Smachtbhannaí i gcoinne cibirionsaithe

Cibirionsaithe a chuireann an tAontas nó a Bhallstáit i mbaol

I mí na Bealtaine 2019, bhunaigh an Chomhairle creat smachtbhannaí lena gceadaítear don Aontas bearta sriantacha spriocdhírithe a fhorchur chun cibirionsaithe ar bagairt sheachtrach iad ar an Aontas nó ar a Bhallstáit a dhíspreagadh agus chun freagairt orthu.

Ar bhonn níos sonraí, leis an gcreat seo, ligtear don Aontas den chéad uair smachtbhannaí a fhorchur ar dhaoine nó ar eintitis atá freagrach as cibirionsaithe nó as iarracht ar chibirionsaithe, a thugann tacaíocht airgeadais, theicniúil nó phraiticiúil do na hionsaithe sin, nó a bhfuil aon bhaint eile acu leis na hionsaithe sin.

Cumhdaítear leis an gcóras smachtbhannaí sin cibirionsaithe a bhfuil tionchar suntasach acu agus a thionscnaíonn nó a dhéantar ó lasmuigh den Aontas, a úsáideann bonneagar lasmuigh den Aontas, a dhéanann daoine nó eintitis atá bunaithe nó ag feidhmiú lasmuigh den Aontas nó a dhéantar le tacaíocht ó dhaoine nó ó eintitis atá ag feidhmiú lasmuigh den Aontas.

Áirítear ar na smachtbhannaí toirmeasc ar dhaoine atá ag taisteal chuig an Aontas agus reo sócmhainní ar dhaoine agus ar eintitis. Ina theannta sin, tá toirmeasc ar chistí nó acmhainní eacnamaíocha a sholáthar, go díreach nó go hindíreach, do na daoine aonair agus do na heintitis atá faoi smachtbhannaí nó chun a dtairbhe.

Tá feidhm ag an gcóras smachtbhannaí reatha maidir le 27 dhuine aonair agus 11 eintiteas agus cuireadh síneadh leis go deireanach go dtí an 18 Bealtaine 2027.

I measc na gcibirionsaithe ar bagairt iad ar thíortha an Aontais tá na cibirionsaithe sin a dhéanann dochar do chórais faisnéise a bhaineann leis na nithe seo a leanas:

• an bonneagar criticiúil atá riachtanach d’fheidhmiú ríthábhachtach na sochaí, nó do shláinte, sábháilteacht, slándáil agus folláine eacnamaíoch nó shóisialta na saoránach
• na seirbhísí a theastaíonn le haghaidh gníomhaíochtaí riachtanacha sóisialta agus eacnamaíocha, go háirithe fuinneamh, iompar, baincéireacht, airgeadas, cúram sláinte, uisce óil agus bonneagar digiteach
• feidhmeanna criticiúla stáit, go háirithe cosaint, rialachas agus feidhmiú institiúidí, toghcháin phoiblí, bonneagar eacnamaíoch agus sibhialta, slándáil inmheánach, agus caidreamh seachtrach, lena n-áirítear misin taidhleoireachta
• stóráil nó próiseáil faisnéise rúnaicmithe
• foirne práinnfhreagartha rialtais

Áirítear ar na daoine aonair ar forchuireadh smachtbhannaí orthu faoin gcóras smachtbhannaí sin náisiúnaigh Rúiseacha atá freagrach as sraith cibirionsaithe a rinneadh i gcoinne an Aontais agus a Bhallstát, lena n-áirítear ionsaí in 2015 ar Pharlaimint Chónaidhme na Gearmáine agus ionsaithe in 2020 i gcoinne roinnt aireachtaí rialtais san Eastóin.

Áirítear ar na heintitis ar forchuireadh smachtbhannaí orthu cuideachtaí a éascaíonn ionsaithe le bogearraí mailíseacha agus a thairgeann seirbhísí agus táirgí haiceála a úsáidtear chun gairis a chur i mbaol agus rochtain a fháil orthu i mBallstáit an Aontais. Tá na heintitis seo lonnaithe i dtíortha nach bhfuil san Aontas amhail an Rúis, an tSín agus an Iaráin.

• Bearta sriantacha AE i gcoinne cibirionsaithe (Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh)

Dlús a chur leis an gcibearthaidhleoireacht

I mí an Mheithimh 2017, bhunaigh an tAontas Creat le haghaidh Freagairt Chomhpháirteach Thaidhleoireachta ón Aontas ar Chibearghníomhaíochtaí Mailíseacha (‘bosca uirlisí na cibearthaidhleoireachta’). Leis an gcreat, cuirtear ar chumas an Aontais agus a Bhallstát gach beart faoin gComhbheartas Eachtrach agus Slándála (CBES) a úsáid, lena n-áirítear smachtbhannaí más gá, chun cibirghníomhaíochtaí mailíseacha atá dírithe ar shláine agus ar shlándáil an Aontais agus a Bhallstát a chosc, a dhíspreagadh, agus freagairt dóibh.

Rinneadh athbhreithniú ar bhosca uirlisí na cibearthaidhleoireachta in 2023 chun gur féidir straitéisí marthanacha, saincheaptha, comhleanúnacha agus comhordaithe a fhorbairt i dtreo gníomhaithe cibearbhagairtí leanúnacha.

Le straitéis chibearshlándála an Aontais a ghlac an Coimisiún Eorpach agus an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí i mí na Nollag 2020, treisítear freagairt taidhleoireachta an Aontais ar chibirionsaithe.

I mí Dheireadh Fómhair 2024, bhunaigh an Chomhairle creat nua le haghaidh smachtbhannaí mar fhreagairt ar ghníomhaíochtaí díchobhsaitheacha na Rúise thar lear.

Leis an gcreat sin, is féidir leis an Aontas díriú ar dhaoine aonair agus ar eintitis atá i mbun gníomhaíochtaí agus beartas, lena n-áirítear cibirionsaithe, ag rialtas Chónaidhm na Rúise, lena mbaintear an bonn de bhunluachanna an Aontais agus a Bhallstát, dá slándáil, dá neamhspleáchas agus dá sláine, chomh maith le luachanna eagraíochtaí idirnáisiúnta agus tríú tíortha.

• Bagairtí hibrideacha ón Rúis
• Treoirlínte cur chun feidhme maidir le bosca uirlisí na cibearthaidhleoireachta (an 8 Meitheamh 2023)
• Cumarsáid chomhpháirteach: Athléimneacht a mhéadú agus cumais a neartú chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí hibrideacha (an 13 Meitheamh 2018)
• Conclúidí ón gComhairle maidir le creat don chomhfhreagairt taidhleoireachta ón Aontas ar chibearghníomhaíochtaí mailíseacha (‘Bosca uirlisí na Cibearthaidhleoireachta’) (an 19 Meitheamh 2017)
• An Straitéis Chibearshlándála (an Coimisiún Eorpach)

Féach freisin