An Chomhairle Gnóthaí Eachtracha, 22 Bealtaine 2023

Na príomhthorthaí

Cogadh foghach i gcoinne na hÚcráine

Bhí malartú tuairimí ag an gComhairle Gnóthaí Eachtracha maidir le fogha na Rúise faoin Úcráin, ag díriú ar na snáitheanna éagsúla oibre atá ar siúl faoi láthair, go háirithe cúnamh míleata leanúnach ar mhaithe le cosaint na hÚcráine agus bearta chun an Rúis a leithlisiú.

Tá rath agus fairsinge chosaint na hÚcráine ag brath ní hamháin ar chrógacht mhór a saighdiúirí agus a ndaoine, ach ar luas na seachadtaí arm agus armlóin. Sin é an fáth nach mór dúinn leanúint de thacaíocht mhíleata a thabhairt, í a mhéadú agus í a leathnú. [...] Ní mór gach lá de mhoill ar ár seachadtaí a chur sa mheá i bhfianaise shaol an duine.

Josep Borrell, Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála

D’áitigh an tArdionadaí ar airí an Aontais dlús a chur le seachadadh agus soláthar comhpháirteach armlóin don Úcráin, agus bailchríoch a chur ar an obair le haghaidh tráinse nua tacaíochta faoin tSaoráid Eorpach Síochána.

Cuireadh an Chomhairle ar an eolas ansin maidir le hobair Mhisean Cúnaimh Mhíleata an Aontais chun tacú leis an Úcráin (EUMAM Ukraine), a bhfuil a sprioc tosaigh maidir le hoiliúint a chur ar 15 000 saighdiúir de chuid na hÚcráine curtha i gcrích aici agus tá sé ar an mbóthar ceart chun an líon sin a dhúbailt faoi dheireadh na bliana de réir sceidil.

Phléigh an Chomhairle freisin an obair leanúnach atá á déanamh ar an 11ú pacáiste de smachtbhannaí, arb é is fócas dóibh teacht timpeall ar na smachtbhannaí atá ann cheana agus is sa chomhthéacs sin a chuir toscaire smachtbhannaí an Aontais, David O’Sullivan, na hairí ar an eolas faoina rannpháirtíocht le comhpháirtithe i dtríú tíortha.

Ar deireadh, phléigh an Chomhairle ceist na cuntasachta agus Foirmle Shíochána na hÚcráine.

Corn na hAfraice

Bhí plé ag an gComhairle Gnóthaí Eachtracha maidir le cur chuige an Aontais i leith Chorn na hAfraice, inar díríodh ar an staid imníoch sa tSúdáin.

Chomhaontaigh an Chomhairle gurb é sos comhraic tosaíocht is mó i gcónaí agus ba dhíol sásaimh di an comhaontú ar thángthas air le linn an deireadh seachtaine agus a theacht i bhfeidhm i gcaitheamh na hoíche, agus béim á leagan aici ar a thábhachtaí atá sé é a chur chun feidhme.

Dhearbhaigh na hairí go leanfadh an tAontas dá iarrachtaí tacaíocht idirnáisiúnta a mhealladh chun deireadh a chur leis an gcoinbhleacht, agus tacóidh siad le creat láidir faoi stiúir na hAfraice agus, ag an am céanna, rachaidh siad i dteagmháil le comhpháirtithe chun idirghabhálaithe a shainaithint. Sa chomhthéacs sin, d’aithin an Chomhairle an ról lárnach a bhí ag Djibouti le linn aslonnú shaoránaigh an Aontais amach as an tSúdáin.

Is díol sásaimh don Aontas normalú forchéimnitheach na staide san Aetóip, tar éis dhá bhliain de choinbhleacht mhillteach. Is céim thábhachtach i dtreo na síochána agus an athmhuintearais sa tír é síniú an Chomhaontaithe maidir le sos comhraic. Tacóidh an tAontas leis an bpróiseas athmhuintearais sin, rud a éilíonn ceannaireacht láidir agus sásra faireacháin inbhuanaithe chun a áirithiú go n-urramóidh gach taobh an sos comhraic, rud a réiteoidh an bealach don atógáil agus don athmhuintearas.

Na Balcáin Thiar

Bhí malartú tuairimí ag Airí Gnóthaí Eachtracha an Aontais maidir leis na Balcáin Thiar, bhí plé neamhfhoirmiúil acu le linn an lóin lena gcomhpháirtithe ó na 6 thír sa réigiún sin.

Díríodh sa phlé ar thionchar na Rúise lena ndéantar iarracht iarrthóirí na mBalcán Thiar a chur dá gconair Eorpach.

Ba dhíol sásaimh dúinn na roghanna straitéiseacha agus misniúla a rinne cuid de na tíortha sin [tíortha na mBalcán Thiar] a sheas go hiomlán lenár mbeartas eachtrach agus lenár smachtbhannaí. Agus chuireamar in iúl freisin dóibh siúd nach bhfuil ag seasamh linn go hiomlán nó nach bhfuil ag seasamh linn ar chor ar bith, go háirithe an tSeirbia, nach bhfuil sé comhoiriúnach le próiseas aontachais an Aontais dlúthnaisc a choimeád leis an Rúis. Déanann an méid sin dochar freisin dá leas náisiúnta féin. Josep Borrell, Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála

Chuir an tArdionadaí teachtaireacht láidir chuig comhpháirtithe na mBalcán Thiar gur gá dóibh breith ar an bhfaill atá ann maidir le próiseas an mhéadaithe mar thoradh ar dhul chun cinn gasta a bheith déanta ag an Úcráin.

Luaigh an tArdionadaí an tIdirphlé idir Béalgrád agus Pristine freisin agus dhearbhaigh sí go bhfuil an tAontas ag súil go gcuirfidh an dá pháirtí deireadh leis an teannas agus leis an mbriogadh frithpháirteach, agus go gcuirfidh sé an Comhaontú chun feidhme go hiomlán agus go pras ar mhaithe le normalú a gcaidrimh.

Cúrsaí reatha

Bhí malartú tuairimí ag an gComhairle Gnóthaí Eachtracha maidir leis an Túinéis ar bhonn an fhaisnéisithe a chuir aire na Portaingéile ar fáil, a thaistil go Túinis an 9 agus an 10 Bealtaine in éineacht le hAire na Beilge, thar ceann an Ardionadaí.

Phléigh an Chomhairle freisin for-rochtain ar an Áise Láir agus ar chomhdháil na Bruiséile maidir leis an tSiria atá ar na bacáin.

Conclúidí ón gComhairle agus cinntí eile

D’fhormheas an Chomhairle conclúidí maidir le comhshocrú sibhialtach CBSC agus maidir leis an mbearna sa chistiú daonnúil.

Ina theannta sin, sheol an Chomhairle Misean Comhpháirtíochta an Aontais Eorpaigh i bPoblacht na Moldóive (EUPM Moldova) agus tháinig sí ar chomhaontú maidir le hocht bpacáiste de smachtbhannaí mar gheall ar sháruithe ar chearta an duine san Iaráin.