Riskji għas-saħħa tad-duħħan mingħand ħaddieħor u l-aerosol

Użu tat-tabakk u duħħan mingħand ħaddieħor

It-tabakk jibqa' wieħed mill-kawżi ewlenin evitabbli ta' mwiet prematuri u l-fattur ta' riskju primarju għall-kanċer, b'1 minn kull 4 imwiet mill-kanċer fl-UE, l-Iżlanda u n-Norveġja marbuta mat-tipjip.

Id-duħħan mingħand ħaddieħor, magħruf ukoll bħala duħħan passiv, joħloq riskji serji għas-saħħa għal dawk li ma jpejpux. Skont l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO), mill-inqas 69 mis-7 000 kompost fid-duħħan tat-tabakk jistgħu jikkawżaw il-kanċer, u ħafna minnhom huma tossiċi.

Filwaqt li l-effett sħiħ tal-impatti fuq is-saħħa tal-aerosol mingħand ħaddieħor emess minn prodotti tat-tabakk imsaħħna għadu mhux ċar, ir-riċerka tissuġġerixxi ħsara, b'mod partikolari għall-qalb u s-saħħa tal-pulmun, inkluż kwistjonijiet respiratorji u ażma.

Madwar 31% tal-Ewropej huma stmati li huma esposti għad-duħħan tat-tabakk mingħand ħaddieħor fid-dar, fuq il-post tax-xogħol, matul attivitajiet ta' divertiment, f'istituzzjonijiet edukattivi jew f'ambjenti pubbliċi, filwaqt li kważi kwart (24%) tal-popolazzjoni tal-UE ta' 15-il sena u aktar huma persuni li jpejpu, skont studju reċenti mill-Kummissjoni Ewropea.

Stħarriġ tal-Ewrobarometru f'Marzu 2009 sab 84% taċ-ċittadini tal-UE favorevoli għal uffiċċji mingħajr duħħan u postijiet tax-xogħol oħra ġewwa, 79% favorevoli għal ristoranti mingħajr duħħan, u 61% li jappoġġaw barijiet u pubs mingħajr duħħan.

Il-benefiċċji għas-saħħa tal-leġiżlazzjoni kontra t-tipjip

Studji mill-istati membri tal-UE jindikaw il-benefiċċji għas-saħħa tal-leġiżlazzjoni kontra t-tipjip, wara r-rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar l-ambjenti mingħajr duħħan sa mill-2009.

Rapport dwar ir-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-2009 dwar l-ambjenti mingħajr duħħan, 2013 (Kummissjoni Ewropea)

Dawn il-benefiċċji jinkludu tnaqqis sostanzjali fl-inċidenza ta' attakki tal-qalb fil-popolazzjoni ġenerali, kif jidher fl-Italja, u tnaqqis fl-ammissjonijiet fl-isptarijiet għal infarti mijokardjali u avvenimenti koronarji akuti oħra f'pajjiżi bħall-Ġermanja u l-Italja.

Id-Danimarka, l-Italja u Malta rrappurtaw ukoll tnaqqis fil-morbidità fost il-pubbliku ġenerali.

Fl-Irlanda, ġie osservat titjib rapidu fis-saħħa respiratorja, u fl-Iżvezja, il-leġiżlazzjoni kontra t-tipjip kienet assoċjata ma' tnaqqis sinifikanti fis-sintomi respiratorji u sensorji, b'mod partikolari fost il-ħaddiema fiċ-ċentri tal-logħob.

Malta rrappurtat tnaqqis fil-mortalità annwali fost il-pubbliku ġenerali minħabba tnaqqis fl-esponiment għad-duħħan mingħand ħaddieħor.

Nipproteġu lill-Ewropej

L-UE għandha l-għan li tipproteġi aħjar liċ-ċittadini, speċjalment it-tfal u ż-żgħażagħ, mid-duħħan mingħand ħaddieħor u l-aerosol.

Fit-3 ta' Diċembru 2024, il-Kunsill adotta rakkomandazzjoni aġġornata dwar l-ambjenti mingħajr duħħan u aerosol, bl-għan li jitnaqqas l-esponiment għal emissjonijiet dannużi fl-ispazji pubbliċi, fit-trasport u fil-postijiet tax-xogħol.

Tħeġġeġ ukoll lill-istati membri biex jinkludu prodotti emerġenti bħas-sigaretti elettroniċi u t-tabakk imsaħħan fir-regoli attwali tagħhom.

Il-Kunsill jirrakkomanda aktar protezzjoni kontra d-duħħan mingħand ħaddieħor u l-aerosols (stqarrija għall-istampa, 3 ta' Diċembru 2024)

Ir-rakkomandazzjoni tagħti parir lill-istati membri biex:

jespandu l-politiki dwar l-ambjenti mingħajr duħħan u aerosol għal żoni ewlenin fuq barra, inkluż il-playgrounds, il-parks tad-divertiment u l-istazzjonijiet tat-trasport
jespandu dawn id-dispożizzjonijiet biex jinkludu prodotti tat-tabakk emerġenti, bħas-sigaretti elettroniċi u t-tabakk imsaħħan, li qed jintużaw dejjem aktar miż-żgħażagħ

L-aġġornament huwa konformi mal-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea, Ġenerazzjoni Ħielsa mit-Tabakk sal-2040 - parti mill-Pjan tal-Ewropa biex Jingħeleb il-Kanċer - li għandha l-għan li tnaqqas l-użu tat-tabakk fl-UE minn 25% fl-2021 għal inqas minn 5% sal-2040.

Id-duħħan mingħand ħaddieħor huwa marbut ma' problemi respiratorji u kardjovaskulari

L-adulti u t-tfal esposti għat-tipjip mingħand ħaddieħor jieħdu bin-nifs ħafna mill-istess karċinoġeni bħal dawk li jpejpu.

Duħħan mingħand ħaddieħor jista' jikkawża kanċer tal-pulmun f'persuni li qatt ma pejpu, u jista' jkun marbut ukoll ma' kanċers oħra fl-adulti (eż. kanċer tas-sider) u fit-tfal.

Il-persuni li jieħdu n-nifs mid-duħħan mingħand ħaddieħor jiffaċċaw riskju ogħla ta' mard tal-qalb ta' 25-30% u sa 16% żieda fir-riskju tal-kanċer.

Skont id-WHO, l-għadd ta' mwiet globali kull sena attribwit għad-duħħan mingħand ħaddieħor huwa ta' aktar minn 1.2 miljun persuna. Il-kawżi ewlenin ta' mwiet huma murija fiċ-ċart ta' hawn taħt.

Verżjoni testwali

Din iċ-ċart tippreżenta l-għadd globali annwali ta' mwiet ikkawżati mill-esponiment għad-duħħan mingħand ħaddieħor, ikkategorizzati skont mard speċifiku. Kull tip ta' marda huwa elenkat flimkien mal-għadd ta' mwiet korrispondenti.

mard iskemiku tal-qalb: 414 640 persuna mejta
puplesija: 280 052 persuna mejta
mard pulmonari ostruttiv kroniku: 266 124 persuna mejta
infezzjonijiet tas-sistema respiratorja t'isfel: 151 938 persuna mejta
kanċer tat-trakea, tal-bronku u tal-pulmun: 97 910 persuna mejta
kanċer tas-sider: 7 518 persuna mejta

Aktar minn 1 minn kull 4 imwiet ikkawżati mit-tipjip mingħand ħaddieħor iseħħ fit-tfal

Iċ-ċart ta' hawn taħt turi l-perċentwal maqsum bejn nisa, irġiel u tfal (taħt il-15-il sena) tal-għadd ta' mwiet globali kull sena attribwit għad-duħħan mingħand ħaddieħor.

Verżjoni testwali

Il-pie chart turi l-mod kif il-perċentwal ta' mwiet mid-duħħan mingħand ħaddieħor jinqasam:

Nisa: 47%
Tfal: 28%
Irġiel: 25%

1 minn kull 4 persuni fl-UE huma persuni li jpejpu

Stħarriġ tal-Ewrobarometru dwar l-użu tat-tabakk fl-UE, ippubblikat f'Ġunju 2024, sab li 24% ta' dawk li wieġbu jpejpu s-sigaretti, is-sigarri, is-sigarri żgħar, jew il-pipa, filwaqt li 20% ma għadhomx ipejpu u 56% qatt ma pejpu.

L-irġiel (28%) x'aktarx ipejpu iktar min-nisa (21%), bl-ogħla rati ta' tipjip fost dawk ta' 25-39 sena (32%), segwiti minn dawk li għandhom 44-54 (28%) u 15-24 sena (22 %).

Il-Bulgarija, il-Greċja u l-Kroazja għandhom l-ogħla rati ta' tipjip

Din il-mappa turi r-rati tat-tipjip fl-UE, inkluż dawk li kienu jpejpu.

Verżjoni testwali

Iċ-ċart turi tqassim tad-drawwiet tat-tipjip madwar il-pajjiżi tal-UE27:

Belġju: 21% bħalissa jpejpu, 21% kienu jpejpu iżda waqfu, 58% qatt ma pejpu.
Bulgarija: 37% bħalissa jpejpu, 18% kienu jpejpu iżda waqfu, 45% qatt ma pejpu.
Repubblika Ċeka: 23% bħalissa jpejpu, 21% kienu jpejpu iżda waqfu, 56% qatt ma pejpu.
Danimarka: 14% bħalissa jpejpu, 27% kienu jpejpu iżda waqfu, 59% qatt ma pejpu.
Ġermanja: 24% bħalissa jpejpu, 18% kienu jpejpu iżda waqfu, 58% qatt ma pejpu.
Estonja: 25% bħalissa jpejpu, 25% kienu jpejpu iżda waqfu, 50% qatt ma pejpu.
Irlanda: 16% bħalissa jpejpu, 18% kienu jpejpu iżda waqfu, 66% qatt ma pejpu.
Greċja: 36% bħalissa jpejpu, 21% kienu jpejpu iżda waqfu, 43% qatt ma pejpu.
Spanja: 24% bħalissa jpejpu, 24% kienu jpejpu iżda waqfu, 52% qatt ma pejpu.
Franza: 27% bħalissa jpejpu, 24% kienu jpejpu iżda waqfu, 49% qatt ma pejpu.
Kroazja: 35% bħalissa jpejpu, 17% kienu jpejpu iżda waqfu, 48% qatt ma pejpu.
Italja: 24% bħalissa jpejpu, 15% kienu jpejpu iżda waqfu, 61% qatt ma pejpu.
Ċipru: 29% bħalissa jpejpu, 14% kienu jpejpu iżda waqfu, 57% qatt ma pejpu.
Latvja: 33% bħalissa jpejpu, 18% kienu jpejpu iżda waqfu, 49% qatt ma pejpu.
Litwanja: 29% bħalissa jpejpu, 22% kienu jpejpu iżda waqfu, 49% qatt ma pejpu.
Lussemburgu: 19% bħalissa jpejpu, 24% kienu jpejpu iżda waqfu, 56% qatt ma pejpu, u 1% ma jafux.
Ungerija: 26% bħalissa jpejpu, 14% kienu jpejpu iżda waqfu, 60% qatt ma pejpu.
Malta: 22% bħalissa jpejpu, 17% kienu jpejpu iżda waqfu, 61% qatt ma pejpu.
In-Netherlands: 11% bħalissa jpejpu, 34% kienu jpejpu iżda waqfu, 55% qatt ma pejpu.
Awstrija: 32% bħalissa jpejpu, 22% kienu jpejpu iżda waqfu, 46% qatt ma pejpu.
Polonja: 27% bħalissa jpejpu, 14% kienu jpejpu iżda waqfu, 59% qatt ma pejpu.
Portugall: 21% bħalissa jpejpu, 11% kienu jpejpu iżda waqfu, 68% qatt ma pejpu.
Rumanija: 34% bħalissa jpejpu, 8% kienu jpejpu iżda waqfu, 58% qatt ma pejpu.
Slovenja: 24% bħalissa jpejpu, 21% kienu jpejpu iżda waqfu, 55% qatt ma pejpu.
Slovakkja: 27% bħalissa jpejpu, 19% kienu jpejpu iżda waqfu, 54% qatt ma pejpu.
Finlandja: 15% bħalissa jpejpu, 31% kienu jpejpu iżda waqfu, 54% qatt ma pejpu.
Żvezja: 8% bħalissa jpejpu, 36% kienu jpejpu iżda waqfu, 56% qatt ma pejpu.
Medja tal-UE: 24% bħalissa jpejpu, 21% kienu jpejpu iżda waqfu, 56% qatt ma pejpu, b'0.02% mhux ċerti.

Tabakk emerġenti u prodotti oħra

It-tabakk emerġenti u prodotti relatati bħas-sigaretti elettroniċi u l-prodotti tat-tabakk imsaħħan jżidu r-riskju ta' dipendenza fuq in-nikotina u jistgħu jinkoraġġixxu l-użu ta' prodotti tat-tabakk tradizzjonali.

Skont id-WHO, il-prodotti tat-tabakk imsaħħan u s-sigaretti elettroniċi jimitaw l-azzjoni tat-tipjip tas-sigaretti tradizzjonali.

Filwaqt li ta' spiss jiġu kkummerċjalizzati bħala alternattivi aktar sikuri għas-sigaretti, l-emissjonijiet minn prodotti tat-tabakk emerġenti u prodotti relatati fihom komposti u sustanzi kimiċi li jagħmlu l-ħsara u li joħolqu dipendenza, bħan-nikotina, li l-utenti jieħdu bin-nifs.

Lil hinn mid-dipendenza, in-nikotina jista' jkollha effetti ta' ħsara fuq is-saħħa inkluż fuq l-iżvilupp tal-moħħ fit-tfal u fl-adolexxenti.

3% tan-nies fl-UE jużaw is-sigaretti elettroniċi

Iċ-ċart tiddeskrivi l-użu rrappurtat tas-sigaretti elettroniċi fost dawk li wieġbu fis-27 pajjiż tal-UE.

Verżjoni testwali

Iċ-ċart tiddeskrivi l-użu rrappurtat tas-sigaretti elettroniċi fost dawk li wieġbu fis-27 pajjiż tal-UE.

Id-data hija maqsuma fil-kategoriji li ġejjin: attwalment jużaw is-sigaretti elettroniċi, kienu jużaw is-sigaretti elettroniċi iżda waqfu, ippruvaw is-sigaretti elettroniċi darba jew darbtejn, qatt ma użaw is-sigaretti elettroniċi, u ma jafux.

1. Użu Attwali:

madwar l-UE, medja ta' 3% ta' dawk li wieġbu bħalissa jużaw is-sigaretti elettroniċi
L-Irlanda għandha l-ogħla perċentwal ta' utenti attwali tas-sigaretti elettroniċi (9%), filwaqt li Malta u l-Iżvezja jirrappurtaw l-inqas (1%)

2. Użu Preċedenti:

bħala medja, 3% ta' dawk li wieġbu użaw is-sigaretti elettroniċi iżda minn dak iż-żmien waqfu
Il-Polonja turi l-ogħla perċentwal ta' eks utenti (9%), filwaqt li r-Rumanija u s-Slovenja għandhom l-inqas (1%)

3. Ippruvaw Darba jew Darbtejn:

medja ta' 8% ta' dawk li wieġbu rrappurtaw li ppruvaw is-sigaretti elettroniċi darba jew darbtejn.
L-Iżvezja għandha l-ogħla perċentwal ta' persuni li ppruvaw is-sigaretti elettroniċi (14%), filwaqt li s-Slovenja tirrapporta l-inqas (2%)

4. Qatt ma Użaw:

il-maġġoranza ta' dawk li wieġbu, b'medja ta' 85%, qatt ma użaw is-sigaretti elettroniċi
Il-Litwanja għandha l-inqas perċentwal ta' dawk li qatt ma kienu utenti (68%), filwaqt li r-Rumanija għandha l-ogħla (96%)

5. Inċertezza:

bħala medja, 1% ta' dawk li wieġbu ma kinux ċerti dwar l-użu tagħhom tas-sigaretti elettroniċi.
Il-Latvja u l-Litwanja għandhom l-ogħla rati ta' inċertezza (5%), filwaqt li xi pajjiżi bħall-Irlanda ma rrappurtaw l-ebda inċertezza.

2% tan-nies fl-UE jużaw prodotti tat-tabakk imsaħħan

Din iċ-ċart tirreferi għall-użu ta' prodotti tat-tabakk imsaħħan fl-UE.

Verżjoni testwali

Din iċ-ċart hija dwar l-użu ta' prodotti tat-tabakk imsaħħan fl-UE.

1. Użu Attwali

Bħala medja, 2% ta' dawk li wieġbu jużaw prodotti tat-tabakk imsaħħan bħalissa. Ir-rati tal-użu jvarjaw skont il-pajjiż:

ġie osservat użu ogħla f'Ċipru u fil-Litwanja (5%), u fi Spanja (3%)
f'xi pajjiżi, bħall-Ġermanja u s-Slovenja, l-użu attwali huwa negliġibbli jew mhux irrappurtat

2. Użu Preċedenti

Madwar 1% ta' dawk li wieġbu użaw prodotti tat-tabakk imsaħħan fil-passat iżda minn dak iż-żmien waqfu:

l-ogħla rata hija rrappurtata fil-Polonja (7%)
il-biċċa l-kbira tal-pajjiżi l-oħra jirrappurtaw 1-2% f'din il-kategorija

3. Ippruvaw Darba jew Darbtejn

Medja ta' 4% ta' dawk li wieġbu rrappurtaw li ppruvaw il-prodotti tat-tabakk imsaħħan darba jew darbtejn:

l-ogħla rati ta' sperimentazzjoni jinsabu fil-Bulgarija (10%), Spanja (10%), u l-Litwanja (9%)
rati ta' sperimentazzjoni aktar baxxi huma rrappurtati fil-Ġermanja u fis-Slovenja (1-2%)

4. Qatt ma Użaw

Il-maġġoranza l-kbira ta' dawk li wieġbu, b'medja ta' 92%, qatt ma użaw prodotti tat-tabakk imsaħħan:

ir-rati huma l-ogħla fil-Ġermanja u fin-Netherlands (96%) u konsistentement ogħla minn 90% f'ħafna pajjiżi, inkluż l-Estonja, l-Irlanda u Franza
l-aktar rati baxxi ta' nuqqas ta' użu jinsabu fil-Latvja (79%) u fil-Polonja (80%)

Inċertezza

Perċentwal żgħir (1%) ta' dawk li wieġbu madwar l-UE mhumiex ċerti dwar l-użu tagħhom ta' prodotti tat-tabakk imsaħħan:

l-ogħla livelli ta' inċertezza huma rrappurtati fil-Ġermanja (4%) u l-Latvja (6%)