Gníomhú Domhanda ar son na hAeráide

Spriocanna aeráide a bhaint amach le chéile

Ní leor teorainn chun stop a chur leis an athrú aeráide agus ní spáráiltear aon tír.

Ní féidir an ghéarchéim aeráide a réiteach ach amháin má oibríonn gach tír ar domhan as lámha a chéile.

Sin é an fáth a bhfuil an tAontas agus a Bhallstáit tiomanta ní hamháin gníomhaíocht a dhéanamh ar leibhéal an Aontais ach tacú le comhpháirtithe ar fud na cruinne a spriocanna aeráide a bhaint amach freisin.

Shínigh agus dhaingnigh an tAontas agus a Bhallstáit Comhaontú Pháras – an comhaontú domhanda chun teorainn a chur leis an téamh domhanda agus chun an t-athrú aeráide a chomhrac.

Tá dea-shampla leagtha síos acu maidir leis an ngníomhú ar son na haeráide trí ghealltanas ceangailteach a dhéanamh de sprioc na haeráidneodrachta don Aontas.

Ach ní ghineann an tAontas ach 8% d’astaíochtaí gás ceaptha teasa an domhain – agus tá a sciar ag laghdú.

Tá sé ríthábhachtach go gcuirfidh tíortha eile timpeall an domhain dlús lena gcuid oibre chun an téamh domhanda a theorannú agus a n-astaíochtaí a laghdú.

An taidhleoireacht ghlas

Is gné lárnach de bheartas seachtrach agus d’obair thaidhleoireachta an Aontais é an t-athrú aeráide.

Bíonn an tAontas i dteagmháil le comhpháirtithe ar leibhéil éagsúla maidir leis an aeráid:

• idirphlé beartais i suíomhanna déthaobhacha agus iltaobhacha
• caibidlíocht agus comhaontuithe idirnáisiúnta, cuir i gcás Comhaontú Pháras
• beartais trádála
• comhghuaillíochtaí agus comhpháirtíochtaí, cuir i gcás an chomhghuaillíocht ghlas leis an tSeapáin

Ina chaidreamh déthaobhach le tíortha nach tíortha den Aontas iad, comhroinneann an tAontas a shaineolas ar an mbeartas aeráide agus spreagann sé comhpháirtithe chun gníomhaíocht mhisniúil a dhéanamh i gcoinne an téimh dhomhanda. Cuireann sé tacaíocht spriocdhírithe ar fáil, pé áit ar gá, dóibh siúd is mó atá thíos leis, chun cabhrú leo a ngeilleagar a athrú ó bhonn.

I bhfóraim iltaobhacha, glacann an tAontas páirt ghníomhach sa chaibidlíocht dhomhanda ag comhdhálacha na bpáirtithe (COP). Tá sé ar thús cadhnaíochta i gcomhaontuithe idirnáisiúnta maidir leis an mbeartas aeráide, mar shampla Comhaontú Pháras.

• Ról na Comhairle i gComhaontú Pháras

Maoiniú don troid i gcoinne an athraithe aeráide

Chun an t-athrú aeráide a chomhrac, tá gá le hacmhainní suntasacha airgeadais laistigh agus lasmuigh den Aontas.

Faoi Chomhaontú Pháras, gheall na tíortha forbartha $100 billiún a chur ar fáil (thart ar €90 billiún) gach bliain chun tacú le tíortha i mbéal forbartha.

Is iad an tAontas agus a Bhallstáit a chuireann an chuid is mó den mhaoiniú poiblí don aeráid ar fáil. In 2024, chaith an tAontas agus a 27 mBallstát €31.7 billiún ó fhoinsí poiblí ar mhaoiniú don aeráid agus chuir siad suim bhreise €11 bhilliún de mhaoiniú príobháideach ar fáil chun tacú le tíortha i mbéal forbartha a n-astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus oiriúnú d’iarmhairtí an athraithe aeráide.

Tacaíonn na hacmhainní airgeadais sin le gníomhaíochtaí maolúcháin agus oiriúnúcháin i dtíortha comhpháirtíochta an Aontais ar fud an domhain chun cabhrú leo a gcuid astaíochtaí a laghdú agus athléimneacht a chothú i gcoinne éifeachtaí an athraithe aeráide.

Os cionn aon trian de bhuiséad an Aontais chun tacaíocht a thabhairt do thíortha comharsanachta agus tíortha i mbéal forbartha, tá sé curtha i leataobh chun dlús a chur leis na hiarrachtaí i gcoinne an athraithe aeráide.

Féach freisin