"Aby łatwiej było ci korzystać z portalu, używamy plików cookie. Niezbędne pliki cookie pozwalają na obsługę podstawowych funkcji portalu. Opcjonalne pliki cookie pomagają nam opracowywać anonimowe, zagregowane raporty statystyczne, abyśmy mogli lepiej odpowiadać na twoje potrzeby.
Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, 8–9 czerwca 2023
Główne wyniki
Sprawy wewnętrzne (8 czerwca)
Azyl i migracja
Rada wypracowała porozumienie w sprawie dwóch kluczowych aktów z dziedziny azylu i migracji: rozporządzenia o zarządzaniu azylem i migracją i rozporządzenia o procedurze azylowej. Oba są fundamentem nowej europejskiej polityki migracyjno-azylowej, która ma być sprawiedliwa, efektywna i trwała.
Migracja to wspólne wyzwanie i wspólna odpowiedzialność Europy. Nasze dzisiejsze porozumienie to duży krok naprzód w tworzeniu sprawiedliwej i trwałej europejskiej polityki migracyjno-azylowej.
Maria Malmer Stenergard, szwedzka minister ds. migracji
Rozporządzenie o procedurze azylowej ustanawia w całej UE wspólną procedurę, którą państwa członkowskie miałyby stosować wobec osób ubiegających się o ochronę międzynarodową. Rozporządzenie przewiduje procedurę graniczną pozwalającą szybko ocenić na granicach zewnętrznych UE, czy wnioski o azyl nie są bezzasadne lub niedopuszczalne.
Rozporządzenie o zarządzaniu azylem i migracją powinno zastąpić obecne rozporządzenie dublińskie. Ma ono wskazywać, do którego państwa członkowskiego należy rozpatrzenie wniosku o azyl. Ustanawia ono też nowy mechanizm zarządzania migracją i solidarności, który miałby zapewnić bardziej równomierne rozmieszczenie migrantów w UE.
Unijne ramy prawne dotyczące azylu i migracji są nierozłącznie związane z zewnętrznym wymiarem migracji. Rada zapoznała się ze stanem prac Komisji i prezydencji w tej dziedzinie, w tym z kwestiami takimi jak globalne przepływy migracyjne oraz współpraca UE z partnerami zewnętrznymi w kontrolowaniu presji migracyjnej. Szczególną uwagę poświecono planowi działania na rzecz szlaku zachodniośródziemnomorskiego / szlaku atlantyckiego oraz sytuacji w Tunezji, Egipcie i Iraku.
Strefa Schengen
Rada ds. Schengen wymieniła poglądy na temat ogólnego stanu strefy Schengen. Oparła się na zaprezentowanym przez Komisję tegorocznym sprawozdaniu dotyczącym tej kwestii. Ministrowie uzgodnili, że w najbliższym cyklu Schengen na lata 2023–2024 Rada ds. Schengen powinna poświęcić szczególną uwagę następującym dziedzinom:
zniesienie kontroli na granicy z Bułgarią i Rumunią
zwiększenie skuteczności systemów powrotowych
zintensyfikowanie współpracy organów ścigania w walce z przestępczością zorganizowaną i handlem narkotykami
wzmocnienie prac nad zarządzaniem migracją i granicami.
Rada ds. Schengen rozmawiała też o monitorowaniu systemów bezwizowych. Ministrowie zaapelowali o bardziej strategiczne korzystanie z unijnej polityki wizowej. Z zadowoleniem przyjęli plan Komisji, która chce w drugim półroczu przedstawić projekt ustawodawczy, by usprawnić mechanizm zawieszający zwolnienie z obowiązku wizowego. Tym sposobem UE uzyska lepsze narzędzie, by walczyć z nadużywaniem wspomnianych systemów oraz zdecydowanie zmniejszyć nieuregulowaną migrację wynikającą z faktu, że polityka wizowa krajów sąsiadujących, w których obowiązują systemy bezwizowe, nie jest dostosowana do polityki wizowej UE.
Unijna agencja eu-LISA, odpowiadająca za zarządzanie operacyjne systemami IT w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, poinformowała ministrów o wprowadzaniu interoperacyjności unijnych systemów informacyjnych. Są one wykorzystywane przez państwa członkowskie do walki z przestępczością, kontroli granic i zarządzania migracją. Agencja poinformowała m.in. o stanie wdrażania tych systemów. Na posiedzeniu Rady ds. WSiSW w październiku powinien zostać przedstawiony zmieniony harmonogram ich gotowości technicznej.
W części poświęconej Schengen Rumunia poinformowała o forum ministerialnym dla państw Schengen, które odbyło się 9 maja 2023 r. Rumunia i Bułgaria powiadomiły delegacje o projektach pilotażowych z dziedziny azylu, powrotów i zarządzania granicami. Prezydencja poinformowała o bieżących projektach ustawodawczych z dziedziny Schengen.
Bezpieczeństwo wewnętrzne / egzekwowanie prawa
Prezydencja i Komisja poinformowały ministrów o ustanowieniu grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. dostępu do danych do celów skutecznego egzekwowania prawa. Grupa ma się zastanowić nad tym, jak zaradzić obecnym i spodziewanym wyzwaniom w dziedzinie egzekwowania prawa w obliczu zmian technologicznych, takich jak komunikacja elektroniczna z pełnym szyfrowaniem transmisji czy sztuczna inteligencja. Ma też zaproponować zalecenia dotyczące polityki i przepisów UE.
Przestępcy w swojej działalności coraz częściej korzystają z usług cyfrowych. Musimy dopilnować, by organy ścigania dysponowały narzędziami potrzebnymi do walki z przestępczością, a w tym celu szczególnie ważny jest dostęp do danych. Jestem przekonany, że grupa ekspertów znacznie pomoże w skutecznym egzekwowaniu prawa.
Gunnar Strömmer, szwedzki minister sprawiedliwości
Od ogromnych powodzi i pożarów po Covid-19 – Europa coraz częściej ma do czynienia ze złożonymi, długotrwałymi kryzysami. Z powodu rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie wzrosło też ryzyko incydentów chemicznych, biologicznych, radiologicznych i jądrowych. W związku z tym ministrowie zatwierdzili konkluzje o wzmocnieniu odporności całego społeczeństwa w kontekście ochrony ludności, w tym gotowości na wspomniane zagrożenia. Rada zgadza się, że dla zwiększenia odporności UE i złagodzenia ryzyka incydentów ważna jest ochrona ludności.
Debata podczas obiadu była poświęcona zwalczaniu terroryzmu i brutalnego ekstremizmu. Tematem obrad były też konsekwencje rosyjskiej napaści na Ukrainę dla bezpieczeństwa wewnętrznego UE oraz tymczasowa ochrona osób uciekających przed wojną.
Prezydencja poinformowała również o stanie prac nad innymi projektami ustawodawczymi – od azylu, migracji, granic i wiz po zapobieganie niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych i zwalczanie tego zjawiska.
Słowenia przedstawiła wnioski ze spotkania ministrów w ramach procesu z Brda. Odbyło się ono 3–4 kwietnia 2023 r. w słoweńskim Portorožu. Spotkanie było poświęcone dyskusjom nad obecnymi wyzwaniami w dziedzinie bezpieczeństwa wewnętrznego i migracji i koncentrowało się na ściślejszej współpracy w walce z przemytem migrantów. Prezydencja poinformowała o spotkaniu ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych UE–USA, które odbyło się 20–21 czerwca 2023 r. w Sztokholmie. Obejmująca prezydencję Hiszpania przedstawiła swój program prac.
Umowa UE – Wielka Brytania o współpracy w dziedzinie konkurencji
Rada przyjęła bez przeprowadzania dyskusji decyzję upoważniającą do rozpoczęcia negocjacji z Wielką Brytanią w sprawie współpracy i wymiany informacji w kwestiach konkurencji.
Umowa ta uzupełni umowę UE ‒ Wielka Brytania o handlu i współpracy, która weszła w życie 1 maja 2021 r., i obejmie współpracę z brytyjskimi organami konkurencji w sprawach związanych ze stosowaniem unijnego prawa konkurencji.
Rada przyjęła podejście ogólne do pięciu aktów prawnych służących walce z przestępczością zorganizowaną, ochronie debaty publicznej, zwalczaniu przemocy wobec kobiet oraz uznaniu naruszania unijnych sankcji za przestępstwo. Te wspólne stanowiska pozwalają podjąć negocjacje z Parlamentem Europejskim.
Walka z przestępczością zorganizowaną jest jednym z najważniejszych priorytetów prezydencji szwedzkiej. Podjęte dziś ważne decyzje zwiększą zdolność organów ścigania do walki z tym rodzajem przestępczości, a jednocześnie pozwolą respektować podstawowe prawa człowieka. Tym samym wzrośnie wolność i bezpieczeństwo wszystkich obywateli w państwach członkowskich UE.
Gunnar Strömmer, szwedzki minister sprawiedliwości
UE zaostrza przepisy pozwalające odzyskiwać i konfiskować narzędzia służące do popełniania przestępstw oraz korzyści z nich pochodzące. W myśl proponowanej nowelizacji państwa członkowskie będą musiały w pewnych okolicznościach umożliwiać konfiskatę mienia uzyskanego w wyniku nielegalnego wzbogacenia. Rada porozumiała się w sprawie podejścia ogólnego do projektu przepisów.
Rada wypracowała podejście ogólne do projektu przepisów przeciwko strategicznym powództwom zmierzającym do stłumienia debaty publicznej (SLAPP). Chodzi o uniemożliwienie bezpodstawnych lub stanowiących nadużycie postępowań sądowych przeciwko dziennikarzom i obrońcom praw człowieka oraz o wprowadzenie zasad przyznawania odszkodowań. Dzięki proponowanym przepisom osoby, przeciwko którym zostanie wytoczone powództwo, uzyskają szereg gwarancji proceduralnych i środków ochrony.
Rada uzgodniła stanowisko w sprawie nowelizacji unijnej dyrektywy przeciwko handlowi ludźmi. Wśród form wykorzystywania bezpośrednio objętych dyrektywą znajdą się m.in. przymusowe małżeństwo i nielegalna adopcja. Państwa UE będą również musiały dopilnować, by można było pociągnąć do odpowiedzialności karnej osoby, które świadomie korzystają z usług ofiar handlu ludźmi.
Przemoc wobec kobiet
Rada wypracowała porozumienie w sprawie projektu przepisów o zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej. Zamierza m.in. wprowadzić kryminalizację w całej UE szeregu czynów, takich jak okaleczanie żeńskich narządów płciowych, cyberstalking czy cybernękanie. Projekt uwzględnia również kwestię zgłaszania przemocy wobec kobiet oraz środki wsparcia i pomocy dla ofiar, w tym dotyczące odszkodowania i gromadzenia danych.
Co trzecia kobieta w UE doświadczyła przemocy fizycznej lub seksualnej, głównie ze strony partnera (dane na rok 2014). Oszacowano, że tylko w 2020 r. co druga młoda kobieta doświadczyła cyberprzemocy na tle płciowym. Proponowane przepisy będą więc istotnym krokiem naprzód w walce z tym rodzajem przemocy.
Rada pracuje nad nowymi przepisami, które zapewnią kryminalizację naruszania środków ograniczających. Przepisy te określą minimalny poziom kar za obchodzenie i naruszanie unijnych sankcji. Rada wypracowała podejście ogólne do proponowanych przepisów w tej sprawie.
W uzupełnieniu do podejść ogólnych prezydencja poinformowała ministrów o innych omawianych projektach ustawodawczych z dziedziny wymiaru sprawiedliwości: dyskusjach z Parlamentem nad ochroną środowiska i cyfryzacją wymiaru sprawiedliwości oraz projekcie przenoszenia postępowań karnych (z jednego państwa członkowskiego do innego).
Inne sprawy omówione przez ministrów sprawiedliwości
Ministrowie wymienili poglądy na temat badania i ścigania naruszeń unijnych sankcji w związku z agresją Rosji na Ukrainę. Podzielili się informacjami o środkach stosowanych przez organy krajowe w tej kwestii i omówili ewentualne najlepsze rozwiązania i główne problemy. Dyskusja pokazała, że badanie i ściganie naruszeń jest trudne, ale wiele wyzwań jest we wszystkich państwach członkowskich podobnych. Liczne delegacje potwierdziły, że dalsza wymiana informacji i najlepszych rozwiązań będzie dla nich cenna, podobnie jak dalsze wsparcie dla organów krajowych ze strony Eurojustu i Europolu. W konkluzjach z 23 marca 2023 r. Rada Europejska zwróciła się do Rady UE i Komisji, aby wzmocniły wszystkie niezbędne instrumenty egzekwowania sankcji oraz aby w tym celu opracowały w pełni skoordynowane podejście z państwami członkowskimi.
Podczas obiadu wymieniono poglądy na temat wymiaru sprawiedliwości w kontekście walki z przestępczością zorganizowaną oraz na temat równowagi, którą należy wypracować między zapotrzebowaniem na skuteczne środki dochodzeniowe a ochroną praw podstawowych.
Ministrowie zapoznali się z najnowszymi wydarzeniami dotyczącymi Prokuratury Europejskiej, która zaczęła działać w czerwcu 2021 r. W 2022 r. Prokuratura Europejska wszczęła 865 śledztw, co oznacza, że toczy się ich obecnie 1117, a szkody, których dotyczą, szacowane są na 14,1 mld EUR.
Prezydencja zreferowała także postępy związane z zamiarem przystąpienia UE do Europejskiej konwencji praw człowieka i odniosła się do tego, co jeszcze należy zrobić, aby można było ten cel osiągnąć.
Prezydencja wydała konkluzje w sprawie bezpieczeństwa osób LGTBI w Unii Europejskiej.
Sprawy różne
Prezydencja szwedzka poinformowała o spotkaniu ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych UE–USA, które odbyło się 20–21 czerwca 2023 r. w Sztokholmie. Łotwa przedstawiła delegacjom informacje na temat zaplanowanej na 11 września 2023 r. w Rydze konferencji ministrów sprawiedliwości Rady Europy.
Jeśli chodzi o przekazywanie danych osobowych państwom trzecim, Komisja poinformowała o przeglądzie decyzji odnoszącej się do Japonii i stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony, o toczących się pracach nad ramami ochrony danych UE–USA oraz o tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości 2023.
Słoweńska minister poinformowała delegacje o negocjacjach i przyjęciu nowej Konwencji w sprawie współpracy międzynarodowej w zakresie prowadzenia dochodzeń w sprawie ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości, zbrodni wojennych i innych zbrodni międzynarodowych oraz ich ścigania.
Na koniec obejmująca prezydencję Hiszpania przedstawiła swój program prac.
Szczegóły akredytacji znajdują się na tej stronie.
Udzielaniem akredytacji prasowej na szczyty międzynarodowe odbywające się w krajach spoza Unii Europejskiej będą zajmowały się organy rządowe tych krajów.
Migracja to wspólne wyzwanie i wspólna odpowiedzialność Europy. Nasze dzisiejsze porozumienie to duży krok naprzód w tworzeniu sprawiedliwej i trwałej europejskiej polityki migracyjno-azylowej.
Przestępcy w swojej działalności coraz częściej korzystają z usług cyfrowych. Musimy dopilnować, by organy ścigania dysponowały narzędziami potrzebnymi do walki z przestępczością, a w tym celu szczególnie ważny jest dostęp do danych. Jestem przekonany, że grupa ekspertów znacznie pomoże w skutecznym egzekwowaniu prawa.
Walka z przestępczością zorganizowaną jest jednym z najważniejszych priorytetów prezydencji szwedzkiej. Podjęte dziś ważne decyzje zwiększą zdolność organów ścigania do walki z tym rodzajem przestępczości, a jednocześnie pozwolą respektować podstawowe prawa człowieka. Tym samym wzrośnie wolność i bezpieczeństwo wszystkich obywateli w państwach członkowskich UE.