Non-discriminatie
De EU wil via haar beleid en initiatieven gelijkheid bevorderen en discriminatie voorkomen in de samenleving.
Het EU-recht beschermt tegen discriminatie
De EU-wetgeving verbiedt discriminatie op grond van onder andere:
- geslacht
- ras of etnische afkomst
- godsdienst of overtuiging
- handicap
- leeftijd
- seksuele gerichtheid
Deze beschermde discriminatiegronden zijn opgenomen in artikel 19 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
Andere gronden zijn vastgelegd in artikel 21 over non-discriminatie van het EU-Handvest van de grondrechten.
Rassendiscriminatie
De EU-regels verbieden discriminatie op grond van ras en etniciteit.
Een richtlijn van de Raad van 29 juni 2000 over de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming beschermt personen tegen dit soort discriminatie op gebieden als werkgelegenheid, onderwijs en toegang tot goederen en diensten.
Daarnaast erkent de Europese Commissie in het EU-actieplan tegen racisme 2020-2025 dat rassendiscriminatie een hardnekkig probleem blijft in de samenleving.
Het plan bevat maatregelen om racisme aan te pakken en meer inclusie te bevorderen.
Discriminatie van de Roma
De EU wijst op het belang van de gelijke behandeling van de Roma en van hun gelijke participatie in de samenleving. De lidstaten zijn vastbesloten discriminatie van deze minderheid doeltreffend te bestrijden en hun inclusie in de samenleving te bevorderen.
In 2021 nam de Raad van de EU een aanbeveling aan over gelijkheid, inclusie en participatie van de Roma.
Doel is de sociale inclusie van de Romagemeenschap te verbeteren door de belemmeringen aan te pakken die ze ondervinden op belangrijke gebieden zoals onderwijs, werkgelegenheid, huisvesting en gezondheidszorg.
Discriminatie op het werk
In november 2000 stelde de Raad een algemeen kader in voor gelijke behandeling in arbeid en beroep.
Deze richtlijn verbiedt discriminatie op het werk op de beschermde gronden (godsdienst of overtuiging, seksuele gerichtheid, handicap en leeftijd) in alle aspecten van arbeid, waaronder aanwerving, promotie, arbeidsvoorwaarden en loon.
Deze discriminatiegronden staan, naast genderdiscriminatie, duidelijk in het Verdrag van Lissabon, dat de EU de bevoegdheid geeft om maatregelen te nemen tegen die vormen van discriminatie.
-
Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:
Gelijke behandeling van mannen en vrouwen
De EU heeft ook maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat mannen en vrouwen op het werk en bij de toegang tot goederen en diensten gelijk behandeld worden.
Op het werk
In 2006 nam de EU wetgeving aan om mannen en vrouwen recht te geven op gelijke behandeling op het werk. Dit betekent onder meer:
- gelijk loon voor gelijk werk
- bescherming tegen seksuele intimidatie
- recht op moederschaps- en vaderschapsverlof
- toegang tot opleiding en promotie zonder gendervooroordelen
Om dit doel te bereiken, nam de EU ook wetten aan om de loonkloof tussen mannen en vrouwen te verkleinen en de toegang van vrouwen tot leidinggevende functies te bevorderen.
Gendergelijkheid
Toegang tot goederen en diensten
Discriminatie op grond van geslacht is ook verboden bij de toegang tot goederen en diensten, waaronder bij het bepalen van de prijzen ervan, zodat mannen en vrouwen gelijk worden behandeld op gebieden als:
- gezondheidszorg
- huisvesting
- bankdiensten
Volgens de wetgeving moeten de lidstaten bedrijven ertoe verplichten een einde te maken aan praktijken die leiden tot ongelijke behandeling, met name prijsbepaling op basis van gender. Zo worden zowel consumenten als dienstverleners beschermd.
Discriminatie van personen met een handicap
De EU en haar lidstaten streven ernaar dat alle mensen met een handicap:
- hun rechten kunnen uitoefenen, waaronder het recht op vrij verkeer
- volledig kunnen deelnemen aan de samenleving en de economie
- gelijk worden behandeld
Belangrijkste resultaten
Er nog steeds belemmeringen, maar de EU heeft de toegankelijkheid voor en inclusie van personen met een handicap al verbeterd door middel van diverse wetgevingsmaatregelen en -initiatieven.
De EU heeft voor bepaalde producten en diensten toegankelijkheidseisen gesteld om mensen met een handicap betere toegang te bieden tot goederen, diensten en openbare ruimten.
Ook websites en mobiele applicaties van overheidsinstanties moeten toegankelijk worden gemaakt voor mensen met een handicap. Dat zou de digitale inclusie en gelijke toegang tot online overheidsdiensten verbeteren.
Met de Europese gehandicaptenkaart kunnen mensen met een handicap overal in de EU hun status aantonen en krijgen ze dezelfde voordelen als inwoners van het land dat zij bezoeken.
Organen voor gelijke behandeling
De EU heeft organen voor gelijke behandeling opgericht om gelijke behandeling en non-discriminatie in de lidstaten te bevorderen.
Deze onafhankelijke agentschappen beschermen de rechten van personen en waarborgen de naleving van de antidiscriminatiewetgeving.
Zij hebben onder meer de volgende taken:
- onafhankelijke ondersteuning en advies bieden aan slachtoffers van discriminatie
- enquêtes over en onderzoek naar discriminatie uitvoeren
- verslagen publiceren en beleidsaanbevelingen doen over hoe gelijkheid kan worden bevorderd
- informatie verspreiden over rechten in verband met gelijkheid en non-discriminatie
In 2024 versterkte de Raad met 2 richtlijnen de rol van organen voor gelijke behandeling door minimumnormen vast te leggen op het gebied van onder meer bevoegdheden, middelen en onafhankelijkheid tegenover externe invloeden.
Zie ook
Laatst bijgewerkt: 30 juli 2025