Unijna polityka migracyjna i azylowa – kalendarium

Kalendarium ilustruje najważniejsze etapy prac Rady Europejskiej i Rady UE nad unijną reakcją na presję migracyjną.

Rada przyjęła szereg aktów ustawodawczych w celu zreformowania unijnych ram prawnych regulujących zarządzanie migracją i azylem.

Akty te ustanawiają zbiór przepisów, które pomogą:

• zarządzać napływem migrantów w uporządkowany sposób
• stworzyć skuteczne i jednolite procedury
• zapewnić sprawiedliwy podział obciążeń między państwami członkowskimi.

• Rada przyjmuje unijny pakt o migracji i azylu (komunikat prasowy z 14 maja 2024)

Rada przyjmuje jedno zezwolenie, które ma na celu wprowadzenie:

•  procedury jednego wniosku o połączone zezwolenie na pracę i pobyt
• gwarancji wspólnego zbioru praw dla kwalifikujących się obywateli państw trzecich w oparciu o traktowanie na równi z obywatelami państwa członkowskiego, które udziela jednego zezwolenia
• szybszego przetwarzania wniosku
• możliwości zmiany pracodawcy przez posiadacza zezwolenia
• jasnych instrukcji na wypadek bezrobocia posiadacza zezwolenia.

• Legalna migracja: Rada daje zielone światło dla jednego zezwolenia na pracę i pobyt dla obywateli państw trzecich (komunikat prasowy z 12 kwietnia 2024)

Przedstawiciele państw członkowskich UE (Coreper) zatwierdzili dzisiaj wstępne porozumienie, które prezydencja Rady i Parlament Europejski osiągnęły 20 grudnia 2023 r. co do pięciu kluczowych aktów (z paktu o azylu i migracji) reformujących unijny system azylowo-migracyjny.

Coreper zatwierdził także trzy akty azylowo-migracyjne, co do których Rada i Parlament porozumiały się już w 2022 r. Te trzy akty to:

• zmiana dyrektywy o warunkach przyjmowania
• nowelizacja rozporządzenia w sprawie kwalifikowania
• rozporządzenie ustanawiające unijne ramy przesiedleń.

• Reforma w dziedzinie migracji i azylu: przedstawiciele państw UE zatwierdzają porozumienie z Parlamentem (komunikat prasowy z 8 lutego 2024)

W pięciu unijnych aktach prawnych, których dotyczy porozumienie osiągnięte przez prezydencję hiszpańską i Parlament, zajęto się wszystkimi aspektami zarządzania azylem i migracją. Są to np.:

• kontrola przesiewowa migrantów o nieuregulowanym statusie w chwili ich przybycia do UE
• pobieranie danych biometrycznych
• procedury składania i rozpatrywania wniosków azylowych
• określenie, które państwo członkowskie jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o azyl
• współpraca i solidarność między państwami członkowskimi oraz sposoby radzenia sobie z sytuacjami kryzysowymi, w tym z instrumentalnym traktowaniem migrantów.

• Przełomowe porozumienie Rady i Parlamentu co do reformy systemu azylowo-migracyjnego UE

Przedstawiciele państw członkowskich UE osiągnęli porozumienie co do ostatniego elementu wspólnej europejskiej polityki azylowej i migracyjnej.

Państwa członkowskie sfinalizowały mandat do negocjacji dotyczących rozporządzenia o sytuacjach kryzysowych (w tym instrumentalizacji migracji) i o sytuacjach siły wyższej w dziedzinie migracji i azylu. Stanowisko to będzie punktem wyjścia do negocjacji między prezydencją Rady a Parlamentem Europejskim.

• Polityka migracyjna: Rada uzgadnia mandat co do unijnych przepisów o sytuacjach kryzysowych (komunikat prasowy z 4 października 2023)

Prezydencja przedstawiła ministrom sprawozdanie z postępu prac nad wszystkimi projektami ustawodawczymi tworzącymi pakt o azylu i migracji.

Rada i Parlament Europejski prowadzą obecnie tzw. negocjacje trójstronne w sprawie pięciu dossier ustawodawczych. Wszystkie one razem zreformują wspólny europejski system azylowy i doprowadzą do powstania wspólnych unijnych ram obejmujących wszystkie aspekty zarządzania azylem i migracją. Obie instytucje chcą zakończyć negocjacje i formalnie przyjąć różne projekty ustawodawcze przed końcem obecnej kadencji.

Ministrowie zapoznali się również ze stanem prac nad zewnętrznym wymiarem migracji. Chodzi o unijne polityki służące stawianiu czoła wyzwaniom migracyjnym, z którymi mierzą się zarówno UE, jak i inne kontynenty i kraje. Komisja przedstawiła aktualne informacje na temat postępów osiągniętych we współpracy z partnerskimi państwami trzecimi.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (4–5 grudnia 2023)

Przewodniczący odnotował, że Rada Europejska wyraża głębokie ubolewanie z powodu śmierci tak wielu osób w wyniku niedawnej tragedii na Morzu Śródziemnym.

Dokonano kompleksowego przeglądu sytuacji migracyjnej w obrębie UE i na jej zewnętrznych granicach oraz odnotowano prace przeprowadzone dotychczas w ramach europejskiej reakcji.

Prezydencja Rady i Komisja poinformowały Radę Europejską o stałych postępach w realizacji jej konkluzji z 9 lutego 2023 r., ze szczególnym uwzględnieniem zewnętrznych aspektów migracji i odnośnych mechanizmów finansowania.

Rada Europejska będzie monitorować te prace.

• Rada Europejska (29–30 czerwca 2023)
• Konkluzje przewodniczącego Rady Europejskiej w sprawie zewnętrznego wymiaru migracji

Rada wypracowała porozumienie co do dwóch ważnych projektów rozporządzeń o azylu i migracji.

Rozporządzenie o procedurze azylowej

Rozporządzenie o procedurze azylowej ustanawia w całej UE wspólną procedurę, którą państwa członkowskie stosowałyby wobec osób ubiegających się o ochronę międzynarodową.

Rozporządzenie o zarządzaniu azylem i migracją

Rozporządzenie o zarządzaniu azylem i migracją, jeśli zostanie uzgodnione, powinno zastąpić obecne rozporządzenie dublińskie. Przepisy dublińskie wskazują, do którego państwa członkowskiego należy rozpatrzenie wniosku azylowego. Nowe rozporządzenie uprości te przepisy i skróci terminy.

Aby odpowiednio zrównoważyć obecny system, w którym kilka państw członkowskich jest odpowiedzialnych za zdecydowaną większość wniosków azylowych, proponuje się nowy mechanizm solidarnościowy: prosty, przewidywalny i praktyczny. Nowe przepisy łączą obowiązkową solidarność z przysługującą państwom członkowskim elastycznością co do rodzaju indywidualnego wkładu.

• Polityka migracyjna: Rada porozumiała się w sprawie kluczowych przepisów o azylu i migracji (komunikat prasowy z 8 czerwca 2023)

The Council has agreed its position on an update of an EU law that deals with legal migration to the EU labour market. The updated rules streamline the application procedure and make it more effective.

Thanks to this international recruitment of talent should get a boost, more rights for third-country workers and their equal treatment compared to EU workers should reduce labour exploitation.

• Legal migration: Council settles on negotiating position for review of Single Permit Directive (press release, 8 June 2023)

Prezydencja Rady i Komisja poinformowały Radę Europejską o postępach w realizacji jej lutowych konkluzji w sprawie migracji.

Przywódcy zaapelowali o ich szybkie wdrożenie. Wrócą do tej kwestii w czerwcu.

• Rada Europejska (23 marca 2023)

Na nadzwyczajnym szczycie Rady Europejskiej, który odbył się w Brukseli, unijni szefowie państw i rządów rozmawiali o migracji. Ocenili realizację swoich wcześniejszych konkluzji w sprawie kompleksowego podejścia do migracji zgodnego z zasadami i wartościami UE oraz prawami podstawowymi, ze szczególnym uwzględnieniem:

• szerszych działań zewnętrznych
• powrotów i readmisji
• kontroli granic zewnętrznych UE
• walki z instrumentalizacją, handlem i przemytem
• danych o przepływach migracyjnych
• paktu o migracji i azylu.

• Nadzwyczajny szczyt Rady Europejskiej (główne wyniki, 9 lutego 2023)

Rada zatwierdziła mandaty negocjacyjne w sprawie dwóch aktów prawnych dotyczących azylu i migracji, w oparciu o wnioski ustawodawcze przedstawione przez Komisję w ramach paktu o migracji i azylu:

• rozporządzenia w sprawie Eurodac mającego pomóc państwom członkowskim lepiej monitorować sytuację osób ubiegających się o azyl i osób o nieuregulowanym statusie znajdujących się w UE
• rozporządzenia w sprawie kontroli przesiewowej, które przyczyni się do wzmocnienia kontroli osób na granicach zewnętrznych.

Poza tym grupa 21 państw członkowskich i państw stowarzyszonych potwierdziła przyjęcie deklaracji w sprawie solidarności, przewidującej mechanizm dobrowolnego wkładu solidarnościowego w postaci relokacji lub innych rodzajów wkładów, zwłaszcza finansowych.

• Rada zatwierdza mandaty negocjacyjne w sprawie Eurodac i kontroli przesiewowej, a 21 państw przyjmuje deklarację w sprawie solidarności (komunikat prasowy z 22 czerwca 2022)
• Systemy IT do walki z przestępczością i ochrony granic UE (podsumowanie informacyjne)

Rada przyjęła rozporządzenie w sprawie działania polityki spójności na rzecz uchodźców w Europie (CARE). Pozwoli ono szybko przekwalifikować i udostępnić środki z polityki spójności. Dzięki temu państwa członkowskie goszczące uchodźców będą miały wystarczające zasoby, by sprostać rosnącym potrzebom w zakresie zakwaterowania, edukacji i opieki zdrowotnej.

Ponadto państwa członkowskie będą mogły skorzystać ze wsparcia na rzecz odbudowy służącej spójności oraz terytoriom Europy (REACT-EU), czyli jednego z największych unijnych popandemicznych programów inwestycji publicznych.

Rada zgodziła się również na propozycję, by:

• udostępnić kwotę do 420 mln EUR z niewykorzystanych funduszy spraw wewnętrznych na lata 2014–2020
• pozwolić państwom członkowskim i innym darczyńcom publicznym lub prywatnym wnieść dodatkowe wkłady w ramach Funduszu Azylu, Migracji i Integracji na lata 2021–2027.

Tym sposobem pojawią się dodatkowe środki na przyjmowanie osób uciekających przed wojną w Ukrainie.

• Ukraina: 17 mld EUR z unijnych funduszy, by pomóc uchodźcom (komunikat prasowy z 4 kwietnia 2022)

UE postanowiła wprowadzić system tymczasowej ochrony. Mechanizm ma zmniejszyć presję na krajowe systemy azylowe i umożliwić osobom przesiedlonym korzystanie z ujednoliconych praw w całej UE. Prawa te obejmują:

• prawo pobytu
• dostęp do rynku pracy i zakwaterowania
• pomoc medyczną
• dostęp dzieci do edukacji.

Tymczasowa ochrona to mechanizm stosowany w sytuacjach nadzwyczajnych, w tym w przypadku masowego napływu osób przesiedlonych. Ma on zapewnić natychmiastową i zbiorową ochronę osobom przesiedlonym, niebędącym w stanie powrócić do swojego kraju pochodzenia.

• Ukraina: Rada wprowadza tymczasową ochronę dla osób uciekających przed wojną (komunikat prasowy z 4 marca 2022)

Od 19 stycznia 2022 r. Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu (AUEA) zastąpi Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO).

Nowa agencja jest odpowiedzialna za poprawę funkcjonowania wspólnego europejskiego systemu azylowego – będzie zapewniać państwom członkowskim wzmocnioną pomoc operacyjną i techniczną oraz dbać o większą zbieżność ocen wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej.

• Agencja UE ds. Azylu (strona internetowa)

Rada przyjęła rozporządzenie ustanawiające Agencję Unii Europejskiej ds. Azylu. Jego celem jest usprawnienie stosowania polityki azylowej w UE. Ma temu służyć przekształcenie obecnego Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO) w pełnoprawną unijną agencję.

Agencja będzie odpowiedzialna za poprawę funkcjonowania wspólnego europejskiego systemu azylowego. Będzie:

• zapewniać państwom członkowskim wzmocnioną pomoc operacyjną i techniczną
• dbać o większą zbieżność ocen wniosków o ochronę międzynarodową.

• Pakt o migracji i azylu: Rada przyjmuje rozporządzenie o unijnej agencji azylowej (komunikat prasowy z 9 grudnia 2021)

Przywódcy UE poprosili Komisję Europejską i wysokiego przedstawiciela UE do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, by zoperacjonalizowali i bezzwłocznie wdrożyli 8 planów działania względem priorytetowych państw pochodzenia i tranzytu.

Rada Europejska wyraźnie stwierdziła, że nie zaakceptuje żadnych podejmowanych przez państwa trzecie prób instrumentalnego wykorzystywania migrantów do celów politycznych. Ponownie zadeklarowała, że jest zdecydowana zapewniać skuteczną kontrolę granic zewnętrznych UE, i podkreśliła, że konieczne jest zagwarantowanie skutecznych powrotów i pełnego wdrożenia umów i uzgodnień o readmisji.

Szefowie państw i rządów UE oświadczyli, że UE będzie nadal zwalczać ataki hybrydowe prowadzone obecnie przez białoruski reżim, w tym przyjmując kolejne sankcje przeciwko osobom i podmiotom prawnym.

• Konkluzje Rady Europejskiej (21–22 października 2021)
• Stosunki UE–Białoruś

Rada przyjęła dyrektywę o niebieskiej karcie. Nowe przepisy, którymi zastąpione zostaną przepisy dotychczasowe, jeszcze bardziej harmonizują warunki wjazdu i pobytu pracowników wysoko wykwalifikowanych spoza UE i zwiększają atrakcyjność unijnej niebieskiej karty.

Nowy system ma przyciągać i zatrzymywać pracowników wysoko wykwalifikowanych, zwłaszcza w sektorach borykających się z ich niedoborem.

Ogólnounijny system przyjęć:

• przewiduje bardziej inkluzywne kryteria
• upraszcza procedury
• ułatwia mobilność wewnątrz UE
• pozwala sprawniej łączyć rodziny
• daje bardzo duży dostęp do rynku pracy.

• Legalna migracja: Rada przyjmuje dyrektywę o niebieskiej karcie mającą przyciągnąć pracowników wysoko wykwalifikowanych (komunikat prasowy z 7 października 2021)

Ministrowie spraw wewnętrznych omówili wydarzenia w Afganistanie, w szczególności potencjalne skutki w dziedzinie ochrony międzynarodowej, migracji i bezpieczeństwa, i przyjęli odnośne oświadczenie.

Podkreślili potrzebę dalszej koordynacji działań z partnerami międzynarodowymi na rzecz stabilizacji regionu i dostarczania pomocy humanitarnej potrzebującym. Stwierdzili również, że trzeba dalej współpracować w celu zapobiegania nieuregulowanej migracji z regionu oraz w celu skutecznej ochrony granic zewnętrznych UE i uniemożliwiania nielegalnych wjazdów.

• Oświadczenie w sprawie sytuacji w Afganistanie (31 sierpnia 2021)

Przedstawiciele prezydencji i Parlamentu Europejskiego osiągnęli wstępne porozumienie w sprawie rozporządzenia o unijnej agencji azylowej.

Celem proponowanego rozporządzenia jest usprawnienie stosowania polityki azylowej w UE. Ma temu służyć przekształcenie obecnego Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO) w pełnoprawną unijną agencję. Agencja będzie odpowiedzialna za poprawę funkcjonowania wspólnego europejskiego systemu azylowego. Będzie:

• zapewniać państwom członkowskim wzmocnioną pomoc operacyjną i techniczną
• dbać o większą zbieżność ocen wniosków o ochronę międzynarodową.

• Agencja UE ds. Azylu: wstępne porozumienie prezydencji z Parlamentem Europejskim (komunikat prasowy z 29 czerwca 2021)

Przywódcy UE uzgodnili, że aby zapobiegać ofiarom śmiertelnym i zmniejszać presję na granice europejskie, zacieśnione zostaną w ramach działań zewnętrznych wzajemnie korzystne partnerstwa i współpraca z krajami pochodzenia i tranzytu.

To wspólne podejście powinno dotyczyć wszystkich szlaków i będzie:

• pragmatyczne, elastyczne i dostosowane do potrzeb
• oparte na wszystkich dostępnych instrumentach i zachętach Drużyny Europy
• realizowane w ścisłej współpracy z Biurem Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców (UNHCR) i Międzynarodową Organizacją ds. Migracji (IOM).

Szefowie państw i rządów UE zaapelowali do Komisji Europejskiej i wysokiego przedstawiciela, by we współpracy z państwami członkowskimi:

• niezwłocznie zintensyfikowali konkretne działania prowadzone z priorytetowymi krajami pochodzenia i tranzytu
• jesienią 2021 r. przedstawili plany działania na rzecz priorytetowych krajów pochodzenia i tranzytu.

Rada Europejska potępiła i odrzuciła wszelkie podejmowane przez państwa trzecie próby instrumentalnego wykorzystywania migrantów do celów politycznych.

• Rada Europejska (24–25 czerwca 2021) (główne wyniki)

Prezydencja Rady i Parlament Europejski wypracowały wstępne porozumienie w sprawie projektu dyrektywy ustanawiającej warunki wjazdu i pobytu wysoko wykwalifikowanych obywateli spoza UE chcących mieszkać i pracować w UE.

Dyrektywa o niebieskiej karcie ma przyciągać i zatrzymywać pracowników wysoko wykwalifikowanych, zwłaszcza w sektorach borykających się z ich niedoborem. Nowe przepisy:

• ustanawiają bardziej inkluzywne kryteria przyjęć
• upraszczają procedury
• ułatwiają mobilność wewnątrz UE
• upraszczają łączenie rodzin
• dają duży dostęp do rynku pracy.

• Legalna migracja: prezydencja i Parlament wstępnie porozumiały się w sprawie systemu przyjmowania pracowników wysoko wykwalifikowanych (komunikat prasowy z 18 maja 2021)

Rada przyjęła rozporządzenie określające wieloletnie ramy finansowe UE na lata 2021–2027. Wcześniej, 16 grudnia 2020 r., zgodę wyraził Parlament Europejski. Rozporządzenie przewiduje dla UE-27 długofalowy budżet w wysokości 1 074,3 mld EUR.

W trakcie kolejnych 7 lat wydatki w obszarze zarządzania migracją i granicami sięgną 22,7 mld EUR. Wsparcie na rzecz zarządzania migracją i granicami wyraźnie zwiększono, a środki przeznaczone zostaną m.in. na zapewnienie do 2027 r. 10 000 funkcjonariuszy straży granicznej do dyspozycji Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

• Długofalowy budżet UE 2021–2027 (podsumowanie informacyjne)

23 września 2020 r. Komisja Europejska przedstawiła nowy pakt o migracji i azylu oraz pięć nowych wniosków ustawodawczych, by zreformować unijne przepisy azylowe.

Unijni ministrowie omówili główne elementy paktu, takie jak wymiar zewnętrzny, proponowana faza przedwjazdowa, mechanizm solidarnościowy, wewnętrzne zarządzanie migracją i azylem, różne środki usprawniające powroty, rola agencji, legalne możliwości wjazdu do Europy i integracja.

• Wideokonferencja ministrów spraw wewnętrznych (14 grudnia 2020)

Ministrowie spraw wewnętrznych wysłuchali informacji o najnowszych wydarzeniach na zewnętrznej granicy Unii z Turcją. Relację zdały państwa członkowskie, których bezpośrednio dotyczy ta sytuacja, oraz Komisja i właściwe agencje UE. Ministrowie ocenili też, jak wdrażane są środki, o których mowa w oświadczeniu ministrów spraw wewnętrznych z 4 marca, w tym rozmieszczanie zespołów Fronteksu ds. szybkiej interwencji na granicy oraz dodatkowa pomoc techniczna.

Charles Michel i Ursula von der Leyen spotkali się w Brukseli z prezydentem Recepem Tayyipem Erdoğanem. Przywódcy dyskutowali o stosunkach dwustronnych, wdrażaniu oświadczenia UE–Turcja w sprawie migracji, o bezpieczeństwie i stabilności w regionie oraz o kryzysie w Syrii.

Dzisiejsze spotkanie z prezydentem Erdoğanem stanowi ważny krok we właściwym kierunku. Zarówno Turcja, jak i UE muszą pracować nad pełnym wdrożeniem oświadczenia UE–Turcja w sprawie migracji, tak by doprowadzić do złagodzenia napięć. Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej

• Wystąpienie Charles’a Michela po spotkaniu z prezydentem Turcji Recepem Tayyipem Erdoğanem (9 marca 2020)

Rada uznała, że Turcja mierzy się na swoim terytorium ze zwiększonymi obciążeniami i zagrożeniami związanymi z migracją i że podjęła ogromny wysiłek, aby przyjąć 3,7 mln migrantów i uchodźców. Ministrowie ponownie zapewnili o pełnej solidarności UE z Grecją, która mierzy się z bezprecedensową sytuacją, oraz z Bułgarią, Cyprem i innymi państwami członkowskimi w wysiłkach na rzecz zarządzania zewnętrznymi granicami UE.

• Oświadczenie Rady do Spraw Zagranicznych (komunikat prasowy z 6 marca 2020)

Ministrowie spraw wewnętrznych omówili sytuację na zewnętrznych granicach UE. Wyrazili solidarność z Grecją, Bułgarią, Cyprem i innymi państwami członkowskimi, które mogą zmagać się z podobną sytuacją, w działaniach na rzecz zarządzania granicą zewnętrzną UE. Potwierdzili też, że chcą lepiej wesprzeć obszary znajdujące się pod presją, m.in. poprzez rozmieszczenie zespołów Fronteksu ds. szybkiej interwencji na granicy i dodatkową pomoc techniczną.

• Oświadczenie o sytuacji na zewnętrznych granicach UE (4 marca 2020)

Unijni ministrowie spraw wewnętrznych omówili przyszłość unijnej polityki migracyjnej i azylowej na podstawie sprawozdania przygotowanego przez fińską prezydencję. Podczas debaty ministrowie z zadowoleniem odnotowali, że Komisja zamierza przedstawić nowy pakt w sprawie migracji i azylu. Potwierdzili, że potrzebne jest kompleksowe podejście do migracji, obejmujące całą administrację rządową i cały szlak.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (2–3 grudnia 2019)

Rada przyjęła zmienione rozporządzenie w sprawie Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Agencja zostanie wzmocniona kadrowo i sprzętowo. Otrzyma też szerszy mandat, by móc wspierać działania państw członkowskich, zwłaszcza w dziedzinie kontroli granic, powrotów i współpracy z państwami trzecimi.

• Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna: Rada przyjmuje zmienione rozporządzenie (komunikat prasowy z 8 listopada 2019)

Ministrowie spraw wewnętrznych omówili bieżącą sytuację w dziedzinie migracji. Dokonali przeglądu sytuacji na wszystkich szlakach, skupiając się na wzroście migracji we wschodnim rejonie Morza Śródziemnego i na niedawnej deklaracji Francji, Niemiec, Włoch i Malty co do tymczasowych rozwiązań w zakresie przyjmowania migrantów ze statków ratowniczych.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (7–8.10.2019)

Rada przedłużyła mandat operacji EUNAVFOR Med Sophia do 31 marca 2020 r.

Rozmieszczanie zasobów morskich operacji pozostaje tymczasowo zawieszone, ponieważ państwa członkowskie UE – w ramach działań następczych po konkluzjach Rady Europejskiej z czerwca 2018 r. – kontynuują prace na stosownych forach nad rozwiązaniem dotyczącym schodzenia na ląd.

• EUNAVFOR Med Sophia: mandat przedłużony do 30 września 2019 (komunikat prasowy z 29 marca 2019)

Przywódcy UE zaapelowali w programie strategicznym UE 2019–2024 o dalsze rozwijanie w pełni funkcjonującej, kompleksowej polityki migracyjnej.

Będziemy kontynuować i pogłębiać naszą współpracę z krajami pochodzenia i krajami tranzytu w celu zwalczania nielegalnej migracji i handlu ludźmi oraz w celu zapewnienia skutecznych powrotów. Jeśli chodzi o wymiar wewnętrzny, musimy znaleźć porozumienie w sprawie skutecznej polityki migracyjnej i azylowej. Należy wypracować konsensus w sprawie rozporządzenia dublińskiego, tak aby zreformować je w sposób zapewniający równowagę między odpowiedzialnością a solidarnością, uwzględniając osoby sprowadzone na ląd w wyniku operacji poszukiwawczo-ratowniczych. Program strategiczny 2019–2024

• Nowy program strategiczny 2019–2024

Rada przyjęła rozporządzenie, które poprawi funkcjonowanie europejskiej sieci urzędników łącznikowych ds. imigracji. Nowe przepisy zwiększą współpracę i koordynację między urzędnikami łącznikowymi, których państwa członkowskie lub UE oddelegowały do państw trzecich, by zajęli się problemami związanymi z imigracją.

• Urzędnicy łącznikowi ds. imigracji: Rada przyjmuje nowe przepisy usprawniające koordynację (komunikat prasowy z 14 czerwca 2019)

Rada uzgodniła częściowe stanowisko negocjacyjne w sprawie znowelizowanej dyrektywy powrotowej. Nowe przepisy mają zwiększyć odsetek skutecznych powrotów nielegalnych migrantów. Stanowisko negocjacyjne obejmuje wszystkie aspekty proponowanej nowelizacji z wyjątkiem przepisów regulujących powrotową procedurę graniczną.

• Polityka migracyjna: Rada uzgadnia częściowe stanowisko negocjacyjne w sprawie dyrektywy powrotowej (komunikat prasowy z 7 czerwca 2019)

UE zwiększa zakres swojego wsparcia dla działań w dziedzinie migracji, zarządzania granicami i bezpieczeństwa, aby pomóc w stawianiu czoła rosnącym wyzwaniom. Rada wypracowała częściowe podejścia ogólne co do 3 projektów sektorowych z zakresu spraw wewnętrznych w kontekście wieloletnich ram finansowych 2021–2027.

• Polityka migracyjna: Rada uzgadnia częściowe stanowisko negocjacyjne w sprawie dyrektywy powrotowej (komunikat prasowy z 7 czerwca 2019)

Rada przyjęła zmiany do rozporządzenia o kodeksie wizowym. Poszerzą one wachlarz instrumentów stosowanych w odpowiedzi na wyzwania związane z nielegalną migracją.

• Polityka wizowa: UE aktualizuje przepisy, by ułatwić legalne podróże i zwalczać nielegalną migrację (komunikat prasowy z 6 czerwca 2019)

Unijni ambasadorowie potwierdzili w imieniu Rady nieformalne porozumienie Parlamentu Europejskiego z prezydencją rumuńską co do rozporządzenia o Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Nowe przepisy muszą zostać formalnie przyjęte przez Parlament Europejski i Radę.

• Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna: Rada potwierdza porozumienie co do szerszego mandatu (komunikat prasowy z 1 kwietnia 2019)

Rada przedłużyła mandat operacji EUNAVFOR Med Sophia do 30 września 2019 r.

Dowódca operacji otrzymał polecenie, by ze względów operacyjnych na okres tego przedłużenia tymczasowo zawiesić rozmieszczanie statków w ramach operacji Sophia. Państwa członkowskie UE będą na stosownych forach nadal dążyć do wypracowania rozwiązania dotyczącego schodzenia na ląd, w ramach działań następczych po konkluzjach Rady Europejskiej z czerwca 2018 r.

• EUNAVFOR Med Sophia: mandat przedłużony do 30 września 2019 (komunikat prasowy z 29 marca 2019)

Ambasadorowie państw UE uzgodnili stanowisko negocjacyjne Rady w sprawie rozporządzenia o Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Na podstawie tego mandatu prezydencja rumuńska rozpocznie negocjacje z Parlamentem Europejskim.

Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) zostanie wzmocniona kadrowo i sprzętowo. Otrzyma też szerszy mandat, by móc wspierać działania państw członkowskich w dziedzinie ochrony granic, powrotów i współpracy z państwami trzecimi.

• Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna: Rada ustaliła stanowisko negocjacyjne (komunikat prasowy z 20 lutego 2019)

Unijni ambasadorowie potwierdzili w imieniu Rady nieformalne porozumienie Parlamentu Europejskiego z prezydencją rumuńską co do wniosku zmieniającego kodeks wizowy.

Nowe przepisy polepszą warunki dla legalnych podróżnych i poszerzą wachlarz instrumentów stosowanych w odpowiedzi na wyzwania związane z nielegalną migracją.

• Polityka wizowa: Rada potwierdza porozumienie o zmianach w kodeksie wizowym (komunikat prasowy z 20 lutego 2019)

Prezydencja Rady i Parlament osiągnęły nieformalne porozumienie w sprawie nowych przepisów, które usprawnią europejską sieć urzędników łącznikowych ds. imigracji. Są oni oddelegowywani przez państwa członkowskie lub UE do państw trzecich, gdzie zajmują się kwestiami związanymi z imigracją.

• Urzędnicy łącznikowi ds. imigracji: wstępne porozumienie prezydencji Rady z Parlamentem Europejskim (komunikat prasowy z 18 lutego 2019)

Rada przedłużyła mandat operacji EUNAVFOR Med Sophia do 31 marca 2019 r. Operacja ta ma rozbić działalność przemytników migrantów i handlarzy ludźmi w południowo-środkowej części Morza Śródziemnego.

• EUNAVFOR Med Sophia: mandat przedłużony do 31 marca 2019 (komunikat prasowy z 21 grudnia 2018)

Przywódcy UE omawiali kwestie migracji na grudniowym szczycie UE. Wezwali do dalszego rozwijania i realizowania zewnętrznej polityki migracyjnej UE.

Jeżeli chodzi o wewnętrzne polityki UE, przywódcy zwrócili się do współprawodawców o szybkie zakończenie negocjacji w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

Zaapelowali również o dalsze wysiłki o to, aby zakończyć negocjacje nad Agencją ds. Azylu, dyrektywą powrotową i reformą systemu azylowego UE.

• Rada Europejska (13–14 grudnia 2018)

Rada uzgodniła częściowe podejście ogólne co do propozycji dotyczącej Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, obejmujące przepisy związane z powrotami i współpracą z państwami trzecimi.

Proponowane zmiany pozwolą Frontexowi:

• udzielać państwom członkowskim wsparcia techniczno-operacyjnego w działaniach powrotowych
• zacieśnić współpracę z państwami trzecimi (nie tylko sąsiednimi).

• Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna: częściowe porozumienie co do powrotów i współpracy z państwami trzecimi (komunikat prasowy z 6 grudnia 2018)

Rada uzgodniła konkretne środki, by zaostrzyć walkę z siatkami przemytu migrantów. Wcześniej wezwali do tego przywódcy UE podczas spotkania w październiku.

Konkretne działania wykorzystują:

• podejście polegające na ściślejszej współpracy między agencjami zarówno na szczeblu unijnym, jak i krajowym
• czerpanie z synergii między dostępnymi narzędziami operacyjnymi
• maksymalne spożytkowanie aktywów zewnętrznych UE.

• Przemyt migrantów: Rada zatwierdza środki zwalczania sieci przemytniczych (komunikat prasowy z 6 grudnia 2018)

Przywódcy UE zaapelowali o nasilenie walki z przemytnikami migrantów. Poprosili Radę, by do grudnia opracowała odpowiedni zestaw środków.

Przywódcy stwierdzili też, że należy zrobić więcej, by lepiej zapobiegać nielegalnej migracji. Zaapelowali o ściślejszą współpracę z państwami pochodzenia i tranzytu.

Ponadto zwrócili się do Parlamentu Europejskiego i Rady, by priorytetowo przeanalizowały niedawne projekty legislacyjne Komisji dotyczące migracji i azylu.

• Rada Europejska (18 października 2018)

Rada rozmawiała o propozycji Komisji, by poszerzyć mandat Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej i do 2020 r. zwiększyć liczbę jej personelu do 10 000 osób. Ministrowie spraw wewnętrznych generalnie opowiedzieli się za wzmocnieniem mandatu agencji, zwłaszcza w kwestii powrotów i współpracy z państwami trzecimi. Rozmawiali też o czasie niezbędnym do pełnego ustanowienia stałej służby w ramach agencji oraz o rozmiarze tej służby, jej składzie, zadaniach i uprawnieniach.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (11–12 października 2018)

Podczas nieformalnej kolacji roboczej szefowie państw i rządów rozmawiali o migracji. Postanowili zacieśnić współpracę z państwami trzecimi, w tym z Egiptem. Zdecydowali, że jeszcze we wrześniu Donald Tusk spotka się z prezydentem Abdelem Fattahem al-Sisim, by poczynić kolejne kroki w rozwijaniu tej współpracy. Przywódcy uzgodnili też, że zorganizują szczyt z państwami Ligi Arabskiej w lutym 2019 r.

• Nieformalne spotkanie szefów państw i rządów (19–20 września 2018)

Państw członkowskie UE uzgodniły, skąd będą pochodzić dodatkowe 3 mld EUR na Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji mający wspierać syryjskich uchodźców:

• 2 mld EUR zapewni budżet UE
• 1 mld EUR zapewnią państwa członkowskie odpowiednio do swojego udziału w unijnym dochodzie narodowym brutto.

• Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji: porozumienie w sprawie dodatkowych funduszy (komunikat prasowy z 29 czerwca 2018)

Na dwudniowym szczycie w Brukseli przywódcy UE uzgodnili, jaki wzmóc walkę z przemytnikami migrantów i jeszcze bardziej ograniczyć nielegalną migrację do UE na wszystkich szlakach.

Poparli koncepcję regionalnych platform wysiadkowych dla osób uratowanych w operacjach poszukiwawczo-ratowniczych.

• Rada Europejska (28–29 czerwca 2018)

Rada transponowała do unijnego prawa sankcje przyjęte przez ONZ 7 czerwca względem sześciu handlarzy ludźmi działających w Libii. Pierwszy raz zdarza się, że ONZ nakłada sankcje na handlarzy ludźmi.

• Walka z handlem ludźmi w Libii: UE w ślad za ONZ nakłada sankcje na sześciu handlarzy ludźmi (komunikat prasowy z 14 czerwca 2018)

Ministrowie spraw wewnętrznych rozmawiali o stanie spraw migracyjnych i o dalszych działaniach. Zastanawiali się, jak zintensyfikować bieżące prace w takich dziedzinach jak:

• wsparcie dla agencji UE
• dalsze respektowanie oświadczenia UE–Turcja
• zapewnienie dostatecznych środków na fundusz powierniczy UE dla Afryki
• wspieranie partnerów wzdłuż szlaku zachodniobałkańskiego.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (4–5 czerwca 2018)

Rada zgodziła się, by Europejski Bank Inwestycyjny w większym stopniu kredytował projekty pozaunijne związane z migracją. Na projekty sektora publicznego i prywatnego przeciwdziałające pierwotnym czynnikom migracji zarezerwowano 3,7 mld EUR.

• EBI: Rada zatwierdza dodatkowe 3,7 mld EUR na migrację (komunika prasowy z 27 lutego 2018)

Rada Europejska przeprowadziła debatę o zewnętrznym i wewnętrznym wymiarze unijnej polityki migracyjnej. Określiła, co się sprawdziło w minionych 2 latach, a co nie, i omówiła sposoby optymalizowania polityki.

Przywódcy zadeklarowali też, że do czerwca 2018 r. będą chcieli osiągnąć porozumienie co do reformy systemu dublińskiego. Podstawą debaty była nota rozesłana przed szczytem przez Donalda Tuska.

• Rada Europejska (14–15 grudnia 2017)

Unijni ambasadorowie uzgodnili mandat negocjacyjny w sprawie projektu dyrektywy o kwalifikowaniu osób ubiegających się o azyl i poprawie ich warunków bytowych w całej UE. Teraz prezydencja rozpocznie negocjacje z Parlamentem Europejskim.

• Przyjmowanie osób ubiegających się o azyl: Rada zatwierdza mandat negocjacyjny (komunikat prasowy z 29 listopada 2017)

Rada przyjęła rozporządzenie o systemie wjazdu/wyjazdu oraz rozporządzenie odpowiednio zmieniające kodeks graniczny Schengen.

System będzie rejestrował dane o wjeździe, wyjeździe oraz niewpuszczaniu obywateli państw trzecich, którzy przekraczają zewnętrzne granice strefy Schengen.

• System wjazdu/wyjazdu: ostateczne przyjęcie w Radzie (komunikat prasowy z 20 listopada 2017)

Ambasadorowie państw UE uzgodnili mandat negocjacyjny do rozporządzenia o unijnych ramach przesiedleń służących przyjmowaniu osób szukających azylu.

Proponowane rozporządzenie ma:

• zapewnić legalne, bezpieczne drogi do UE
• określić wspólne zasady przesiedlania i humanitarnego przyjmowania uchodźców
• pomóc zmniejszyć presję na państwa trzecie, do których trafiło wiele osób szukających azylu.

• Unijne ramy przesiedleń: Rada gotowa do negocjacji (komunikat prasowy z 15 listopada 2017)

Unijni przywódcy postanowili silniej wesprzeć współpracę włosko-libijską i zapewnić odpowiednie finansowanie powiązanym z migracją projektom w Afryce Północnej. „W ciągu najbliższych tygodni powinniśmy zobaczyć konkretne rezultaty” – powiedział Donald Tusk po spotkaniu.

Przywódcy zadeklarowali też, że na grudniowym szczycie będą dalej rozmawiać o reformie systemu dublińskiego, tak by w pierwszej połowie 2018 r. osiągnąć porozumienie.

• Rada Europejska (19–20 października 2017)

Rada przedłużyła mandat operacji EUNAVFOR Med Sophia do 31 grudnia 2018 r. Ponadto poszerzyła go tak, by operacja mogła:

• stworzyć mechanizm monitorowania szkolonych funkcjonariuszy libijskiej straży przybrzeżnej, mający zapewnić długofalową skuteczność szkolenia
• prowadzić nowe działania obserwacyjne i zbierać informacje o nielegalnym eksporcie ropy naftowej z Libii
• udostępniać więcej informacji o nielegalnym handlu ludźmi organom ścigania państw członkowskich, Fronteksowi i Europolowi.

• EUNAVFOR Med Sophia: mandat przedłużony do 31 grudnia 2018 (komunikat prasowy z 25 lipca 2017)

Unijni ambasadorowie potwierdzili porozumienie prezydencji maltańskiej z Parlamentem Europejskim z 29 czerwca co do politycznych aspektów proponowanego systemu wjazdu/wyjazdu oraz odnośnej zmiany kodeksu granicznego Schengen.

To krok ku ogólnemu porozumieniu, które zależy już tylko od rozstrzygnięcia różnych kwestii technicznych.

System będzie rejestrował dane o wjeździe, wyjeździe oraz niewpuszczaniu obywateli państw trzecich, którzy przekraczają zewnętrzne granice strefy Schengen.

• System wjazdu/wyjazdu: Rada potwierdza porozumienie z Parlamentem co do głównych przepisów politycznych (komunikat prasowy z 30 czerwca 2017)

Prezydencja maltańska i Parlament Europejski wstępnie wypracowały szerokie porozumienie polityczne co do wszystkich 12 rozdziałów rozporządzenia o Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu.

Porozumienie będzie jeszcze musiał zatwierdzić Coreper w najbliższej przyszłości, gdy zostanie dopracowana preambuła. Porozumienie nie obejmuje też fragmentów tekstu, które wiążą się z innymi, niesfinalizowanymi jeszcze projektami z pakietu nowelizującego wspólny europejski system azylowy.

• Agencja UE ds. Azylu: porozumienie prezydencji z Parlamentem (komunikat prasowy z 29 czerwca 2017)

Unijni przywódcy zaapelowali o dalsze działania powstrzymujące przepływ migrantów z Libii do Włoch szlakiem środkowośródziemnomorskim. W szczególności podkreślili, że należy:

• dalej zapewniać szkolenia i wyposażenie libijskiej straży przybrzeżnej
• ściślej współpracować z krajami pochodzenia i tranzytu
• zwiększyć liczbę powrotów.

Stwierdzili, że należy pilnie ustanowić umowy readmisyjne z krajami spoza UE. Przypomnieli też o potrzebie zreformowania wspólnego systemu azylowego.

• Rada Europejska (22–23 czerwca 2017)

Ministrowie przyjęli konkluzje Rady, które potwierdzają, że dzieci-migranci mają prawo do ochrony zgodnie z prawem UE (w tym z Kartą praw podstawowych UE) oraz prawem międzynarodowym o prawach dziecka.

W latach 2015–2016 30% osób ubiegających się o azyl w UE stanowiły dzieci, z których wiele podróżowało bez rodziny.

• Konkluzje Rady o ochronie dzieci-migrantów

Rada zezwoliła na przedłużenie tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych ze względu na wyjątkowe okoliczności. Austria, Niemcy, Dania, Szwecja i Norwegia mogą na konkretnych odcinkach swoich granic przedłużyć proporcjonalne tymczasowe kontrole o maksymalnie 6 miesięcy.

• Schengen: Rada zaleca przedłużenie maksymalnie o 6 miesięcy kontroli na granicach wewnętrznych

Rada przyjęła zalecenie co do przedłużenia tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych ze względu na wyjątkowe okoliczności. Austria, Niemcy, Dania, Szwecja i Norwegia powinny na konkretnych odcinkach swoich granic przedłużyć proporcjonalne tymczasowe kontrole o maksymalnie 3 miesiące.

• Schengen: Rada zaleca przedłużenie kontroli na granicach wewnętrznych

Podczas nieformalnego szczytu przywódcy UE przyjęli deklarację maltańską. Określili w niej, jak ograniczyć napływ migrantów szlakiem środkowośródziemnomorskim i ukrócić przemyt ludzi. Postanowili też nasilić współpracę z Libią. To z tego państwa w 2016 r. wyruszyło do Europy 90% migrantów.

• Maltańska deklaracja członków Rady Europejskiej o zewnętrznych aspektach migracji: kwestia szlaku środkowośródziemnomorskiego (3 lutego 2017)

Rezerwa szybkiego reagowania składa się z 1 500 funkcjonariuszy z państw członkowskich UE i państw stowarzyszonych w ramach Schengen. W sytuacji kryzysowej zostaną oni natychmiast oddani do dyspozycji Fronteksu, który rozlokuje ich w ciągu 5 dni roboczych.

• Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej zyskuje rezerwę szybkiego reagowania

Komitet Stałych Przedstawicieli (Coreper) zatwierdził uzgodniony z Parlamentem Europejskim kompromisowy tekst dotyczący zmiany kodeksu granicznego Schengen. Zmiana przewiduje, że na zewnętrznych granicach UE podróżni będą dokładniej sprawdzani w odpowiednich bazach danych.

• Kodeks graniczny Schengen: zgoda co do zaostrzenia odpraw na granicach zewnętrznych

Ministrowie rozmawiali o problemach w realizacji ustalonych do tej pory działań dotyczących migracji. Zobowiązali się zwiększyć liczbę ekspertów delegowanych przez państwa członkowskie do agencji (zwłaszcza EASO).

Ministrowie dyskutowali też o reformie wspólnego europejskiego systemu azylowego i zatwierdzili zaproponowane przez prezydencję 3-stopniowe podejście do tej kwestii.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (13–14 października 2016)

6 października 2016 r. oficjalnie rozpoczęła działalność Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Inauguracja odbyła się na przejściu Kapitan Andrejewo – na zewnętrznej granicy UE między Bułgarią a Turcją.

„Tworzymy nową rzeczywistość na naszych granicach zewnętrznych. Oto namacalny efekt wspólnych ustaleń z bratysławskiego planu oraz praktyczny dowód jedności państw członkowskich” – powiedział Robert Fico, premier Słowacji, sprawującej rotacyjną prezydencję w Radzie. „To pomoże nam wrócić do Schengen” – dodał.

Agencja będzie ściśle monitorować zewnętrzne granice UE i współpracować z państwami członkowskimi, by szybko określać i zażegnywać ewentualne zagrożenia bezpieczeństwa na zewnętrznych granicach UE.

Rada UE ostatecznie zatwierdziła ustanowienie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Głównym zadaniem straży będzie pomoc w zintegrowanym zarządzaniu granicami zewnętrznymi. Straż będzie dbać o skuteczną kontrolę nad migracją oraz o wysoki poziom bezpieczeństwa w UE.

• Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna: ostateczne zatwierdzenie

Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa zgodził się, by w ramach operacji EUNAVFOR Med Sophia podjąć realizację 2 dodatkowych zadań. Są to:

• szkolenie libijskiej straży przybrzeżnej i marynarki wojennej
• pomoc w egzekwowaniu na pełnym morzu embarga na broń nałożonego przez ONZ na Libię.

• Operacja EUNAVFOR Med Sophia: można rozpocząć 2 nowe zadania

Rada przedłużyła do 15 lipca 2018 r. mandat unijnej misji EUCAP Sahel Niger. Zmieniła też mandat misji, by wspomóc władze Nigru w opracowywaniu polityki, technik i procedur pozwalających lepiej kontrolować nielegalną migrację.

• EUCAP Sahel Niger: przedłużenie misji, uzgodnienie budżetu i zmiana mandatu

Komisja Europejska przedstawiła drugi pakiet propozycji dotyczących reformy wspólnego europejskiego systemu azylowego oraz wniosek w sprawie stworzenia wspólnych ram UE w zakresie przesiedleń.

• Dokończenie reformy wspólnego europejskiego systemu azylowego
• Poprawa działania legalnych kanałów migracyjnych: Komisja proponuje utworzenie wspólnych ram UE w zakresie przesiedleń

Komitet Stałych Przedstawicieli potwierdził porozumienie z Parlamentem Europejskim w sprawie kompromisowej wersji rozporządzenia o Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Straż będzie się składać z europejskiej agencji (obecnego Fronteksu, który otrzyma dodatkowe zadania) oraz z organów, które w państwach strefy Schengen odpowiadają za zarządzanie granicami.

• Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna: Rada potwierdza porozumienie z Parlamentem

Rada przedłużyła mandat operacji EUNAVFOR Med Sophia o jeden rok, do 27 lipca 2017 r. Rozszerzyła go również, dodając 2 zadania:

• szkolenie libijskiej straży przybrzeżnej i marynarki wojennej
• pomoc w egzekwowaniu na pełnym morzu embarga na broń nałożonego przez ONZ na Libię.

• Operacja EUNAVFOR Med Sophia: mandat dłuższy o rok, dwa nowe zadania

Ministrowie omówili aktualną sytuację, zwłaszcza wdrażanie oświadczenia UE–Turcja z 18 marca oraz napływ migrantów szlakiem środkowośródziemnomorskim. Potwierdzili, że należy przyspieszyć odsyłanie migrantów z Grecji do Turcji. Państwa uczestniczące zostały też poproszone o szybsze przesiedlanie syryjskich uchodźców z Turcji i o relokację azylantów z Grecji i Włoch.

Rada przyjęła decyzję, która na rok zawiesi obowiązek relokowania przez Szwecję osób potrzebujących ochrony międzynarodowej z Włoch i Grecji. Przyjęła także konkluzje o powrotach i readmisji.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (9–10 czerwca 2016)

Komisja Europejska wydała komunikat o ramach partnerstwa z państwami trzecimi.

• Komunikat Komisji w sprawie ustanowienia nowych ram partnerstwa z państwami trzecimi w ramach „Europejskiego programu w zakresie migracji”

Przedstawiła też projekt dyrektywy o warunkach wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich, którzy chcą podjąć pracę w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji.

• Komisja proponuje reformę niebieskiej karty dla wysoko wykwalifikowanych pracowników spoza UE

Grupa G-7 zaapelowała o globalną reakcję na kryzys migracyjno-uchodźczy. Przywódcy zobowiązali się zwiększyć globalną pomoc, tak by zaspokoić potrzeby uchodźców i społeczności ich goszczących. O nasilenie pomocy zaapelowali też do instytucji finansowych i darczyńców dwustronnych. Postanowili również usprawnić legalne sposoby migracji i zachęcili do tworzenia programów przesiedleń.

• Oświadczenie przywódców ze szczytu G-7 (Japonia, 26–27 maja 2016)
• Szczyt G-7 (Ise-Shima, Japonia, 26–27 maja 2016)

Ministrowie dyskutowali o zewnętrznych aspektach migracji. Przyjrzeli się postępom w realizacji planu działania z Valletty i oświadczenia UE–Turcja.

Przyjęli konkluzje o operacji EUNAVFOR Med Sophia, przedłużając mandat operacji o jeden rok i powierzając jej dwa dodatkowe zadania.

• Konkluzje Rady o zewnętrznych aspektach migracji
• Konkluzje Rady o operacji EUNAVFOR Med Sophia
• Rada do Spraw Zagranicznych (23 maja 2016)

Ministrowie spraw wewnętrznych wymienili poglądy na temat bieżącej sytuacji. Skupili się na wdrażaniu oświadczenia UE–Turcja z 18 marca oraz na napływie migrantów szlakiem środkowośródziemnomorskim.

Państwa uczestniczące zostały poproszone o szybsze przesiedlanie syryjskich uchodźców z Turcji i o relokację azylantów z Grecji i Włoch zgodnie z obowiązującymi decyzjami.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (20 maja 2016)

Rada przyjęła decyzję wykonawczą zawierającą zalecenie, które pozwala w wyjątkowych okolicznościach kontynuować tymczasowe kontrole na granicach wewnętrznych. Austria, Niemcy, Dania, Szwecja i Norwegia powinny na konkretnych odcinkach swoich granic utrzymać proporcjonalne tymczasowe kontrole przez maksymalnie 6 miesięcy.

• Rada przyjmuje zalecenie co do dalszych kontroli na granicach wewnętrznych

Ministrowie skupili się na postępach w realizacji planu działania z Valletty oraz na kryzysowym funduszu powierniczym UE dla Afryki. Przyjrzeli się również postępom dialogu wysokiego szczebla z krajami partnerskimi.

Rada omówiła, jak optymalnie wspierać wysiedleńców i uchodźców podczas długotrwałych kryzysów.

• Rada do Spraw Zagranicznych – rozwój (12 maja 2016)

Komisja Europejska przedstawiła pakiet propozycji służących reformie wspólnego europejskiego systemu azylowego.

• W kierunku zrównoważonego i sprawiedliwego wspólnego europejskiego systemu azylowego

Komisja zaproponowała też decyzję wykonawczą Rady zawierającą zalecenie, by w wyjątkowych sytuacjach utrzymać tymczasowe kontrole na granicach wewnętrznych.

Ministrowie spraw wewnętrznych zapoznali się ze stanem realizacji obowiązujących środków. Potwierdzili też, że należy szybciej wdrażać oświadczenie UE–Turcja z 18 marca 2016 r.

Ministrowie wysłuchali również informacji o stanie prac nad projektem rozporządzenia o Europejskiej Straży Granicznej.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (21 kwietnia 2016)

Ministrowie dyskutowali o zewnętrznych aspektach migracji. Ocenili stan wdrażania środków przewidzianych w oświadczeniu UE–Turcja oraz zweryfikowali inicjatywy odnoszące się do szlaku środkowośródziemnomorskiego. Zwrócili uwagę na działania służące zwalczaniu handlarzy i przemytników oraz na wsparcie UE dla Afryki.

• Rada do Spraw Zagranicznych (18–19 kwietnia 2016)

Komitet Stałych Przedstawicieli uzgodnił stanowisko negocjacyjne Rady dotyczące proponowanego rozporządzenia o Europejskiej Straży Granicznej. Gdy tylko stanowisko zajmie Parlament Europejski, prezydencja rozpocznie negocjacje w celu wypracowania porozumienia politycznego przed końcem czerwca 2016 r.

Europejska Straż Graniczna miałaby zapewnić i prowadzić wspólne zintegrowane zarządzanie europejskimi granicami zewnętrznymi. Składałaby się z Europejskiej Agencji Straży Granicznej i krajowych organów odpowiedzialnych za zarządzanie granicami.

• Europejska Straż Graniczna: Rada gotowa do negocjacji z Parlamentem

W związku z oświadczeniem UE–Turcja z 18 marca Komisja Europejska zaproponowała, by znowelizować decyzję Rady o relokacji z Włoch i Grecji osób potrzebujących pomocy międzynarodowej. W efekcie 54 tys. nieprzydzielonych jeszcze miejsc zostałoby udostępnionych na przesiedlanie Syryjczyków z Turcji do UE.

• Projekt nowelizacji decyzji Rady z 22 września 2015 r. ustanawiającej środki tymczasowe w obszarze ochrony międzynarodowej na rzecz Włoch i Grecji

Rada Europejska kontynuowała dyskusję nad kompleksową strategią przezwyciężania kryzysu migracyjnego.

Przywódcy UE i Turcji osiągnęli porozumienie mające pozwolić zatrzymać napływ nielegalnych migrantów przez Turcję do Europy, dezintegrować działalność przemytniczą oraz zaoferować migrantom alternatywne rozwiązanie, tak by nie musieli oni narażać życia.

• Rada Europejska (17–18 marca 2016)
• Oświadczenie UE–Turcja (18 marca 2016)
• Konkluzje Rady Europejskiej (17–18 marca 2016)

Rada zaakceptowała budżet korygujący zaproponowany przez Komisję 9 marca 2016 r. Zgodziła się udostępnić z budżetu UE na 2016 rok 100 mln EUR w środkach na zobowiązania i 80,2 mln EUR w środkach na płatności, aby wesprzeć Grecję i inne państwa członkowskie zmagające się z kryzysem uchodźczym.

Proponowany budżet korygujący wymaga jeszcze aprobaty Parlamentu Europejskiego.

Rada przyjęła rozporządzenie, dzięki któremu UE będzie mogła pomóc Grecji i innym państwom członkowskim dotkniętym kryzysem migracyjnym poradzić sobie z trudną sytuacją humanitarną. Unijna pomoc humanitarna ma na celu zapewnienie uchodźcom żywności, schronienia, wody i leków oraz zaspokojenie innych podstawowych potrzeb.

• Kryzys uchodźczy: Rada ustanawia mechanizm pomocy

Ministrowie omówili aktualną sytuację i stan wdrażania oświadczenia uzgodnionego przez przywódców 7 marca. Wysłuchali też relacji prezydencji z prac nad proponowanym rozporządzeniem dotyczącym utworzenia Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

Rada przyjęła konkluzje w sprawie przemytu migrantów. Przyjęła też decyzję wykonawczą w sprawie tymczasowego zawieszenia relokacji 30% wnioskodawców przydzielonych Austrii na mocy decyzji 2015/1601.

• Konkluzje Rady w sprawie przemytu migrantów
• Decyzja wykonawcza Rady w sprawie tymczasowego zawieszenia relokacji 30% wnioskodawców przydzielonych Austrii na mocy decyzji 2015/1601

Rada wyraziła zgodę na uruchomienie mechanizmu nadzwyczajnej pomocy kryzysowej na terenie UE. Dzięki temu Unia będzie mogła pomóc Grecji i innym państwom członkowskim poradzić sobie z trudną sytuację humanitarną wywołaną przez kryzys migracyjny. Unijna pomoc humanitarna ma na celu zapewnienie uchodźcom żywności, schronienia, wody i leków oraz zaspokojenie innych podstawowych potrzeb.

15 marca projekt zostanie przedstawiony Radzie do Spraw Ogólnych do formalnego przyjęcia.

• Kryzys uchodźczy: Rada w geście solidarności z Grecją zatwierdza pomoc nadzwyczajną

Przywódcy UE spotkali się z premierem Turcji, aby zacieśnić współpracę w przezwyciężaniu kryzysu migracyjnego. Opowiedzieli się za pełną, szybką realizacją planu działania UE–Turcja oraz za ograniczeniem liczby osób, które nielegalnie przedostają się z Turcji do Grecji.

Omówili także kilka nowych propozycji mających pomóc rozwiązać kryzys i zlecili Donaldowi Tuskowi dopracowanie szczegółów przed następnym szczytem Rady Europejskiej.

• Szczyt przywódców UE–Turcja (7 marca 2016)
• Oświadczenie szefów państw i rządów UE (7 marca 2016)

Komisja przedstawiła projekt rozporządzenia Rady ustanawiającego instrument wsparcia kryzysowego w sytuacjach nadzwyczajnych w UE. Umożliwi on niesienie pomocy humanitarnej w razie poważnego kryzysu w państwach członkowskich, takiego jak obecny kryzys migracyjny.

• Projekt rozporządzenia Rady o udzielaniu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych w UE

Ministrowie rozmawiali o bieżącej sytuacji migracyjnej i powtórzyli, że potrzebne jest wspólne europejskie rozwiązanie. Skupili się na postępach w realizacji uzgodnionych działań oraz na współpracy z Turcją i krajami szlaku zachodniobałkańskiego.

Ponadto podsumowali prace nad wnioskiem dotyczącym Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (25 lutego 2016)

Przywódcy UE przyjęli konkluzje o kryzysie migracyjnym. Wskazali, że konieczne jest zbudowanie europejskiego konsensusu w kwestii migracji i wdrożenie już podjętych decyzji. Podkreślili potrzebę postępów w:

• realizacji planu działania UE–Turcja
• dostarczaniu pomocy humanitarnej uchodźcom, w tym uchodźcom przebywającym na Bałkanach Zachodnich
• zapewnieniu pełnej operacyjności hotspotów
• wdrażaniu decyzji o relokacji, powrotach i readmisji
• poprawie zarządzania granicami zewnętrznymi
• przywracaniu normalnego funkcjonowania strefy Schengen.

• Rada Europejska (18–19 lutego 2016)

Rada przyjęła zalecenie co do eliminowania poważnych niedociągnięć stwierdzonych podczas oceny Grecji pod kątem stosowania dorobku Schengen w zakresie zarządzania granicami zewnętrznymi. W zaleceniu wskazała działania naprawcze, które Grecja powinna podjąć, aby wyeliminować niedociągnięcia.

• Zalecenie co do eliminowania poważnych niedociągnięć stwierdzonych podczas oceny z 2015 r. pod kątem stosowania przez Grecję dorobku Schengen w zakresie zarządzania granicami zewnętrznymi
• Schengeńska ocena Grecji: Rada zaleca wyeliminowanie niedociągnięć

Przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk uczestniczył wraz ze światowymi przywódcami w konferencji w Londynie. Zapowiedział, że na pomoc Syryjczykom w 2016 r. UE przeznaczy 3 mld EUR. Pomoc ta obejmie zarówno osoby przebywające w Syrii, jak i uchodźców i społeczności ich przyjmujące w krajach ościennych.

• Konferencja w Londynie: UE przeznaczy ponad 3 mld EUR na pomoc Syryjczykom
• Wystąpienie Donalda Tuska na londyńskiej konferencji na rzecz wsparcia Syrii i regionu

Państwa członkowskie uzgodniły, jak sfinansować kwotę 3 mld EUR na Unijny Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji. Dzięki temu UE będzie mogła udzielić dodatkowej pomocy humanitarnej uchodźcom w Turcji i przyjmującym ich społecznościom.

• Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji: państwa członkowskie uzgadniają szczegóły finansowania

Rada stwierdziła, że spełnione zostały wszystkie warunki, by operacja EUNAVFOR Med Sophia wdrożyła rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2240 na temat działań na pełnym morzu. Rezolucja zwiększa możliwości operacji w ramach drugiej fazy (pełne morze) przeciwko przemytowi migrantów i handlowi ludźmi prowadzonemu z terytorium i u wybrzeży Libii. Faza ta rozpoczęła się 7 października 2015 r.

• Decyzja Komitetu Politycznego i Bezpieczeństwa w sprawie wdrożenia rezolucji 2240 (2015) Rady Bezpieczeństwa ONZ (20 stycznia 2016)
• Przyjęcie rezolucji 2240 Rady Bezpieczeństwa ONZ

Ministrowie omówili też stanowisko, które UE zajmie na konferencji darczyńców Syrii w Londynie 4 lutego 2016 r. Konferencja pozwoli omówić długofalowe potrzeby uchodźców w regionie oraz zwiększyć dostępne środki finansowe na rzecz państw, których problem dotyczy najbardziej.

Rada Europejska podsumowała wykonywanie decyzji z wcześniejszych spotkań i postanowiła przyspieszyć działania dotyczące:

• funkcjonowania hotspotów
• wykonania decyzji o relokacji i realizacji powrotów
• ochrony zewnętrznych granic UE
• współpracy z krajami pochodzenia i tranzytu.

Przywódcy UE zwrócili się również do Rady UE, by szybko przeanalizowała wniosek Komisji Europejskiej z 15 grudnia dotyczący wzmocnienia zewnętrznych granic UE.

• Konkluzje Rady Europejskiej o migracji (17 grudnia 2015)
• Rada Europejska (17–18 grudnia 2015)

Zgodnie z Europejskim programem w zakresie migracji Komisja Europejska przedstawiła pakiet wniosków legislacyjnych, których celem jest zabezpieczenie granic zewnętrznych UE i skuteczniejsze zarządzanie migracją.

• Jak wzmocnić zewnętrzne granice UE (komunikat prasowy Komisji Europejskiej)

Ponadto Komisja przedstawiła:

• Zalecenie co do programu dobrowolnego przyjmowania z Turcji syryjskich uchodźców ze względów humanitarnych (komunikat prasowy Komisji Europejskiej)
• Projekt tymczasowego zwolnienia Szwecji z obowiązków relokacyjnych (komunikat prasowy Komisji Europejskiej)

Ministrowie sprawiedliwości przyjęli do wiadomości sprawozdanie o postępach działań związanych ze współpracą sądową i walką z ksenofobią.

Ministrowie spraw wewnętrznych przedyskutowali wprowadzanie w życie uzgodnionych wcześniej środków oraz działania potrzebne do wzmocnienia strefy Schengen.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (3–4 grudnia 2015)

UE i Turcja przyjęły wspólny plan działania w obliczu kryzysu uchodźczego wynikającego z sytuacji w Syrii.

UE i jej państwa członkowskie zwiększą zaangażowanie polityczne i finansowe w celu powstrzymania napływu migrantów przez Turcję do UE. UE zobowiązała się wyasygnować wstępną kwotę 3 mld EUR dodatkowych środków, która pomoże Turcji poprawić położenie syryjskich uchodźców w tym państwie.

Plan działania przewiduje również zacieśnioną współpracę dotyczącą migrantów, którzy nie potrzebują ochrony międzynarodowej.

Dodatkowo w czerwcu 2016 r. zacznie w pełni obowiązywać umowa o readmisji między UE a Turcją. Strony chcą też do października 2016 r. sfinalizować liberalizację systemu wizowego dla obywateli Turcji podróżujących do strefy Schengen.

• Oświadczenie ze szczytu przywódców UE–Turcja (29 listopada 2015)
• Szczyt przywódców UE–Turcja (29 listopada 2015)

Wspólnym wątkiem czterech posiedzeń Rady była integracja imigrantów. Ministrowie skupili się na:

• roli polityki młodzieżowej i pracy z młodzieżą w odniesieniu do migracji
• strategiach kształcenia i szkoleń, które mają pomóc w integracji niedawno przybyłych migrantów i osób ze środowisk migranckich
• roli dialogu międzykulturowego w zwiększaniu wzajemnego zrozumienia między migrantami a państwami przyjmującymi
• edukacyjnych walorach sportu mogących pomóc defaworyzowanej młodzieży (w tym migrantom).

• Rada ds. Edukacji, Młodzieży, Kultury i Sportu (23–24 listopada 2015)

Ministrowie omówili efekty konferencji wysokiego szczebla na temat szlaku zachodniobałkańskiego (z 8 października) i wyniki szczytu w Valletcie w sprawie migracji (z 11–12 listopada). Pozytywnie ocenili rozmowy z partnerami afrykańskimi w Valletcie. Dyskusja o szlaku zachodniobałkańskim i szlaku wschodnim dotyczyła współpracy z Turcją, Libanem i Jordanią.

• Rada do Spraw Zagranicznych (16–17 listopada 2015)

Przywódcy UE spotkali się z przywódcami krajów afrykańskich, by omówić kwestie migracyjne. Uzgodnili plan działania zawierający 5 priorytetów:

• eliminacja pierwotnych czynników nielegalnej migracji i czynników zmuszających ludzi do opuszczania miejsc zamieszkania
• skuteczniejsze promowanie i organizowanie legalnych sposobów migracji
• zwiększenie ochrony migrantów i osób ubiegających się o azyl
• walka z przemytem migrantów i wykorzystywaniem ich ciężkiego położenia
• ściślejsza współpraca w zakresie powrotów, readmisji i reintegracji.

• Szczyt w Valletcie (11–12 listopada 2015) – plan działania
• Szczyt w Valletcie (11–12 listopada 2015) – deklaracja polityczna
• Szczyt w Valletcie w sprawie migracji (11–12 listopada 2015)

Przywódcy UE dyskutowali o tym, jak rozwija się kryzys migracyjny i jak szybciej realizować działania uzgodnione we wrześniu i w październiku. Skoncentrowali się zwłaszcza na współpracy z Turcją.

Donald Tusk powtórzył, że UE musi odzyskać kontrolę nad swoimi granicami zewnętrznymi i zacząć skutecznie rejestrować migrantów.

• Wystąpienie Donalda Tuska po nieformalnym szczycie przywódców UE
• Nieformalny szczyt przywódców UE (12 listopada 2015)

Ministrowie przyjęli konkluzje określające dalsze działania w odpowiedzi na kryzys uchodźczy i migracyjny. Zaapelowali o to, by:

• przyspieszyć bieżące relokacje
• wzmocnić ochronę granic zewnętrznych UE
• zwalczać handel ludźmi i ich przemyt
• usprawnić powroty i readmisje.

Rada poparła decyzję prezydencji, by zintegrowane reagowanie na szczeblu politycznym w sytuacjach kryzysowych (IPCR) uruchomić w trybie pełnej aktywacji.

• Konkluzje Rady o środkach radzenia sobie z kryzysem uchodźczym i migracyjnym
• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (9 listopada 2015)

Prezydencja luksemburska uruchomiła zintegrowane reagowanie na szczeblu politycznym w sytuacjach kryzysowych (IPCR) w trybie wymiany informacji. Państwa członkowskie i instytucje UE zostały poproszone o stałą wymianę aktualnych danych o sytuacji w terenie za pośrednictwem wspólnej platformy internetowej. Komisja i ESDZ będą regularnie dokonywać zintegrowanej analizy nadesłanych danych.

Wymiana pozwoli monitorować natężenie przepływów migracyjnych, ułatwi podejmowanie decyzji i poprawi realizację uzgodnionych środków.

• Kryzys migracyjny: prezydencja Rady UE uruchamia IPCR, by usprawnić wymianę informacji między państwami UE

Unijni ministrowie dogłębnie omówili temat migracji, skupiając się na współpracy rozwojowej. Postanowili zacieśnić współpracę z państwami trzecimi, by stawić czoła wspólnym wyzwaniom stojącym przed Europą i krajami partnerskimi.

• Rada do Spraw Zagranicznych (26 października 2015)

Przywódcy Albanii, Austrii, Bułgarii, byłej jugosłowiańskiej republiki Macedonii, Chorwacji, Grecji, Niemiec, Rumunii, Serbii, Słowenii i Węgier uzgodnili 17-punktowy plan działania. Ma on usprawnić współpracę między tymi państwami wzdłuż szlaku zachodniobałkańskiego i tym samym pomóc rozwiązać kryzys uchodźczy w regionie.

• Oświadczenie przywódców po spotkaniu w sprawie napływu uchodźców szlakiem zachodniobałkańskim

Unijni przywódcy ustalili, że najpilniejsze działania to:

• współpraca z krajami pochodzenia i tranzytu: z zadowoleniem przyjęli porozumienie w sprawie wspólnego planu działania UE–Turcja i postanowili, że wypracują konkretne środki operacyjne na nadchodzącym szczycie w Valletcie
• wzmacnianie ochrony granic zewnętrznych UE: m.in. dzięki zintegrowanemu systemowi zarządzania granicami wykraczającemu poza obecny mandat Fronteksu oraz oddelegowaniu znacznie większej liczby funkcjonariuszy straży granicznej, którzy zabezpieczą teren hotspotów w Grecji i we Włoszech
• powroty i readmisje: lepsze ich egzekwowanie na mocy obowiązujących przepisów i umów oraz zwiększenie roli Fronteksu.

• Rada Europejska (15 października 2015)
• Konkluzje Rady Europejskiej (15 października 2015)
• Kryzys uchodźczy: postępy w realizacji działań priorytetowych (Komisja Europejska)

Unijni ministrowie spraw zagranicznych omówili zewnętrzne aspekty migracji. Przyjęli konkluzje jako materiał do rozmów Rady Europejskiej na szczycie 15 października.

• Konkluzje Rady o migracji (12 października 2015)
• Rada do Spraw Zagranicznych (12 października 2015)

Rada omówiła przyszłe zarządzanie granicami zewnętrznymi UE i przyjęła konkluzje o przyszłości polityki powrotowej.

• Konkluzje Rady o dalszych perspektywach polityki powrotowej (8 października 2015)
• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (8–9 października 2015)

Unijni ministrowie spraw wewnętrznych i spraw zagranicznych spotkali się z partnerami z Turcji, Libanu, Jordanii oraz z państw Bałkanów Zachodnich. Zaproszono także państwa stowarzyszone w ramach Schengen – Szwajcarię, Norwegię, Liechtenstein i Islandię.

Konferencja miała pogłębić zaangażowanie wszystkich partnerów, zwiększyć solidarność oraz zapewnić zorganizowane zarządzanie napływem uchodźców i migrantów. Uczestnicy przyjęli oświadczenie.

• Oświadczenie z Konferencji Wysokiego Szczebla w sprawie Szlaku Wschodniośródziemnomorskiego i Zachodniobałkańskiego
• Konferencja w sprawie Szlaku Wschodniośródziemnomorskiego i Zachodniobałkańskiego (8 października 2015)

Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa zgodził się, by 7 października 2015 r. rozpocząć 1. etap drugiej fazy operacji przeciwko przemytnikom ludzi. Oznacza to, że będzie można zgodnie z prawem międzynarodowym wchodzić na pokład podejrzanych statków na pełnym morzu, przeszukiwać je, zajmować i zawracać z kursu.

Komitet postanowił też zmienić nazwę operacji na „Sophia” – od imienia dziewczynki urodzonej na pokładzie statku uczestniczącego w operacji.

• EUNAVFOR Med UE rozpocznie aktywną fazę operacji wymierzonej w przemytników ludzi („operacja Sophia”)

Przywódcy unijni uzgodnili, że w pierwszej kolejności należy:

• zaspokoić najpilniejsze potrzeby uchodźców, pomagając UNHCR, Światowemu Programowi Żywnościowemu, Libanowi, Jordanii, Turcji i innym państwom
• wesprzeć kraje Bałkanów Zachodnich w radzeniu sobie z przepływem uchodźców
• przeciwdziałać pierwotnym czynnikom nielegalnej migracji w Afryce
• uporać się z sytuacją na zewnętrznych granicach UE
• wesprzeć państwa członkowskie pierwszej linii, tworząc hotspoty oraz organizując relokację i powroty.

Rozmawiali również o sposobach stawienia czoła długofalowym wyzwaniom migracyjnym oraz zaapelowali o wznowienie wysiłków dyplomatycznych w związku z sytuacją w Syrii i Libii.

• Oświadczenie z nieformalnego szczytu przywódców UE (23 września 2015)
• Nieformalny szczyt przywódców UE (23 września 2015)

Rada przyjęła decyzję o utworzeniu tymczasowego, nadzwyczajnego mechanizmu relokacji migrantów z Włoch i Grecji do innych państw członkowskich. Obejmie on 120 000 osób ewidentnie wymagających ochrony międzynarodowej.

• Decyzja Rady ustanawiająca środki tymczasowe w obszarze ochrony międzynarodowej na rzecz Włoch i Grecji
• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (22 września 2015)

Rada przyjęła ostateczną decyzję o utworzeniu tymczasowego, nadzwyczajnego mechanizmu relokacji migrantów z Włoch i Grecji do innych państw członkowskich. Obejmie on 40 000 osób ewidentnie wymagających ochrony międzynarodowej.

W konkluzjach prezydencja przedstawiła kierunek dalszych działań względem kryzysu migracyjnego.

• Rada zgadza się na relokację z Grecji i Włoch 40 tysięcy uchodźców
• Pełny tekst konkluzji
• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (14 września 2015)

W wydanej przez siebie pozytywnej ocenie Rada stwierdziła, że spełniono warunki przejścia do 1. etapu fazy drugiej. Ocena ta jest jednym z formalnych kroków, od których zależy wejście operacji w fazę drugą, prowadzoną na otwartym morzu.

• EUNAVFOR Med Rada pozytywnie ocenia warunki przejścia do działań na otwartym morzu

Opierając się na przyjętym w maju Europejskim programie w zakresie migracji, Komisja zaproponowała drugi pakiet środków mających pomóc rozwiązać kryzys uchodźczy:

• nadzwyczajną relokację 120 000 osób ewidentnie wymagających ochrony międzynarodowej
• stały mechanizm relokacji obejmujący wszystkie państwa członkowskie
• wspólny europejski wykaz bezpiecznych krajów pochodzenia
• skuteczniejszą politykę powrotową
• przewodnik po przepisach o zamówieniach publicznych, który ma mieć zastosowanie do środków wspierania uchodźców
• środki dotyczące zewnętrznego wymiaru kryzysu uchodźczego
• fundusz powierniczy dla Afryki.

• Pakiet dotyczący kryzysu uchodźczego (komunikat prasowy Komisji Europejskiej)

Ministrowie spraw wewnętrznych uzgodnili, w jakim stopniu każde z państw członkowskich weźmie udział w relokacji i przesiedlaniu 54 760 osób ewidentnie wymagających ochrony międzynarodowej.

Przyjęli też konkluzje o zakwalifikowaniu określonych państw trzecich jako bezpiecznych krajów pochodzenia.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (20 lipca 2015)

Bazując na programie Komisji i na dyskusjach Rady UE, przywódcy uzgodnili szereg działań w następujących dziedzinach:

• relokacja i przesiedlanie
• powroty i readmisja
• współpraca z państwami trzecimi.

• Konkluzje Rady Europejskiej (25–26 czerwca 2015)
• Szczyt Rady Europejskiej (25–26 czerwca 2015)

Rada uruchomiła EUNAVFOR Med – operację morską przeciwko przemytnikom ludzi i handlarzom ludźmi działającym na Morzu Śródziemnym. Operacja będzie realizowana w 4 fazach. Faza pierwsza to obserwacja i poznanie sposobu działania siatek uprawiających tego rodzaju przemyt i handel.

• Rada inicjuje unijną operację na Morzu Śródziemnym w celu walki z przemytem ludzi

Przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk zlecił ambasadorowi Pierre’owi Vimontowi kierowanie przygotowaniami do konferencji w Valletcie, w której udział wezmą UE i państwa afrykańskie.

• Pierre Vimont osobistym wysłannikiem Donalda Tuska ds. konferencji w Valletcie (16 czerwca 2015)

W czerwcu ministrowie spraw wewnętrznych omówili poszczególne aspekty przedstawionego przez Komisję Europejskiego programu w zakresie migracji oraz dołączony do niego pakiet wykonawczy.

Większość delegacji wyraziła zadowolenie z tego, że program ma kompleksowy i międzysektorowy charakter i łączy doraźne przeciwdziałanie bieżącym sytuacjom kryzysowym z działaniami długofalowymi, które powinny doprowadzić do utworzenia prawdziwej europejskiej polityki migracyjnej.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (15–16 czerwca 2015)

Nawiązując do przedstawionego 2 tygodnie wcześniej Europejskiego programu w zakresie migracji, Komisja zaproponowała pierwszy pakiet środków mających pomóc rozwiązać kryzys migracyjny:

• nadzwyczajną relokację (z Włoch i Grecji do pozostałych państw członkowskich) 40 000 osób wymagających ochrony międzynarodowej
• zalecenie, by państwa członkowskie przesiedliły spoza UE 20 000 osób wymagających ochrony międzynarodowej
• unijny plan przeciwdziałania przemytowi migrantów
• wytyczne co do pobierania odcisków palców
• konsultacje społeczne w sprawie przyszłości dyrektywy o niebieskiej karcie.

• Pakiet propozycji wobec kryzysu migracyjnego (komunikat prasowy Komisji Europejskiej z 27 maja 2015)

Po nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Europejskiej z 23 kwietnia Rada potwierdziła, że należy nasilić prace nad zależnościami między rozwojem a migracją. Poprosiła Komisję i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych o opracowanie konkretnych środków.

• Rada do Spraw Zagranicznych – rozwój (26 maja 2015)

Rada – na zalecenie Rady Europejskiej – postanowiła ustanowić unijną operację wojskową EUNAVFOR Med. Ma ona rozbić siatki przemytu ludzi i handlu ludźmi na Morzu Śródziemnym.

• Decyzja Rady o unijnej operacji morskiej przeciwko przemytnikom ludzi na Morzu Śródziemnym

Rada postanowiła zwiększyć zakres działania cywilnej misji UE w Nigrze, by pomóc nigerskim władzom zapobiegać nielegalnej migracji i zwalczać odnośne przestępstwa.

• Misja w Nigrze pomoże zapobiegać nielegalnej migracji
• EUCAP Sahel Niger (ESDZ)

13 maja 2015 r. Komisja Europejska przyjęła Europejski program w zakresie migracji. Podkreśliła w nim, że należy lepiej zarządzać migracją, i zwróciła uwagę na wspólną odpowiedzialność w tym zakresie.

Program obejmuje wszystkie aspekty zarządzania migracją i całościowo ujmuje wymiar wewnętrzny i zewnętrzny.

Określa konkretne działania i środki w następujących 4 dziedzinach:

• ograniczanie zachęt dla nielegalnych migrantów
• ratowanie życia i zabezpieczanie granic zewnętrznych
• zdecydowana polityka azylowa
• nowa polityka co do legalnej migracji.

Gdy w kwietniu 2015 r. znów doszło do tragedii na Morzu Śródziemnym, przywódcy UE postanowili zmobilizować wszelkie siły, by zapobiec dalszym śmiertelnym wypadkom na morzu i przeciwdziałać pierwotnym czynnikom migracji. Uzgodnili 4 rodzaje działań:

• zwiększać obecność na morzu
• walczyć z przemytnikami
• zapobiegać nielegalnej migracji
• wzmocnić wewnętrzną solidarność i odpowiedzialność.

Przywódcy podkreślili wagę zapowiadanego przez Komisję komunikatu „Europejski program w zakresie migracji”. Wezwali również do zorganizowania szczytu w Valletcie, aby problemy migracji omówić z państwami afrykańskimi i innymi ważnymi partnerami.

Zalecili też, by niezwłocznie wesprzeć operacje „Tryton” i „Posejdon” przynajmniej 3-krotnie większymi funduszami na lata 2015–2016.

• Nadzwyczajne posiedzenie Rady Europejskiej – oświadczenie (23 kwietnia 2015)