Tionchar na haispeiste ar shláinte oibrithe

Ghlac an Chomhairle rialacha nua an Aontais chun an teorainnluach nochta d’aispeist ag an obair a laghdú agus chun nuachóiriú a dhéanamh ar an gcaoi a dtomhaistear é.

Is grúpa contúirteach mianraí snáithíneacha í aispeist a úsáideadh go forleathan tráth dá raibh chun ábhair thógála a neartú agus chun iad a dhéanamh dódhíonach. Chuir an tAontas Eorpach cosc ar a húsáid in 2005, ach tá sí fós i roinnt mhaith foirgneamh agus bonneagar níos sine.

Is í an aispeist is cúis le tinnis thromchúiseacha, ar nós ailse, a bhfuil rátaí marthanais an-íseal ag baint leo. In 2019 amháin, ba í ba chúis le bás beagnach 72 000 duine san Aontas. Tá sé ríthábhachtach an teagmháil le haispeist a laghdú chun sláinte oibrithe a chosaint agus chun beatha daoine a shábháil.

Leis na rialacha nua, déanfar nochtadh oibrithe d’aispeist a laghdú agus ar an dóigh sin, tiocfaidh ísliú suntasach ar an mbaol atá ann tinnis a bhaineann le haispeist a fhorbairt..Is tábhachtaí fós é sin i bhfianaise sprioc an Aontais borradh a chur faoin athchóiriú fuinnimh san Aontas féin, rud a d'fhéadfadh 35 mhilliún foirgneamh a athchóiriú faoi 2030.

Cad is aispeist ann agus cén fáth an bhfuil contúirt ar leith ag baint léi d’oibrithe?

Mar gheall ar a hardacmhainneacht inslithe, agus a frithsheasmhacht ard in aghaidh tine agus creimthe, baineadh úsáid fhorleathan as aispeist sa tionscal go dtí gur cuireadh cosc uirthi in 2005.

Ní bhíonn aispeist contúirteach don tsláinte ach amháin nuair a dhéantar a snáithíní a ionanálú. Is féidir snáithíní aispeiste a ionanálú i bhfoirm deannaigh tar éis láimhseála gníomhaí nó mar thoradh ar ábhar aispeiste atá ag díghrádú. Dá bhrí sin, tá oibrithe a bhíonn i dteagmháil le haispeist i mbaol go háirithe.

Féadfaidh sé suas le 30 bliain a ghlacadh chun na chéad chomharthaí de ghalar de bharr aispeiste a theacht chun cinn. De réir an staidrimh Eorpaigh um ghalair cheirde arna bhailiú ag Eurostat, baineann78% de chásanna aitheanta ailse ceirde san Aontas le haispeist.

Cad iad na cineálacha ailse cheirde is coitianta a bhaineann le haispeist?

Léirítear sa chairt thíos líon na gcásanna ailse ceirde a bhaineann le haispeist de réir cineáil don tréimhse 2013-2019.

Níl sonraí maidir leis an nGearmáin, leis an nGréig ná leis an bPortaingéil ar fáil.

• Foinse: Eurostat

Cé na hoibrithe is mó atá i mbaol nochta d’aispeist?

Meastar go nochtar idir 4.1 milliún agus 7.3 milliún oibrí d’aispeist san Aontas, san earnáil tógála den chuid is mó.

Cé na hearnálacha eile a nochtar d’aispeist?

• Foinse: Staidéar comhpháirteach ó FoBIG, RPA, COWI agus EPRD

An dtiocfaidh fás nó titim ar nochtadh d’aispeist amach anseo?

• Foinse: Staidéar comhpháirteach ó FoBIG, RPA, COWI agus EPRD

Cé go bhfuil cosc ar aispeist san Aontas ó 2005 i leith, meastar go dtiocfaidh méadú ar nochtadh oibrithe tógála d’aispeist sna blianta amach romhainn.

Cén fáth?

Is dócha go ndéanfar go leor de na 220 milliún aonad tógála a tógadh sular cuireadh cosc ar an aispeist a athchóiriú, a oiriúnú nó a scartáil. Spreagfaidh an tionscnamh ‘Rabharta Athchóiriúcháin’ cuid de na hathchóirithe sin, arb é is aidhm dó foirgnimh a dhéanamh níos fuinneamhéifeachtúil agus rannchuidiú le sprioc an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip Aontas aeráidneodrach a bheith ann faoi 2050.

Dá bhrí sin, tá sé níos tábhachtaí ná riamh an teorainnluach nochta reatha atá ceadaithe d’aispeist a laghdú chun cosaint níos fearr a thabhairt do shláinte na n-oibrithe sin.

• An tionscnamh ’rabharta athchóiriúcháin’ (an Coimisiún Eorpach)
• An Comhaontú Glas don Eoraip (eolas cúlra)

Cad iad na háiteanna san Aontas ina bhfuil an chuid is mó den aispeist i bhfoirgnimh chónaitheacha faoi láthair?

Léirítear sa ghraf thíos meánchainníocht mheasta na haispeiste i bhfoirgnimh chónaithe (kg/aonad tithíochta) san Aontas de réir cúige agus réigiúin bhig.

• Foinse: An tAirmheán Comhpháirteach Taighde (JCR) (2023)

Conas a thugann na rialacha nua seo cosaint níos fearr do dhaoine ag an obair?

Leis na rialacha nua, tá laghdú deich n-oiread ar uasteorainn na haispeiste ar féidir oibrí a nochtadh di.

Ón uastiúchán aeir reatha de 0.1 snáithín aispeiste in aghaidh an cm³ go 0.01 snáithín in aghaidh an cm³. Ina theannta sin, tar éis idirthréimhse uasta 6 bliana, beidh ar thíortha an Aontais leibhéil aispeiste a thomhas le micreascópacht leictreoin (EM), córas atá níos sofaisticiúla ná an mhicreascópacht phaschodarsnachta (PCM) atá in úsáid faoi láthair.

Foráiltear leo freisin bearta coisctheacha agus cosanta neartaithe, ar nós ceadúnais speisialta a fháil chun aispeist a bhaint agus seiceáil an bhfuil aispeist i bhfoirgnimh níos sine sula gcuirfear tús le hobair scartála nó obair chothabhála.

Leis an teorainnluach nochta nua, táthar ag súil go laghdófar go suntasach an baol atá ag oibrithe ailse a fhorbairt agus a gcáilíocht saoil a fheabhsú dá bharr.

Dá mhéad an nochtadh d’aispeist is ea is mó an baol go dtiocfaidh ailse ort

Léirítear sa ghraf thíos an gaol idir nochtadh d’aispeist agus an baol go dtiocfaidh ailse ort. Léirítear freisin ann an teorainnluach atá ann faoi láthair (0.1 snáithín aispeiste in aghaidh an cm³) agus an ceann nua (0.01 snáithín in aghaidh an cm³).

• Foinse: an Coimisiún Eorpach

Cad iad na sochair eile a eascraíonn as nochtadh níos lú d’aispeist?

Rannchuidíonn nochtadh níos lú d’aispeist freisin le costais cúraim sláinte a laghdú agus oibrithe a choinneáil sláintiúil agus táirgiúil le linn a saoil oibre, rud a d’fhágfadh go mbeadh coigilteas suntasach ann d’fhostóirí.

---

Féach freisin:

• Cosaint oibrithe: sláinte agus sábháilteacht ag an obair (eolas cúlra)
• Aispeist, margadh déanta ag an gComhairle agus ag an bParlaimint maidir le rialacha nua chun oibrithe a chosaint (preaseisiúint, an 27 Meitheamh 2023)
• Togra i ndáil leis an treoir maidir le haispeist ag an obair a leasú (an Coimisiún Eorpach)
• Cosaint ar aispeist ag an obair: vótálann an Chomhairle teorainneacha nochta a laghdú (preaseisiúint, an 23 Deireadh Fómhair 2023)