gegevens over het browsegedrag van de gebruikers van onze website. We gebruiken deze gegevens om uw ervaring te verbeteren.
Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (Binnenlandse Zaken), 5 maart 2025
Voornaamste resultaten
Binnenlandse zaken
EU-grensbeheer
De ministers van Binnenlandse Zaken kwamen tot een gemeenschappelijk standpunt (algemene oriëntatie) over een verordening die de geleidelijke ingebruikneming van het inreis-uitreissysteem mogelijk maakt. Dat systeem registreert de in- en uitreis van onderdanen van derde landen die voor een kort verblijf naar de EU reizen. De verordening biedt de lidstaten een overgangsperiode van 6 maanden voor de invoering van het systeem. Daarna moet het volledig operationeel zijn.
Zodra de leden van het Europees Parlement hun standpunt hebben bepaald, kunnen Raad en Parlement onderhandelingen beginnen over de definitieve wet.
De ministers keurden ook een herzien stappenplan goed voor de uitrol van de zogenaamde "interoperabiliteitsarchitectuur", een onderling verbonden systeem van IT-instrumenten voor grensbeheer en rechtshandhaving. Volgens het stappenplan (aangenomen door de raad van bestuur van eu-LISA, het EU-agentschap dat de IT-infrastructuur moet opzetten) zal het EES in oktober 2025 geleidelijk van start gaan. De herziene Eurodac-databank (een EU-databank met biometrische gegevens die helpt bij de identificatie van asielzoekers) wordt in juni 2026 operationeel. Het Europees reisinformatie- en autorisatiesysteem (Etias), tot slot, zal uiterlijk in het laatste kwartaal van 2026 van start gaan.
De ministers bespraken het effect van de regimewissel in Syrië op migratie. Enerzijds bespraken ze hoe de lidstaten Syriërs die terug naar huis willen, kunnen helpen. Anderzijds bespraken ze de tenuitvoerlegging van terugkeerbesluiten voor Syriërs die een bedreiging vormen voor de veiligheid of die zijn veroordeeld.
De val van het Assad-regime is een keerpunt voor de vele Syriërs in Europa. De moeilijke situatie ter plaatse maakt een grootschalige terugkeer moeilijk, maar het is belangrijk te zoeken naar concrete manieren om, in overeenstemming met het internationaal recht, veroordeelde criminelen of mensen die een bedreiging zijn voor de openbare veiligheid, terug te sturen.
Tomasz Siemoniak, Pools minister van Binnenlandse Zaken en Bestuur
Wat vrijwillige terugkeer betreft, spraken veel lidstaten hun steun uit voor "oriënterende bezoeken" ("go and see"), waarbij Syriërs die in de EU wonen de situatie in hun land van herkomst kunnen gaan bekijken zonder dat ze hun beschermingsstatus verliezen. Verschillende ministers toonden zich voorstander van een EU-kader voor dergelijke bezoeken.
Er was ook brede overeenstemming over het feit dat er oplossingen nodig zijn om ervoor te zorgen dat Syrische onderdanen die een bedreiging vormen voor de veiligheid of die zijn veroordeeld, kunnen worden teruggestuurd.
Volgens het UNHCR waren er in februari 2025 meer dan 12 miljoen Syriërs ontheemd. 7,4 miljoen Syrische onderdanen zijn intern ontheemd, waarvan 650 000 nieuwe ontheemden sinds 8 december 2024. 4,7 miljoen Syrische onderdanen hebben hun toevlucht gezocht buiten Syrië, voornamelijk in buurlanden. Ongeveer 1,2 miljoen Syriërs hebben de status van vluchteling of genieten subsidiaire bescherming in de EU. Nog eens 130 000 Syriërs hebben asiel aangevraagd en wachten op een beslissing.
De ministers wisselden van gedachten over de uitvoering van de prioriteiten van de cyclus van de Raad Schengen en met name over de vraag hoe de terugkeersystemen effectiever kunnen worden gemaakt. De problemen daaromtrent kwamen aan bod: een tekort aan middelen, gebrekkige medewerking van de landen van herkomst en doorreis, en een ontoereikend gebruik door de lidstaten van informatie-uitwisselingsinstrumenten (bv. het SIS). De ministers bespraken hoe de EU de lidstaten hierbij kan helpen.
De Raad nam ook een besluit aan met aanbevelingen naar aanleiding van de thematische Schengenevaluatie van 2024 inzake terugkeer. In deze aanbevelingen worden oplossingen voorgesteld voor de knelpunten, met het accent op de belangrijkste fase van het terugkeerproces. Daarbij wordt gehamerd op het belang van een adequate en proactieve planning van middelen, efficiënte coördinatie van actoren en procedures op zowel nationaal als Europees niveau.
De Commissie presenteerde de Schengenbarometer, een update over de staat van het Schengengebied.
In de marge van de Raad hadden de EU-ministers van Binnenlandse Zaken een ontmoeting met hun collega's van het Latijns-Amerikaanse Comité voor binnenlandse veiligheid (Clasi). Clasi bestaat momenteel uit 16 Latijns-Amerikaanse landen en is de bevoorrechte partner van de EU om de samenwerking op het gebied van rechtshandhaving met Latijns-Amerika en het Caribisch gebied te verbeteren. De bespreking – de derde op ministerieel niveau na 2022 en 2023 – was gericht op het aanpakken van gemeenschappelijke bedreigingen voor de interne veiligheid, waaronder grensoverschrijdende zware en georganiseerde criminaliteit en illegale drugshandel.
De ministers van de EU en Clasi werden het eens over een gezamenlijke verklaring en een routekaart voor de uitvoering van de prioriteiten voor operationele samenwerking in 2025-2026. De samenwerkingsprioriteiten zijn:
betere informatie-uitwisseling tussen rechtshandhavingsinstanties in beide regio's
betere informatie-uitwisseling over drugshandel
acties opzetten tegen de gevaarlijkste criminele netwerken
nauwere samenwerking van de Clasi-landen met agentschappen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken
permanente beoordeling van de zwakke plekken in havens in beide regio's en van de maatregelen die zijn genomen om de infiltratie van de georganiseerde misdaad tegen te gaan
de "follow the money"-aanpak (gericht op de economische infrastructuur van de georganiseerde misdaad) promoten
Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:
De ministers wisselden ook van gedachten over de gevolgen van de huidige geopolitieke situatie, met name in Syrië en Oekraïne, voor de interne veiligheid van de EU. Daarnaast presenteerde het voorzitterschap een verslag over de bestrijding van drugshandel en georganiseerde criminaliteit.
De Commissie presenteerde haar actieplan voor kabelbeveiliging. Het actieplan (aangenomen op 21 februari 2025) is een reactie op verschillende incidenten met onderzeese kabels in de Oostzee.
Het plan bevat maatregelen van diverse orde: preventie, opsporing, respons, herstel en afschrikking. Wat opsporing betreft, wordt ingezet op meer capaciteit voor dreigingsmonitoring, zodat vroegtijdige waarschuwingen en respons mogelijk zijn. Om de respons en het herstel in geval van incidenten te verbeteren, stelt de Commissie voor een EU-reserve aan te leggen van vaartuigen die zouden worden ingezet voor de reparatie van beschadigde kabels.
De afgelopen maanden hebben we een zorgwekkend aantal incidenten met onderzeese kabels in de Oostzee gezien. We moeten snel en met de hele EU samen doortastende maatregelen nemen. Het actieplan voor kabelbeveiliging is een goede stap naar een betere bescherming van onze onderwaterinfrastructuur.
Tomasz Siemoniak, Pools minister van Binnenlandse Zaken en Bestuur
De Commissie gaf een stand van zaken over de uitvoering van het migratie- en asielpact. Het pact trad ruim 9 maanden geleden in werking en wordt over minder dan 16 maanden van toepassing.
De Portugese minister deed verslag van haar deelname aan de 42e zitting van de Raad van ministers van Binnenlandse Zaken van de Arabische Liga.
