Riflessjoni politika dwar il-futur tal-Unjoni Ewropea

Il-kapijiet ta’ stat jew ta’ gvern tal-UE ltaqgħu f’Ruma, l-Italja, fil-25 ta’ Marzu 2017, biex jiċċelebraw is-60 anniversarju tat-Trattati ta’ Ruma. Din kienet okkażjoni biex issir riflessjoni dwar l-istat tal-Unjoni Ewropea u tingħata ħarsa lejn il-futur tal-proċess ta’ integrazzjoni.

Fid-Dikjarazzjoni ta’ Ruma, adottata fi tmiem iċ-ċelebrazzjonijiet, il-mexxejja stabbilixxew viżjoni konġunta għas-snin li ġejjin. Huma wiegħdu li jaħdmu għal:

• Ewropa bla periklu u sigura: fejn iċ-ċittadini kollha jistgħu jiċċaqilqu liberament; bi fruntieri esterni siguri u politika effiċjenti dwar il-migrazzjoni
• Ewropa prospera u sostenibbli: li tippromwovi tkabbir sostnut u sostenibbli b'suq uniku b'saħħtu
• Ewropa soċjali: li tiġġieled il-qgħad, id-diskriminazzjoni, l-esklużjoni soċjali u l-faqar
• Ewropa aktar b'saħħitha fix-xena globali: li tiżviluppa sħubiji eżistenti u tibni sħubiji ġodda, impenjata biex issaħħaħ is-sigurtà u d-difiża komuni tagħha

Id-Dikjarazzjoni ta' Ruma kkonkludiet il-proċess ta' riflessjoni politika li kien beda fi Bratislava fis-16 ta' Settembru 2016, wara r-riżultati tar-referendum tar-Renju Unit f'Ġunju 2016.

Il-kapijiet ta’ stat jew ta’ gvern tal-UE ltaqgħu f’Ruma, l-Italja, fil-25 ta’ Marzu 2017, biex jiċċelebraw is-60 anniversarju tat-Trattati ta’ Ruma. Din kienet okkażjoni biex issir riflessjoni dwar l-istat tal-Unjoni Ewropea u tingħata ħarsa lejn il-futur tal-proċess ta’ integrazzjoni.

Fi tmiem iċ-ċelebrazzjonijiet, il-mexxejja adottaw u ffirmaw id-Dikjarazzjoni ta’ Ruma li tistabbilixxi viżjoni konġunta għas-snin li ġejjin. “Aħna ngħaqadna għall-aħjar. L-Ewropa hija l-ġejjieni komuni tagħna,” qalu fid-Dikjarazzjoni.

Il-mexxejja ddikjaraw li, filwaqt li huma konxji mit-tħassib taċ-ċittadini tal-UE, huma jimpenjaw ruħhom lejn l-Aġenda ta’ Ruma, u wiegħdu li jaħdmu għal:

• Ewropa bla periklu u sigura
• Ewropa għanja u sostenibbli
• Ewropa soċjali
• Ewropa aktar b’saħħitha fix-xena globali

Id-dokument ġie ppubblikat mill-Kummissjoni Ewropea qabel is-60 anniversarju tat-Trattati ta' Ruma. Huwa jistabbilixxi ħames xenarji, kull wieħed joffri ħarsa lejn il-qagħda potenzjali tal-Unjoni sal-2025 skont l-għażliet li ser tagħmel l-Ewropa.

Ix-xenarji jħarsu lejn kif l-Ewropa ser tinbidel fl-għaxar snin li ġejjin, mill-impatt ta' teknoloġiji ġodda fuq is-soċjetà u l-impjiegi, għad-dubji dwar il-globalizzazzjoni, it-tħassib dwar is-sigurtà u ż-żieda tal-populiżmu.

Is-summit informali, ospitat mill-Prim Ministru Malti Joseph Muscat u ppresedut mill-President tal-Kunsill Ewropew Donald Tusk, kien opportunità biex is-27 mexxej iħejju għas-60 anniversarju li ġej tat-Trattati ta' Ruma fil-25 ta' Marzu 2017.

Id-diskussjonijiet komplew fuq ir-riflessjoni politika dwar il-futur tal-UE b'27 stat membru, li nbdew immedjatament wara li r-Renju Unit ivvota biex jitlaq mill-Unjoni Ewropea fit-23 ta’ Ġunju 2016 u li tkomplew fi Bratislava fis-16 ta’ Settembru 2016.

"United we stand, divided we fall", qal Tusk qabel is-summit ta’ Malta.

Fl-ittra tiegħu mibgħuta lis-27 kap ta’ stat jew ta’ gvern, il-President tal-Kunsill Ewropew identifika tliet theddidiet ewlenin, li qed jheddu l-istabbiltà tal-Ewropa. Dawn jinkludu:

• sitwazzjoni ġeopolitika ġdida: Ċina dejjem aktar assertiva, il-politika aggressiva tar-Russja fil-konfront tal-Ukrajna u l-ġirien tagħha, gwerer, terrur u anarkija fil-Lvant Nofsani u fl-Afrika (bl-Iżlam radikali jassumi rwol prinċipali) u "dikjarazzjonijiet li jqanqlu tħassib" mill-amministrazzjoni Amerikana l-ġdida, kollha jrendu l-futur tagħna ferm imprevedibbli
• is-sitwazzjoni interna: żieda fis-sentiment nazzjonalist kulma jmur aktar ksenofobiku, fl-UE nnifisha
• l-atteġġjament tal-elit pro-Ewropej: nuqqas ta’ fiduċja fl-integrazzjoni politika, sottomissjoni għal argumenti populisti u dubju fil-valuri fundamentali tad-demokrazija liberali

Fl-ittra, il-President Donald Tusk appella lill-mexxejja biex jibqgħu magħqudin.

"Irridu nagħmluha ċara daqs il-kristall li d-diżintegrazzjoni tal-Unjoni Ewropea ma twassalx għar-restawr ta' xi sovranità mitika, sħiħa tal-istati membri tagħha, iżda għad-dipendenza reali u fattwali tagħhom fuq is-superpotenzi l-kbar: l-Istati Uniti, ir-Russja u ċ-Ċina. Huwa flimkien biss li nistgħu nkunu għalkollox indipendenti", qal Tusk.

Il-Kumitat tar-Rappreżentanti Permanenti (Coreper) qabel dwar il-pożizzjoni tan-negozjar tal-Kunsill dwar proposta biex jiġu mmodernizzati l-istrumenti għad-difiża tal-kummerċ tal-UE.

Ir-regolament propost jemenda r-regolamenti attwali kontra d-dumping u kontra s-sussidji għal rispons aħjar għal prattiki kummerċjali inġusti. L-għan huwa li l-produtturi tal-UE jkunu protetti mid-dannu kkawżat minn kompetizzjoni inġusta, bl-iżgurar ta’ kummerċ ħieles u ġust.

Il-Kumitat tar-Rappreżentanti Permanenti (Coreper) approva test ta' kompromess miftiehem mal-Parlament Ewropew dwar emenda għall-Kodiċi tal-Fruntieri ta' Schengen biex jissaħħu l-kontrolli bl-użu ta' bażijiet tad-data fil-fruntieri esterni.

Ir-riżerva ta’ reazzjoni rapida hija magħmula minn 1 500 uffiċjal impenjat mill-UE stati membri u pajjiżi assoċjati ta’ Schengen. F’sitwazzjoni ta’ kriżi, huma jkunu għad-dispożizzjoni immedjata tal-Frontex, li tista’ timmobilizzahom fi żmien ħamest ijiem ta' xogħol.

Il-Kunsill qabel dwar il-pożizzjoni tiegħu dwar proposta li ttawwal il-ħajja tal-fond Ewropew għall-investimenti strateġiċi (FEIS), l-inizjattiva ewlenija tal-UE fil-'Pjan ta' Investiment għall-Ewropa' tagħha.

Il-kompromess maqbul jinvolvi l-estensjoni tal-FEIS kemm fiż-żmien kif ukoll fil-kapaċità ta' finanzjament, bil-mobilizzazzjoni ta' mill-anqas nofs triljun euro f'investimenti sal-2020. Il-kompromess jintroduċi wkoll għadd ta' titjib operazzjonali li jieħu kont tat-tagħlimiet meħuda mill-ewwel sena ta' implimentazzjoni.

Il-Kunsill jadotta konklużjonijiet dwar l-Implimentazzjoni tad-Dikjarazzjoni Konġunta UE-NATO, fejn japprova 40 proposta fis-seba' oqsma. Dawn il-proposti jiġu approvati fl-istess jum mill-Kunsill tal-Atlantiku tat-Tramuntana.

Il-ministri tal-UE għall-affarijiet barranin u d-difiża jiddiskutu l-pjan ta' implimentazzjoni dwar is-sigurtà u d-difiża skont l-istrateġija globali tal-UE. Jistabbilixxu l-livell ta' ambizzjoni u t-triq 'il quddiem dwar l-iżvilupp futur tal-politika tal-UE dwar is-sigurtà u d-difiża.

• Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar is-sigurtà u d-difiża, 14 ta' Novembru 2016
• Pjan ta' implimentazzjoni dwar is-sigurtà u d-difiża

Il-President tal-Kunsill Ewropew, Donald Tusk, il-President tal-Kummissjoni Ewropea, Jean-Claude Juncker, u l-Prim Ministru tal-Kanada, Justin Trudeau, iltaqgħu fi Brussell għas-16-il summit bejn l-UE u l-Kanada. Huma ffirmaw il-Ftehim Ekonomiku u Kummerċjali Komprensiv (CETA) u l-Ftehim ta’ Sħubija Strateġika (SPA) bejn l-UE u l-Kanada u ħarġu dikjarazzjoni konġunta dwar is-sħubija bejn l-UE u l-Kanada.

Il-mexxejja ħadu rendikont tas-sitwazzjoni attwali rigward il-Pjan Direzzjonali ta' Bratislava. Il-Prim Ministru Fico informahom dwar ir-riżultati sa issa, inkluż ir-ratifika tal-Ftehim ta’ Pariġi u t-tnedija tal-Gwardja Ewropea tal-Fruntiera u tal-Kosta.

L-Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta tnediet uffiċjalment fis-6 ta' Ottubru 2016. L-avveniment tat-tnedija sar fil-Punt ta’ Kontroll tal-Fruntiera Kapitan Andreevo, fil-fruntiera esterna Bulgara mat-Turkija.

“Qed noħolqu realtà ġdida fil-fruntieri esterni tagħna. Dan huwa eżitu tanġibbli tal-impenn konġunt li ntlaħaq qbil dwaru fil-Pjan Direzzjonali ta’ Bratislava, kif ukoll wirja prattika ta’ għaqda bejn l-istati membri,” qal Robert Fico, Prim Ministru tas-Slovakkja u detentur tal-Presidenza b’rotazzjoni tal-Kunsill. “Ser jgħinna nerġgħu lura lejn Schengen,” huwa żied jgħid.

L-Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta ser tissorvelja mill-qrib il-fruntieri esterni tal-UE u ser taħdem flimkien mal-istati membri biex tiġi identifikata u indirizzata malajr kwalunkwe theddida potenzjali għas-sigurtà fil-fruntieri esterni tal-UE.

Fil-5 ta’ Ottubru 2016, l-UE rratifikat uffiċjalment il-Ftehim ta’ Pariġi, li wassal ukoll għad-dħul fis-seħħ tiegħu. Ir-rappreżentanti tal-presidenza tal-Kunsill u tal-Kummissjoni Ewropea ddepożitaw id-dokumenti uffiċjali għar-ratifika mas-Segretarju Ġenerali tan-NU.

Il-ftehim jidħol fis-seħħ 30 jum wara li jkunu rratifikawh minn tal-inqas 55 pajjiż li jirrappreżentaw mill-inqas 55% tal-emissjonijiet globali ta’ gassijiet b’effett ta’ serra. Dan il-livell intlaħaq bir-ratifika mill-UE u 7 mill-istati membri tagħha.

Id-dħul fis-seħħ ser ikun qabel il-bidu tal-Konferenza ta' Marrakech dwar it-tibdil fil-klima fis-7-18 ta’ Novembru 2016.

• Kronoloġija - il-Ftehim ta’ Pariġi
• Infografika tal-Ftehim ta' Pariġi
• Kunsill Ambjent, 30 ta' Settembru 2016

Il-kapijiet ta’ stat jew ta’ gvern tas-27 iltaqgħu fi Bratislava biex jagħtu bidu għal riflessjoni politika dwar l-iżvilupp ulterjuri ta’ UE b’27 pajjiż membru.

Il-mexxejja qablu dwar id-Dikjarazzjoni u l-Pjan Direzzjonali ta’ Bratislava, li jistabbilixxu l-objettivi għax-xhur li ġejjin.

• ir-ristabbiliment ta' kontroll sħiħ tal-fruntieri esterni
• l-iżgurar tas-sigurtà interna u l-ġlieda kontra t-terroriżmu
• it-tisħiħ tal-kooperazzjoni tal-UE dwar is-sigurtà esterna u d-difiża
• it-tisħiħ tas-suq uniku u l-offerta ta’ opportunitajiet aħjar għaż-żgħażagħ Ewropej

• Informal meeting of the 27 heads of state or government
• Kummenti mill-President Donald Tusk wara s-summit ta' Bratislava

F’Awwissu u Settembru 2016 il-President Tusk ikkonsulta lill-mexxejja kollha tal-UE qabel il-laqgħa ta’ Bratislava.

“M’għandi l-ebda dubju li t-tliet sfidi ewlenin huma l-migrazzjoni irregolari mhux ikkontrollata, it-terroriżmu, u l-biża’ mill-globalizzazzjoni,” qal il-President Tusk qabel il-laqgħa tiegħu mal-Prim Ministru Żvediż Stefan Löfven fi Stokkolma. "L-ambizzjoni tiegħi hi li fi Bratislava nkunu nistgħu naqblu dwar il-prijoritajiet ewlenin u x’jeħtiġilna nagħmlu dwarhom fil-ftit xhur li ġejjin."

Fit-8 ta' Settembru, il-President Tusk mar ukoll Londra biex jiskambja fehmiet mal-Prim Ministru tar-Renju Unit Theresa May.

Is-27 mexxej iltaqgħu informalment biex jiddiskutu t-triq 'il quddiem wara r-referendum fir-Renju Unit tat-23 ta' Ġunju 2016.

Fid-dikjarazzjoni konġunta huma qalu li "Ninsabu determinati li nibqgħu magħqudin u naħdmu fl-ambitu tal-UE biex nindirizzaw l-isfidi tas-seklu 21 u nsibu soluzzjonijiet fl-interess tan-nazzjonijiet u l-popli tagħna.”

Il-mexxejja qablu dwar il-prinċipji li ġejjin:

• ma jista’ jkun hemm l-ebda negozjati mar-Renju Unit qabel in-notifika tal-Artikolu 50
• fil-futur, ir-Renju Unit għandu jkun sieħeb mill-qrib tal-UE
• il-ftehimiet ser ikollhom ikunu bbażati fuq bilanċ bejn drittijiet u obbligi
• l-aċċess għas-suq uniku jirrikjedi li jiġu aċċettati l-erba' libertajiet kollha kemm huma

Is-27 mexxej ser jerġgħu jiltaqgħu f'Settembru 2016 biex ikomplu t-taħditiet dwar il-futur tal-UE.

• Laqgħa informali bejn is-27 - Brussell, 29 ta’ Ġunju 2016 - Dikjarazzjoni
• Kummenti mill-President Donald Tusk wara l-laqgħa informali tas-27 kap ta' stat jew ta' gvern tal-UE