Id-drittijiet fundamentali fl-UE
Kull ċittadin tal-UE jgawdi l-istess drittijiet fundamentali bbażati fuq il-valuri tal-ugwaljanza, in-nondiskriminazzjoni, id-dinjità tal-bniedem, il-libertà u d-demokrazija. Dawn id-drittijiet huma protetti u stabbiliti fit-trattati tal-UE u fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali.
Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE
L-UE hija msejsa fuq valuri bħad-drittijiet fundamentali, id-demokrazija u l-istat tad-dritt. Dawn il-valuri huma fil-qalba tal-iskop tal-UE u l-prinċipji tagħha, u l-UE għandha l-għan li tipproteġihom u tippromwovihom kemm fi ħdan il-fruntieri tagħha kif ukoll lil hinn minnhom.
Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tiżgura d-drittijiet fundamentali ta' kulħadd fl-UE. Din tistabbilixxi d-drittijiet personali, ċiviċi, politiċi, ekonomiċi u soċjali li jappartjenu għal kulħadd fl-UE. Ġiet adottata għall-ewwel darba fl-2000 u saret legalment vinkolanti fl-2009, wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta' Lisbona. Dan ifisser li l-istituzzjonijiet u l-korpi kollha tal-UE huma marbuta mill-Karta, kif inhuma l-istati membri meta jimplimentaw il-liġi tal-UE.
Il-Karta tikkonsisti f'50 artiklu li jkopru d-drittijiet li jaqgħu taħt l-oqsma li ġejjin:
- dinjità tal-bniedem
- libertajiet
- ugwaljanza
- solidarjetà
- drittijiet taċ-ċittadini
- ġustizzja
Dawn huma segwiti minn dispożizzjonijiet ġenerali dwar l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tal-Karta.
Implimentazzjoni tal-Karta
Kull sena, il-Kummissjoni tippreżenta rapport dwar l-applikazzjoni tal-Karta, li mbagħad jista' jkun hemm segwitu għalih fil-Kunsill permezz tal-approvazzjoni ta' konklużjonijiet. B'mod ġenerali, il-konklużjonijiet jiffokaw fuq diversi kwistjonijiet bħan-nondiskriminazzjoni, id-drittijiet tat-tfal, ir-razziżmu u l-ksenofobija, u l-vjolenza kontra n-nisa.
Fejn meħtieġ, l-UE tista' wkoll tadotta liġijiet biex tiżgura l-protezzjoni tad-drittijiet kif definiti fil-Karta. Dan jinkludi kwistjonijiet bħad-dritt ta' proċess ġust u l-protezzjoni tad-data personali.
L-adeżjoni tal-UE mal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem
Il-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem (KEDB) hija trattat internazzjonali li għandu l-għan li jipproteġi d-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet politiċi fl-Ewropa kollha. Din ġiet adottata fl-1950, u s-27 pajjiż kollha tal-UE huma parti għaliha.
Biex jiżgura li l-UE u d-dritt tal-UE jkunu soġġetti għall-istess standards bħall-istati membri, it-Trattat ta' Liżbona jistipula l-obbligu li l-Unjoni Ewropea taderixxi mal-konvenzjoni.
L-adeżjoni mill-Unjoni Ewropea tikkompleta l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali taċ-ċittadini tal-UE u Ewropej oħra u ssaħħaħ il-valuri komuni. Barra minn hekk tagħmel id-dritt tal-UE aktar effettiv u ttejjeb il-konsistenza tal-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali fl-Ewropa.
Fit-18 ta' Diċembru 2014, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE tat opinjoni negattiva dwar il-kompatibbiltà tal-abbozz tal-ftehim ta' dak iż-żmien mat-trattati tal-UE. Abbozz ta' ftehim emendat ġie ppreżentat lill-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja għal opinjoni ġdida.
Ir-rwol tal-Kunsill
Il-ħarsien tad-drittijiet fundamentali hija kwistjoni orizzontali, li tolqot l-oqsma kollha tal-attività tal-UE. Dan ifisser li jridu jiġu kkunsidrati mill-korpi kollha tal-Kunsill f'ħidmiethom matul il-proċess leġiżlattiv kollu, irrispettivament mil-livell tagħhom jew is-suġġetti li jkopru.
Barra minn hekk, hemm korp speċjalizzat li jittratta l-kwistjonijiet kollha relatati direttament mad-drittijiet fundamentali: il-Grupp ta' Ħidma dwar id-Drittijiet Fundamentali, id-Drittijiet taċ-Ċittadini u l-Moviment Liberu tal-Persuni (FREMP).
Kooperazzjoni mal-aġenzija tal-UE għad-drittijiet fundamentali
Il-Kunsill għandu kooperazzjoni mill-qrib mal-aġenzija tal-UE għad-drittijiet fundamentali. Din tinkludi:
- l-adozzjoni tal-bażi legali u d-dokument ta' programmazzjoni tagħha
- li jkun hemm segwitu għar-rapport annwali tal-aġenzija u għal studji u rapporti oħra rilevanti għall-ħidma tal-Kunsill
Ir-rapport annwali tal-aġenzija jservi wkoll bħala bażi għad-diskussjonijiet fil-Kunsill rigward l-abbozzar tal-konklużjonijiet dwar l-implimentazzjoni tal-Karta.
Fil-5 ta' April 2022, il-Kunsill adotta mandat imsaħħaħ għall-aġenzija.
-
Din ir-riżorsa bħalissa hi disponibbli biss bil-lingwa jew il-lingwi li ġejjin:
-
Din ir-riżorsa bħalissa hi disponibbli biss bil-lingwa jew il-lingwi li ġejjin:
Ara wkoll
Il-protezzjoni u l-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem
Shaping the EU as we know it: the Lisbon Treaty
Il-protezzjoni tad-data fl-UE
L-aħħar reviżjoni: 4 ta' Diċembru 2025